Μία νέα Lehman Brothers απειλεί την παγκόσμια οικονομία

Μία νέα Lehman Brothers απειλεί την παγκόσμια οικονομία

Γράφει ο Βαγγέλης Βιτζηλαίος

H παράλυση του αμερικανικού Δημοσίου, αν και δεν αποτελεί πρωτοφανές γεγονός (έχει συμβεί 17 φορές από το 1977), απέδειξε με ξεκάθαρο τρόπο το πόσο ευάλωτη παραμένει η παγκόσμια οικονομία. Ένα νέο «ατύχημα» τύπου Lehman Brothers μπορεί να οδηγήσει το παγκοσμιοποιημένο σύστημα οικονομιών ξανά στο χείλος του γκρεμού.

Ο νομπελίστας οικονομολόγος, Πολ Κρούγκμαν, με άρθρο του στους Irish Times την Πέμπτη, έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το τι θα σηματοδοτούσε μία περαιτέρω αρνητική εξέλιξη στο ζήτημα της ομοσπονδιακής χρηματοδότησης των Ηνωμένων Πολιτειών. «Εάν υποθέσουμε ότι καταστεί ξεκάθαρο πως τα αμερικανικά ομόλογα δεν είναι ασφαλή, πως η Αμερική δεν μπορεί να τηρήσει τις υποχρεώσεις της, τότε θα διαρραγεί ολόκληρο το σύστημα.

Ίσως, εάν ήμασταν τυχεροί, τα χρηματοοικονομικά ιδρύματα να μπορούσαν να βρουν γρήγορα εναλλακτικούς διακανονισμούς. Όμως φαίνεται αρκετά πιθανό ότι η χρεοκοπία θα προκαλούσε τεράστια χρηματοοικονομική κρίση, που θα έκανε την κρίση που έφερε η κατάρρευση της Lehman Brothers πριν από πέντε χρόνια να μοιάζει με νάνο» έγραψε χαρακτηριστικά.

Την Τρίτη, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ), σε έκθεσή του, υπογράμμισε ότι η παγκόσμια οικονομία συνεχίζει να βρίσκεται αντιμέτωπη με «κινδύνους» στην περίπτωση που χρεοκοπήσει κάποιο άλλο συστημικά σημαντικό πιστωτικό ίδρυμα. Το Ταμείο συμπλήρωσε πως η πρόοδος στην προσπάθεια προώθησης κρίσιμων μεταρρυθμίσεων στο παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό σύστημα παραμένει «ημιτελής», επισημαίνοντας ότι ένα οικονομικό σοκ μεγάλης κλίμακας θα έπληττε ταυτόχρονα το σύνολο των μεγάλων οικονομιών του κόσμου, στις οποίες επικρατεί ανομοιομορφία.

Η ευρωζώνη συνεχίζει να αντιμετωπίζει προβλήματα και καταγράφει οριακή μόνον ανάπτυξη, ενώ οι αναπτυσσόμενες χώρες συνεχίζουν να αναπτύσσονται, αν και με πολύ πιο βραδύ ρυθμό, σύμφωνα με το ΔΝΤ.

Την έντονη ανησυχία του εξέφρασε και ο επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Μάριο Ντράγκι, για τις αβέβαιες συνέπειες που θα είχε παγκοσμίως μία παράταση του «λουκέτου» της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ.

Τις εύθραυστες ισορροπίες της παγκόσμιας οικονομίας επισήμανε και η G20 στις αρχές Σεπτέμβρη. Οι ηγέτες των 20 ισχυρότερων κρατών του κόσμου υπογράμμισαν στην κοινή τους ανακοίνωση πως η παγκόσμια οικονομική ανάκαμψη παραμένει «ιδιαίτερα ισχνή», εξαιτίας κυρίως των «κινδύνων» που απορρέουν από την επιβράδυνση της ανάπτυξης στις αναπτυσσόμενες οικονομικά χώρες.

Παράλληλα, ο διευθυντής του μεγαλύτερου hedge fund στον κόσμο, της περίφημης Pimco, Μπιλ Γκρος προειδοποίησε ότι η παγκόσμια οικονομία είναι ιδιαίτερα ασταθής. Συγκεκριμένα ανέφερε σε επιστολή του προς τους επενδυτές ότι η χαλαρή νομισματική πολιτική των κεντρικών τραπεζών δεν διασφαλίζουν την οικονομική σταθερότητα, με τα σχεδόν μηδενικά επιτόκια απειλούν τις επενδύσεις στην πραγματική οικονομία.

Λίγες μέρες αργότερα και πριν επέλθει η δημοσιονομική «παράλυση» στην Ουάσιγκτον ο ΟΟΣΑ, διά του επικεφαλής οικονομολόγου του, Πιέρ Κάρλο Παντοάν, προειδοποιούσε ότι η ευρωζώνη αποτελεί σημαντική πηγή κινδύνου για την παγκόσμια οικονομία, παρά τα σημάδια ανάκαμψης κάποιων χωρών που ώθησαν τον συστημικό κίνδυνο της κρίσης χρεών να υποχωρήσει.

Είναι εμφανές ότι το παγκόσμιο οικονομικό σύστημα, πέντε χρόνια μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης, αφότου έσκασε η «φούσκα» των στεγαστικών δανείων στις Ηνωμένες Πολιτείες, μπορεί να έχει κάνει βήματα προς την ανάκαμψη, όμως δεν έχει φτάσει σε αυτήν. Και πώς να φτάσει όταν στην Ευρώπη και ιδιαίτερα στην ευρωζώνη, ο δρόμος προς την ανάκαμψη που επιβάλλει το Βερολίνο περνάει μέσα από πολιτικές λιτότητας και περικοπών. Στις αναπτυσσόμενες οικονομίες πίσω από την εντυπωσιακή άνοδο των δημοσιονομικών δεικτών κρύβεται η συνεχιζόμενη κοινωνική ανισότητα. 

«Ατυχήματα» τύπου Lehman Brothers μπορούν να δημιουργήσουν ανά πάσα στιγμή έναν παγκόσμιο οικονομικό σεισμό. Όμως θα πρόκειται για μία αφορμή αφού αιτία είναι ο ίδιος ο καπιταλισμός, κομμάτι του οποίου είναι -νομοτελειακά- οι κρίσεις. Όσο συνεχίζονται τα επιχειρηματικά μονοπώλια και η απομύζηση μισθωτών και συνταξιούχων, τόσο θα ελλοχεύει ο κίνδυνος ενός καταναλωτικού «μπλόκου».

Παρά τις διαφορετικές παγκόσμιες εστίες αστάθειας, μία νέα αστάθεια στις Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσε πολύ εύκολα να παρασύρει την Υφήλιο σε μια νέα κρίση, ενδεχομένως ακόμα χειρότερη από αυτή του 2008. Όμως, η ημερομηνία-σταθμός της 17ης Οκτωβρίου πολύ δύσκολα θα προκαλέσει μία τέτοια αλυσιδωτή αντίδραση. Μέχρι τότε, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικάνοι θα έχουν βρει λύση, με τον έναν ή τον άλλο τρόπο για την ομοσπονδιακή χρηματοδότηση.
 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο