Τα «γκρίζα» σημεία της προγραμματικής συμφωνίας ΝΔ - ΠΑΣΟΚ

Τα «γκρίζα» σημεία της προγραμματικής συμφωνίας ΝΔ - ΠΑΣΟΚ

Γράφει ο Θέμης Δαγκλής    

Η προγραμματική συμφωνία που δόθηκε την Πέμπτη στη δημοσιότητα, ήθελε να είναι κάτι καλύτερο από την προηγούμενη, ανάμεσα σε ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ. Όπως συνήθως συμβαίνει πάντως στα κείμενα του Βενιζέλου έχασε το στόχο της. Αντί να ανοίγει ορίζοντες στην κυβέρνηση, την περιορίζει στην μνημονιακή πολιτική, αγνοεί ζητήματα που καίνε τον κόσμο και πέφτει σε αντιφάσεις, που δείχνουν ότι συντάχτηκε εσπευσμένα για να υπηρετήσει σκοπιμότητες.  

Από την συμφωνία λείπει όλο το κομμάτι της προηγούμενης, που αναφερόταν στην εξυγίανση του πολιτικού συστήματος: 

Έτσι πχ. την ψήφιση νόμου για αναδρομικό έλεγχο των οικονομικών όσων διετέλεσαν υπουργοί και ανώτεροι κρατικοί λειτουργοί από το 74, την έφαγε το σκοτάδι. Τα οικονομικά των κομμάτων, το ίδιο. Την αδειοδότηση των καναλιών, επίσης. Αίσθηση προκαλεί ότι για την αλλαγή του νομοθετικού πλαισίου περί Ευθύνης Υπουργών, που αναφερόταν ρητά στην προηγούμενη συμφωνία, δεν υπάρχει καμιά αναφορά. Στο σημείο 34, το οποίο αναφέρεται στη συνταγματική αναθεώρηση, περιγράφονται απλώς γενικοί στόχοι.

Η συμφωνία αναιρεί εμμέσως και την προεκλογική υπόσχεση του πρωθυπουργού περί σύστασης εξεταστικής επιτροπής για το μνημόνιο: «το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ παρά τις ιδεολογικές και πολιτικές τους διαφορές και τις διαφορετικές εκτιμήσεις τους για κρίσιμες περιόδους του παρελθόντος, συνεργάζονται στην παρούσα κυβέρνηση εθνικής ευθύνης» αναφέρει το κείμενο. Στις «διαφορετικές εκτιμήσεις» χωράνε όλα, από το πως φτάσαμε στο μνημόνιο ως τα υποβρύχια.

Σημασία έχει το «συνεργάζονται» και άρα δεν... αλληλοτορπιλίζονται.

Η συμφωνία επιχειρεί να αποκλείσει τις πρόωρες εκλογές. Όπως αναφέρει το σημείο 2, «η κυβερνητική σταθερότητα και η εξάντληση της τετραετούς κοινοβουλευτικής περιόδου είναι προϋπόθεση για την επίτευξη του εθνικού στόχου». Αίσθηση προκαλεί πάντως, ότι τα δύο κόμματα αγνοούν επιδεικτικά τις δημοτικές εκλογές που επίκεινται, ενώ δεν δεσμεύονται καν, να προτείνουν κοινό υποψήφιο στις εκλογές για την προεδρία της Δημοκρατίας το 2015.

Με τη συμφωνία, το ΠΑΣΟΚ παραιτείται από το αίτημα για αλλαγή του εκλογικού νόμου. Η παράγραφος 35, που θίγει το θέμα διεκδικεί βραβείο Γκίνες ασάφειας: «Το εκλογικό σύστημα είναι πάντα μια εξαιρετικά κρίσιμη θεσμική παράμετρος που δεν πρέπει να τροφοδοτεί τεχνητές πολώσεις, αλλά να εναρμονίζεται με την ανάγκη για πολιτική σταθερότητα μέσα από την υπεύθυνη προγραμματική συνεργασία».

Στην πραγματικότητα πάντως η προγραμματική συμφωνία είναι ένα κείμενο για την οικονομία. Και εκεί τα ουσιαστικά μόνον δύο, το «όχι νέα μέτρα» (σημείο 8) και το ότι για να καλυφθούν τα δημοσιονομικά κενά, μόνη λύση είναι η ανάπτυξη (επίσης σημείο 8).

Στην πραγματικότητα, και αφού τα ζητήματα του χρηματοδοτικού και δημοσιονομικού κενού αλλά και της διευθέτησης του χρέους είναι  ζητήματα που θα λυθούν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο στο επόμενο εξάμηνο, η συμφωνία έχει ορίζοντα εξαμήνου.  

Όπως αναφέρει ρητά άλλωστε το κείμενο στο σημείο 40, «το προγραμματικό πλαίσιο είναι ταυτόχρονα και το πολιτικό πλαίσιο της διαπραγμάτευσης με τους Ευρωπαίους εταίρους, τους ευρωπαϊκούς θεσμούς και το ΔΝΤ με στόχο την όσο γίνεται ταχύτερη, οριστική και ασφαλή έξοδο της Πατρίδας μας από το μνημόνιο».

Για την έξοδο από το μνημόνιο ωστόσο κατά το κείμενο (σημείο 6) «υπάρχει μόνον ο δρόμος που συνθέτει δυο παράλληλους στόχους: Πρώτον, την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων, και δεύτερον, τη συστηματική και σταθερή προώθηση των διαρθρωτικών αλλαγών” (σημείο 5).

Καθώς πιο εξειδικευμένες αναφορές στις μεταρρυθμίσεις  δεν γίνονται, εύλογα συμπεραίνει κανείς ότι υπαγορεύονται, όπως και οι δημοσιονομικοί στόχοι από το  μεσοπρόθεσμο (που αναφέρεται ρητά στο σημείο 10). Ο πυρήνας της προγραμματικής συμφωνίας λοιπόν είναι η εφαρμογή του τρέχοντος μνημονίου. Αυτό που απορρίπτεται, δια της πλαγίας είναι ένα τρίτο μνημόνιο, αφού ως στόχος ορίζεται “η ταχύτερη - και ασφαλέστερη - επάνοδο της χώρας στις αγορές για την κάλυψη των χρηματοδοτικών της αναγκών». (σημείο 9)

Σε γενικές γραμμές, η επικαιροποίηση της προγραμματικής συμφωνίας έγκειται στο ότι αποτυπώνει την επικαιρότητα των εβδομάδων μέσα στις οποίες γράφτηκε.

Έτσι στο κείμενο υπάρχει αναφορά και στο πετρέλαιο θέρμανσης όπου η μείωση του φόρου παραπέμπεται ουσιαστικά στις καλένδες: «η μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση πρέπει, με τη βοήθεια της αγοράς, να αποδώσει τα ανάλογα δημοσιονομικά αποτελέσματα προκειμένου να διευκολυνθεί η διαπραγμάτευση μας με τους εταίρους μας για το πετρέλαιο θέρμανσης».

Κατά τα άλλα, η προγραμματική συμφωνία αδειάζει μεγαλοπρεπώς τη φορολογική μεταρρύθμιση του Γιάννη Στουρνάρα, αφού στο σημείο 29 αναφέρεται ως στόχος «η διαμόρφωση ενός  εθνικού φορολογικού συστήματος, απλού και κωδικοποιημένου, κοινωνικά δικαίου και αναπτυξιακά στοχευμένου». Αυτό πάντως, παραπέμπεται στο απώτερο μέλλον αφού όπως αναφέρεται στο σημείο 39 «η ολοκλήρωση του προϋποθέτει να ξεπεραστεί πλήρως η δημοσιονομική κρίση».

Ενώ η προηγούμενη προγραμματική συμφωνία έκανε λόγο για αποκατάσταση των περικοπών σε μισθούς και συντάξεις, η τρέχουσα μιλά απλώς για «αποκατάσταση αδικιών». Και αυτή η συμφωνία επαναλαμβάνει τα περί «Εθνικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης» (σημείο 7). 

Εντύπωση προκαλεί πάντως, ότι στο σημείο αυτό αναφέρεται ότι «η προγραμματική συμφωνία είναι το πολιτικό πλαίσιο αυτού του Εθνικού Σχεδίου Ανασυγκρότησης». Με δεδομένο ότι και στο σημείο 40 αναφέρεται, ότι «το προγραμματικό αυτό πλαίσιο είναι ταυτόχρονα και το πολιτικό πλαίσιο της διαπραγμάτευσης με τους Ευρωπαίους εταίρους μας και το ΔΝΤ», δύο τινά μπορεί να συμβαίνουν: Η ότι το Εθνικό Σχέδιο Ανασυγκρότησης είναι το «όχι άλλα μέτρα», ή στη σπουδή να παρουσιαστεί κάποιο κείμενο, που γράφτηκε στο πόδι, έγιναν απροσεξίες.  

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο