Πώς η μεγάλη ύφεση τονώνει τα εθνικιστικά κινήματα

Πώς η μεγάλη ύφεση τονώνει τα εθνικιστικά κινήματα
Γράφει η Τιτίκα Ανουσάκη
 
Κρίση, ανεργία, διαφθορά είναι κατά πολλούς το τρίπτυχο που γεννά και ενισχύει τα ακροδεξιά κόμματα. Πολλοί παρομοιάζουν την περίοδο που ζούμε της κρίσης στην ευρωζώνη με αυτή του μεγάλου κραχ που έφερε τον Χίτλερ στην εξουσία. 
 
Είναι όμως η ακροδεξιά στην Ευρώπη σε ανοδική τροχιά ή μήπως το «ελληνικό φαινόμενο» είναι συγκυριακό και δεν ενισχύεται τόσο από την οικονομική κρίση όσο από την διαφθορά σε θεσμούς και δημόσιο βίο. 
 
Η απάντηση για το τι «γεννά» την Ακροδεξιά δεν είναι απλή και μονοσήμαντη. Ποιος είναι όμως ο χάρτης της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη
 
Ξεκινώντας από τον Βορρά και τις σκανδιναβικές χώρες, οι εκλογές στις αρχές του μήνα στη Νορβηγία οδηγούν σε κεντροδεξιά κυβέρνηση συνασπισμού η οποία όμως μπορεί να σχηματιστεί με τη συμμετοχή της Ακροδεξιάς. Το κόμμα της Προόδου λοιπόν μέλος του οποίου υπήρξε για κάποιο διάστημα ο παρανοϊκός εγκληματίας Αντερς Μπρέιβικ που το 2011 δολοφόνησε 77 νέους σε κατασκήνωση του Εργατικού Κόμματος, μπορεί να είδε τα ποσοστά του να μειώνονται από τις εκλογές του 2009 οπότε και είχε λάβει 22.9% και 41 έδρες ωστόσο σήμερα με 16,4% και 29 «σκαρφαλώνει» στην εξουσία. 
 
Οι Αληθινοί Φινλανδοί είναι το εθνικιστικό φινλανδικό πολιτικό κόμμα το οποίο στις κοινοβουλευτικές εκλογές του 2011 συγκέντρωσε το 19,1% των ψήφων και 39 από τις συνολικά 200 έδρες του Κοινοβουλίου της χώρας σημειώνοντας μία σημαντική άνοδο από τις προηγούμενες εκλογές του 2007, όταν συγκέντρωσε το 4,05% των ψήφων και 5 έδρες. Το κόμμα είναι σήμερα το τρίτο μεγαλύτερο του Κοινοβουλίου της Φινλανδίας και το μεγαλύτερο της αντιπολίτευσης.
 
Σε διψήφια νούμερα κινείται και το Κόμμα του Λαού στη Δανία που στόχο έχει την προάσπιση της εθνικής ταυτότητας των Δανών και χαρακτηρίζεται από τους πολιτικούς αναλυτές ως δεξιό λαϊκίστικο κόμμα και από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης ως ακροδεξιό. 
 
Εντυπωσιακή ήταν η άνοδος του εθνικιστικού ακροδεξιού κόμματος Σουηδοί Δημοκράτες. Στις εκλογές του 2010, το κόμμα ξεπέρασε για πρώτη φορά το όριο του 4% για την είσοδό στο Κοινοβούλιο της Σουηδίας, κερδίζοντας το 5,7% των ψήφων και 20 έδρες.  
 
Στο Βέλγιο η εκλογική δύναμη του Vlaams Belang, του φλαμανδικού κόμματος που πρεσβεύει μεταξύ άλλων και την εκδίωξη των μεταναστών, είδε τα ποσοστά του να συρρικνώνονται περίπου στο 8%.
 
Στην Ολλανδία 16% και 24 έδρες για  το Κόμμα της Ελευθερίας του Geert Wilders, με ευρωσκεπτικιστικό και ισλαμοφοβικό πρόγραμμα. 
 
Στη Γαλλία διαπιστώνεται μια ανοδική τάση του ακροδεξιού κόμματος της Μαρίν Λεπέν. Στις προεδρικές εκλογές του 2012 το Εθνικό Μέτωπο έφτασε στο 17.9%. 
 
Στην Ιταλία το παραδοσιακά εθνικιστικό κόμμα της Λέγκας του Βορρά είδε τα ποσοστά του να κατρακυλούν στο 4.1% στις εκλογές του 2013 παρά την οικονομικοπολιτική κρίση που είχε ήδη ξεσπάσει. 
 
Το ακροδεξιό κόμμα Jobbik της Ουγγαρίας έκανε το ντεμπούτο του στο κοινοβούλιο της χώρας μετά τις εκλογές του 2010, αποσπώντας 16% και 47 έδρες. 
 
Τέταρτο κόμμα στη γειτονική Βουλγαρία είναι το εθνικιστικό κόμμα Ataka το οποίο στις πρόσφατες εκλογές απέσπασε 7,3% και 23 έδρες. 
 
Και αν με μια πρόχειρη ματιά μπορεί κανείς να μιλήσει για άνοδο της Ακροδεξιάς στην Ευρώπη τα χρόνια της κρίσης κάτι τέτοιο καταρρίπτεται όπως ισχυρίζεται με την έρευνά του που δημοσιεύεται στο LSE o Cas Mudde καθηγητής Διεθνών Σχέσεων στο Πανεπιστήμιο της Γεωργίας (Πηγή: http://blogs.lse.ac.uk/europpblog/2013/08/22/contrary-to-popular-opinion-europe-has-not-seen-a-rise-in-far-right-support-since-the-start-of-the-crisis/). 
 
Σύμφωνα με τον Cas Mudde στα προ κρίσης εκλογικά αποτελέσματα (2005-2008) με τα αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της κρίσης (2009-2013) ξεχωρίζει η πτώση της Ακροδεξιάς. Καταρχήν, όπως αναφέρει το ένα τέταρτο, οκτώ από τα 28 κράτη  μέλη της Ε.Ε. δεν έχουν ακροδεξιά κόμματα.  Και με μεγάλο ενδιαφέρον τονίζει πως σε αυτά περιλαμβάνονται τέσσερα από τα πέντε «χρεοκοπημένα» κράτη: Κύπρος, Ιρλανδία, Πορτογαλία και Ισπανία, με την Ελλάδα να αποτελεί τη μοναδική εξαίρεση. 
 
Στην έρευνά του ο Cas Mudde τονίζει μεταξύ άλλων πως  «παρά την έντονη συζήτηση για την άνοδο της Ακροδεξιάς ως συνέπεια της Μεγάλης Ύφεσης, το ξεκάθαρο γεγονός είναι ότι μόνο σε 11 από τις 28 χώρες τα ακροδεξιά κόμματα βρίσκουν ανταπόκριση ενώ αύξησαν σημαντικά τα ποσοστά τους σε μόλις πέντε. 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο