Το παρασκήνιο και οι γεωπολιτικές συνέπειες της ιστορικής συμφωνίας για το Ιράν

Το παρασκήνιο και οι γεωπολιτικές συνέπειες της ιστορικής συμφωνίας για το Ιράν

Γράφει ο Βαγγέλης Βιτζηλαίος

Αλλάζει τους παγκόσμιους συσχετισμούς η ιστορική συμφωνία του Ιράν με τις 5+1 μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία, Γερμανία) για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, δημιουργώντας νέο status quo στη Μέση Ανατολή.

Οι γεωπολιτικές συνέπειες της συμφωνίας, που προβλέπει «πάγωμα» της ανάπτυξης του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, με αντάλλαγμα την άρση κυρώσεων εις βάρος της Τεχεράνης, είναι σημαντικές και μόνο με την εξαγγελία της, αφού για απτά αποτελέσματα απαιτείται και η υλοποίησή της.

Μεγάλοι κερδισμένοι είναι το Ιράν και ο μετριοπαθής πρόεδρός του Χασάν Ροχανί, σε αντίθεση με το Ισραήλ και τον πρωθυπουργό του, Μπέντζαμιν Νετανιάχου που βλέπουν ότι η διεθνής κοινότητα (και ιδιαίτερα οι ΗΠΑ) αδιαφορούν για τις «κραυγές» τους.

ΗΠΑ, Βρετανία, Κίνα, Ρωσία, Γαλλία, μεταξύ άλλων, χαιρέτισαν τη συμφωνία, με τον ισραηλινό πρωθυπουργό να μένει «μόνος» στις επικρίσεις, κάνοντας λόγο για ιστορικό λάθος. Η Τεχεράνη, αντίθετα, εξέφρασε την ικανοποίησή της μέσω του προέδρου της, ο οποίος έκανε λόγο για «νέους ορίζοντες» που ανοίγουν.

Οι διαπραγματεύσεις για το χτίσιμο μιας συμφωνίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν είχαν αρχίσει εδώ και μήνες και συγκεκριμένα από τον περασμένο Μάρτιο, σύμφωνα με το ABCNews, που επικαλέστηκε αξιωματούχο του Λευκού Οίκου. Οι επαφές της αμερικανικής κυβέρνησης με αξιωματούχους της Τεχεράνης έγιναν δημόσιες -με χαρακτηριστικό παράδειγμα την ιστορική τηλεφωνική επικοινωνία Ομπάμα και Ροχανί- μόλις υπήρξε πρόοδος στις επαφές. 

Στο περιθώριο Νετανιάχου και Ισραήλ

H αντίδραση του Νετανιάχου, με ανακοίνωση μέσω του πρωθυπουργικού γραφείου λίγες ώρες μετά το μαντάτο της συμφωνίας, έδειξε τον εκνευρισμό του Ισραήλ για τη διπλωματική νίκη του «μισητού» Ιράν και ότι πλέον κινδυνεύει με απομόνωση, με δεδομένες τις ψυχρές σχέσεις που έχει το Τελ Αβίβ με τις ΗΠΑ του Ομπάμα. 

«Το Ισραήλ εμφανίζεται απομονωμένο στην παγκόσμια αρένα, με τους μοναδικούς που βρίσκονται στο πλευρό του να είναι οι σεΐχηδες της Σαουδικής Αραβίας και αμερικανούς νομοθέτες (σ.σ. Ρεπουμπλικάνους). Ίσως είναι ώρα να εξετάσουμε και άλλες διπλωματικές επιλογές εκτός από τις συνεχείς εντάσεις» γράφει χαρακτηριστικά ο αρθρογράφος της ισραηλινής εφημερίδας Ηaaretz, Καμί Σαλέβ, με τον ιστότοπό της να κατακεραυνώνει τον Νετανιάχου, χαρακτηρίζοντάς τον ως «αναποτελεσματικό ηγέτη».

«Στην προσπάθειά του  α τορπιλίσει μία διεθνή συμφωνία της διεθνούς κοινότητας και του Ιράν ο πρωθυπουργός, Μπέντζαμιν Νετανιάχου έβαλε όλα του τα αυγά σε ένα καλάθι. Στην προσπάθεια να εξασφαλίσει ότι δεν θα υπάρξει ένα πυρηνικά εξοπλισμένο Ιράν ρίσκαρε υπερβολικά. Και έχασε» έγραψε ο Ραφαέλ Αρέν στους «Times of Israel». 

Λίγους μήνες πριν, εξάλλου, το Τελ Αβίβ είχε δει ξανά τις προσπάθειές του να προωθήσει επέμβαση κατά του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ στη Συρία να στέφονται από αποτυχία. Ουσιαστικά, η συμφωνία «δένει» τα χέρια του Ισραήλ, που είχε απειλήσει με αεροπορική επίθεση εναντίον της, Τεχεράνης ασχέτως από την ύπαρξη συμφωνίας και απομακρύνει γενικότερα το ενδεχόμενο μίας πολεμικής ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή με επίκεντρο το Ιράν. Και αυτό είναι το μεγαλύτερο κέρδος.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο