Χρήστος Σταϊκούρας: Η αλήθεια για το πρωτογενές πλεόνασμα

Χρήστος Σταϊκούρας: Η αλήθεια για το πρωτογενές πλεόνασμα

Αναλυτικά στοιχεία για την τεκμηρίωση του πλεονάσματος  παραθέτει ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας σε άρθρο του στον Ελεύθερο Τύπο.

Παράλληλα, επισημαίνει «σκιαμαχίες» στις ανακοινώσεις, ενώ προχωρεί και σε έμμεση σύσταση για την αποφυγή αποκλίσεων στον τομέα της Υγείας και στα ασφαλιστικά ταμεία.

Αναλυτικά, το άρθρο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών έχει ως εξής:
 
Η δημοσιοποίηση των στοιχείων της εκτέλεσης, κατά το πρώτο οκτάμηνο, του εφετινού Προϋπολογισμού, αποτυπώνουν την ικανοποιητική πορεία εφαρμογής του. Αυτή η τακτική, ανά μήνα, δημοσιοποίηση αντί να προκαλέσει δημιουργικές συζητήσεις πυροδότησε, ως συνήθως, μίζερες προσεγγίσεις και σκιαμαχίες. Στο συνοπτικό αυτό σημείωμα δίνουμε διευκρινίσεις πάνω σε σχόλια των επικριτών:
 
1ον. Λένε: «Το πλεόνασμα είναι λογιστικό γιατί περιλαμβάνει τα κέρδη από τα ομόλογα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.»

Είναι αλήθεια, όπως άλλωστε έχει παρουσιάσει από τον Ιούλιο το Υπουργείο Οικονομικών, ότι τα έσοδα από τη μεταφορά των αποδόσεων των Ελληνικών ομολόγων από τις κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος (Securities Market Programme – SMPs), ύψους 1,5 δισ. ευρώ, δεν είχαν υπολογιστεί στον εκτελούμενο Κρατικό Προϋπολογισμό, καθώς απορρέουν από την απόφαση του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της 26ης-27ης Νοεμβρίου 2012, μεταγενέστερα δηλαδή από την ψήφιση του Κρατικού Προϋπολογισμού από τη Βουλή των Ελλήνων. Τα έσοδα των SMPs καταγράφονται στον Προϋπολογισμό και θα ανέλθουν στα 10 δισ. ευρώ περίπου συνολικά μέχρι το 2025. Δεδομένου ότι χρησιμοποιούνται αποκλειστικά για την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού, κατατίθενται απευθείας στον ειδικό λογαριασμό εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους (segregated account) και δεν υπολογίζονται στους στόχους του Προγράμματος Οικονομικής Προσαρμογής για το δημοσιονομικό έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης. Αν εξαιρέσουμε συνεπώς αυτά τα έσοδα, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο 1,5 δισ. ευρώ ή στο 0,8% του ΑΕΠ κατά το πρώτο οκτάμηνο του έτους. Όταν το οκτάμηνο του 2012 υπήρξε πρωτογενές έλλειμμα 1,4 δισ. ευρώ ή 0,7% του ΑΕΠ. Και όταν ο στόχος του Προϋπολογισμού, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής, ήταν για πρωτογενές έλλειμμα 2,5 δισ. ευρώ. Συνεπώς η βελτίωση των δημόσιων οικονομικών είναι εμφανής.
 
2ον. Λένε: «Η Κυβέρνηση χρησιμοποιεί το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) για να εμφανίσει πρωτογενές πλεόνασμα.»

Η αλήθεια είναι, όπως ανέφερε και η ανακοίνωση του Υπουργείου Οικονομικών, ότι οι δαπάνες του ΠΔΕ διαμορφώθηκαν στα 2,5 δισ. ευρώ, χαμηλότερες οριακά έναντι της περυσινής περιόδου και σημαντικά έναντι του στόχου. Είναι όμως επίσης αλήθεια ότι, τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, οι δαπάνες είναι αυξημένες κατά 40% και 28% έναντι των αντίστοιχων μηνών του 2012, αποτυπώνοντας τη σταδιακή ενίσχυση της τάσης απορρόφησης των επενδυτικών πόρων. Η επιτάχυνση του πληρωμών είναι αναγκαία προκειμένου, πέραν των γνωστών πολλαπλασιαστικών ωφελειών στην οικονομία, να εισρεύσει το συντομότερο δυνατό η κοινοτική συμμετοχή από τα ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν αφαιρέσουμε τα έσοδα και τις δαπάνες του ΠΔΕ, το πρωτογενές πλεόνασμα μόνο του Τακτικού Προϋπολογισμού είναι 1,5 δισ. ευρώ το πρώτο οκτάμηνο του έτους, όταν ο αντίστοιχος στόχος ήταν για πρωτογενές έλλειμμα 1,8 δισ. ευρώ. Και παραμένει πλεονασματικός ακόμη και αν αφαιρέσουμε και τα έσοδα από τα SMPs. Συνεπώς, η βελτίωση των δημόσιων οικονομικών είναι εμφανής.
 
3ον. Λένε: «Η εικόνα του Προϋπολογισμού είναι μαγική γιατί τα φορολογικά έσοδα καταρρέουν.»

Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει υστέρηση 713 εκατ. ευρώ στα φορολογικά έσοδα κατά το πρώτο οκτάμηνο του έτους. Όμως:

α) Η υστέρηση μειώνεται. Ενώ στο πρώτο επτάμηνο ήταν 1.060 εκατ. ευρώ, στο οκτάμηνο μειώθηκε, με τάση περαιτέρω συρρίκνωσης και προσέγγισης του ετήσιου στόχου, καθώς θα εξομαλύνονται και οι εισπράξεις από τους φόρους εισοδήματος λόγω των παρατάσεων που είχαν δοθεί για την υποβολή δηλώσεων τόσο για τα φυσικά όσο και για τα νομικά πρόσωπα.

β) Tα έσοδα από έμμεσους φόρους υπερβαίνουν το στόχο, και μάλιστα η βελτίωση έχει αυξητική τάση. Έτσι, για όλο το οκτάμηνο του έτους οι έμμεσοι φόροι είναι υψηλότεροι κατά 328 εκατ. ευρώ έναντι των στόχων, όταν το επτάμηνο υστερούσαν κατά 165 εκατ. ευρώ και στο εξάμηνο κατά 416 εκατ. ευρώ.

Ειδικότερα για το μήνα Αύγουστο, τα έσοδα, και μάλιστα προ επιστροφών, του Τακτικού Προϋπολογισμού ήταν αυξημένα κατά 400 εκατ. ευρώ ή κατά 10,2% έναντι του μηνιαίου στόχου. Επιβεβαιώνονται έτσι οι αρχικές εκτιμήσεις, σύμφωνα με τις οποίες οι υστερήσεις που παρατηρήθηκαν κατά το 1ο εξάμηνο του έτους θα ήταν αντιμετωπίσιμες τους επόμενους μήνες.
 
4ον. Λένε: «Το πρωτογενές έλλειμμα είναι 3,2 δισ. ευρώ όπως το παρουσιάζει η Τράπεζα της Ελλάδος.»

Η αλήθεια είναι ότι τα στοιχεία που παρουσίασε το Υπουργείο Οικονομικών και η Τράπεζα της Ελλάδος είναι ουσιαστικά τα ίδια. Και αυτό γιατί, όπως επισημαίνει άλλωστε στις υποσημειώσεις της (Νο. 4) και η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος, οι δαπάνες που περιλαμβάνονται στο Δελτίο της είναι αυξημένες γιατί περιλαμβάνουν και την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών. Όπως κάνει η Τράπεζα κάθε μήνα από τις αρχές της χρονιάς. Οι δαπάνες όμως αυτές εξισορροπούνται από την ισόποση μείωση των ανεξόφλητων υποχρεώσεων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης. Αυτό αποδεικνύεται από τα στοιχεία της Γενικής Κυβέρνησης, και όχι μόνο της Κεντρικής Διοίκησης, που δημοσιεύει το Υπουργείο Οικονομικών κάθε μήνα. Αφού πληρωμές και μείωση υποχρεώσεων εξισορροπούνται.
 
5ον. Λένε: «Το πλεόνασμα είναι αποτέλεσμα της στάσης πληρωμών που κάνει το κράτος.»

Η αλήθεια είναι ότι, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τα σωρευτικά επίπεδα των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων και των εκκρεμών επιστροφών φόρων μειώνονται, καταδεικνύοντας τα θετικά αποτελέσματα της διαδικασίας αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών που ξεκίνησε στα τέλη του Δεκεμβρίου του 2012. Συνεπώς οι συνολικές ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις μειώνονται, και δεν αυξάνονται. Βέβαια σε ορισμένους φορείς δημιουργούνται νέες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, και αυτό θα πρέπει να αντιμετωπισθεί άμεσα και ριζικά. Επίσης είναι αλήθεια ότι έχει ελεγχθεί η διαχείριση και έχει προωθηθεί η πειθαρχία στο σκέλος των δημοσίων δαπανών, με αποτέλεσμα η απόδοση των παρεμβάσεων δημοσιονομικής πολιτικής να ανταποκρίνεται στις αρχικές εκτιμήσεις.
 
Συμπερασματικά, η πραγματικότητα είναι ότι με τη συμπλήρωση του πρώτου οκταμήνου, η πορεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού, που αφορά στην Κεντρική Κυβέρνηση, επιβεβαιώνει την τάση βελτίωσης των δημόσιων οικονομικών της χώρας. Καθιστώντας όλο και πιο εφικτό τον εθνικό στόχο της επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος, στη Γενική Κυβέρνηση, στο τέλος του έτους. Πλεόνασμα μάλιστα, το οποίο, εάν εξαιρέσουμε την επίδραση της ύφεσης και άλλων συγκυριακών παραγόντων, εκτιμάται ότι θα είναι το υψηλότερο μεταξύ όλων των χωρών της Ευρωζώνης. Καθώς, σύμφωνα με τις εαρινές προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το διαρθρωτικό ισοζύγιο της χώρας εκτιμάται ότι θα είναι πλεονασματικό, της τάξεως του 2% του ΑΕΠ, έναντι ελλείμματος 1,4% στην ευρωζώνη (σε όρους κυκλικά διορθωμένου πρωτογενούς πλεονάσματος τα αντίστοιχα μεγέθη είναι 6,3% και 1,7%). Τα αποτελέσματα δείχνουν τη μεγάλη προσπάθεια της Ελληνικής κοινωνίας στην επίτευξη του στόχου. Αυτή η εξέλιξη, όταν ολοκληρωθεί θετικά στο τέλος του χρόνου, θα δώσει διαπραγματευτική δύναμη στη χώρα. 

Θα ενεργοποιήσει τις κοινοτικές δεσμεύσεις για ελάφρυνση του ελληνικού χρέους. Θα προσδώσει βαθμούς ελευθερίας για εμπλουτισμό του μίγματος οικονομικής πολιτικής και συντεταγμένη έξοδο από την αυστηρή λιτότητα, διανέμοντας, προοπτικά, κοινωνικό μέρισμα. Βέβαια η προσπάθεια πρέπει να συνεχιστεί, ακόμη πιο μεθοδικά και εντατικά, αντιμετωπίζοντας ή μειώνοντας τους κινδύνους που υπάρχουν στην εκτέλεση του Προϋπολογισμού, ώστε, τελικώς, οι τεράστιες θυσίες της ελληνικής κοινωνίας να πιάσουν τόπο.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο