Τα γεγονότα που έγραψαν τις νέες σελίδες στο βιβλίο της παγκόσμιας ιστορίας

Τα γεγονότα που έγραψαν τις νέες σελίδες στο βιβλίο της παγκόσμιας ιστορίας

Γράφουν οι Βαγγέλης Βιτζηλαίος και Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης

Συγκλονιστικές αποκαλύψεις, νέος Πάπας, συγκρούσεις, ιστορικές πολιτικές συμφωνίες και θάνατοι ηγετών. Το 2013 ήταν μία χρονιά με δυνατά διεθνή γεγονότα, με κάποια εξ αυτών να αναμένεται να επηρεάσουν τους παγκόσμιους συσχετισμούς και τα επόμενα έτη.

Το newpost.gr σας παρουσιάζει τις εξελίξεις που σημάδεψαν τον κόσμο τη χρονιά που φτάνει στο τέλος της.

Habemus papam... Φραγκίσκο

Στις 11 Φεβρουαρίου ο Πάπας Βενέδικτος αιφνιδίασε την Υφήλιο ανακοινώνοντας στα λατινικά την παραίτησή του επικαλούμενος λόγους υγείας και έγινε έτσι ο πρώτος επικεφαλής της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας που αποχώρησε εν ζωή από το 1415. Η παραίτησή του πήρε σάρκα και οστά στις 28 του ίδιου μήνα, οδηγώντας στην αλλαγή σελίδας της Εκκλησίας του 1,2 δισ. πιστών.

Στις 13 Μαρτίου, τη δεύτερη μέρα συνεδρίασης του Κονκλαβίου βγήκε λευκός καπνός από την καμινάδα της Καπέλα Σιστίνα και ο 76χρονος αρχιεπίσκοπος, Χόρχε Μπεργκόλιο έγινε ο πρώτος Πάπας από τη Λατινική Αμερική. Αν και υπήρχαν σκιές στο παρελθόν του που τον συνέδεαν με τη δικτατορία του Χόρχε Βιδέλα ο Πάπας Φραγκίσκος έχει καταφέρει να εκπλήξει ευχάριστα όλη τη Γη με την απλότητα, την ταπεινότητα και τα μηνύματα των πράξεών του. Το «φαινόμενο Φραγκίσκος» κατάφερε να κάνει τους πιστούς να γυρίσουν στην Εκκλησία.

Όσκαρ Πιστόριους: Η τραγική πτώση ενός συμβόλου

Ανήμερα του Αγίου Βαλεντίνου, στις 14 Φεβρουαρίου, ο Όσκαρ Πιστόριους, ο διάσημος παραολυμπιονίκης πυροβόλησε και σκότωσε τη σύντροφό του Ρίβα Στέενκαμπ στο σπίτι του στην Πρετόρια της Νότιας Αφρικής, σηματοδοτώντας την άδοξη πτώση ενός συμβόλου ψυχικής δύναμης. Ο «Blade Runner» (προσωνύμιο λόγω των λεπίδων με τις οποίες έτρεχε) έκανε λόγο για ατύχημα, όμως κατηγορήθηκε για φόνο εκ προ μελέτης. Μετά το τραγικό περιστατικό, πάντως, είδαν το φως της δημοσιότητας πληροφορίες για αρκετά περιστατικά βίαιης συμπεριφοράς του Πιστόριους, καθώς και για την αγάπη που έτρεφε για τα όπλα.

Η δίκη του θα συνεχιστεί τον Μάρτιο του 2014 και έως τότε έχει αφεθεί ελεύθερος με περιοριστικούς όρους. Τα όσα σήμαινε όμως ο Όσκαρ Πιστόριους έχουν ήδη σβήσει.

Η κατάρρευση της Κύπρου

Το 2013 η Μεγαλόνησος έζησε τις κρισιμότερες στιγμές της ιστορίας της, από την τουρκική εισβολή και έπειτα. Τα ξημερώματα της 15ης Μαρτίου ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιώργος Σαρρής ανακοίνωνε μετά το Eurogroup το «κούρεμα» στις καταθέσεις τις Τράπεζας Κύπρου και της Λαϊκής, ως αντάλλαγμα για πακέτο βοήθειας της τάξης των 10 δισ. ευρώ.

Τα ΑΤΜ των τραπεζών μπλόκαραν ώστε να αποφευχθεί το bank run, ενώ ξέσπασε γενικευμένη κατακραυγή εξαιτίας της απόφασης. Υπό το βάρος των διαδηλώσεων, αλλά και των πιέσεων της Ρωσίας – μίας και οι πολίτες της είχαν πολλά δισ. ευρώ στις τράπεζες του νησιού-  η βουλή απέρριψε το αρχικό σχέδιο.

Όσο περνούσαν οι ημέρες, οι διαπραγματεύσεις γινόταν όλο και πιο δραματικές και το ενδεχόμενο της χρεοκοπίας άρχισε να φαίνεται στον ορίζοντα. Αποκορύφωμα ήταν το Eurogroup της 25ης Μαΐου επικύρωσε τελικά το λουκέτο στη Λαϊκή Τράπεζα, και την περικοπή 10% από καταθέσεων πάνω από 100.000 ευρώ της Τράπεζας Κύπρου σε συνδυασμό με δυσβάσταχτα μέτρα λιτότητας.

Τρομοκρατική επίθεση σε ζωντανή μετάδοση

Δραματικό φινάλε επιφύλαξαν στον Μαραθώνιο της Βοστόνης την 15η Απριλίου οι δύο εκρήξεις βομβών, που σκόρπισαν τον τρόμο και τον θάνατο σε δεκάδες ανυποψίαστους αθλούμενους και φιλάθλους.

Τρία άτομα σκοτώθηκαν και ακόμη 264 τραυματίστηκαν, με τις δραματικές σκηνές που ακολούθησαν την επίθεση να κάνουν το γύρο του κόσμου σε απευθείας μετάδοση. Οι αρχές εξαπέλυσαν της πόλης εξαπέλυσαν ένα άνευ προηγουμένου ανθρωποκυνηγητό για τη σύλληψη των δραστών, του φοιτητών με καταγωγή από την Τσετσενία Ταμελάν και Τζοχάρ Τσαρνάεφ.

Τρεις ημέρες αργότερα, εντοπίστηκαν και έπειτα από αιματηρή ανταλλαγή πυροβολισμών, ο ένας συνελήφθη τραυματισμένος και ο άλλος υπέκυψε στα τραύματά του. Ήταν η πρώτη τρομοκρατική ενέργεια που πραγματοποιήθηκε σε αμερικανικό έδαφος μετά την 11η Σεπτεμβρίου και η ψευδαίσθηση ασφάλειας που είχε δημιουργηθεί στους πολίτες των ΗΠΑ είχε διαλυθεί οριστικά.

H αποκαθήλωση του Καβαλιέρε

Το 2013 είναι πολύ πιθανό να σημάνει το τέλος της πολιτική σταδιοδρομίας του ιταλού πρώην πρωθυπουργού και ηγέτη της Κεντροδεξιάς, Σίλβιο Μπερλουσκόνι, αν και ποτέ δεν μπορεί κάποιος να είναι σίγουρος με τον πολυμήχανο Καβαλιέρε. Στις 8 Μαΐου καταδικάστηκε σε τέσσερα χρόνια φυλάκιση για την υπόθεση της φορολογικής απάτης του ομίλου του, της Mediaset, απόφαση που επικύρωσε ο Άρειος Πάγος την 1η Αυγούστου, με τον ιταλό μεγιστάνα να καλείται να εκτίσει ποινή ενός έτους. Εν τω μεταξύ, στις 24 Ιουνίου καταδικάστηκε για το «Ρουμπιγκέιτ» και τα «μπούνγκα μπούνγκα» πάρτι σε επταετή φυλάκιση και ισόβια στέρηση των πολιτικών του δικαιωμάτων. 

Στις 27 Νοεμβρίου ο Μπερλουσκόνι αποπέμφθηκε από την ιταλική Γερουσία στο πλαίσιο της υπόθεσης γεγονός που σημαίνει ότι ήρθη η ασυλία του άρα μπορεί να συλληφθεί, ενώ για τα επόμενα έξι χρόνια δεν μπορεί να θέσει υποψηφιότητα. Έπειτα από δύο δεκαετίες δεν διαθέτει αξίωμα, ενώ το κόμμα του, ο Λαός της Ελευθερίας (PdL) που μετονομάστηκε σε Forza Italia, διασπάστηκε, με το άλλοτε πουλέν του, τον Αντζελίνο Αλφάνο να τον εγκαταλείπει πολιτικά.

Ο Σνοόυντεν αποκαλύπτει ότι τα πάντα παρακολουθούνται

Οι αποκαλύψεις του 30χρονου πρώην συμβούλου της Εθνικής Υπηρεσίας Ασφαλείας (NSA) των ΗΠΑ, Έντουαρντ Σνόουντεν για τις μεθόδους και το εύρος παρακολούθησης των Αμερικανών και των Βρετανών σε όλο τον κόσμο ήταν αναμφίβολα από τα πιο «καυτά» γεγονότα της χρονιάς, αφού προκάλεσαν διπλωματικό «σεισμό» και ένταση σε επίπεδο κορυφής. Στις 20 Μαΐου ζήτησε άδεια από την Υπηρεσία, έχοντας συλλέξει όλα τα απαραίτητα στοιχεία για το σύστημα PRISM και τις τεχνικές της NSA και μετέβη στη Χαβάη.

Στις 5 Ιουνίου, η βρετανική εφημερίδα Guardian άρχισε τις πρώτες αποκαλύψεις που προκάλεσαν ένταση ΗΠΑ - Ε.Ε. αφού διαπιστώθηκε ότι οι Αμερικανοί είχαν παγιδεύσει ακόμα και το κινητό της γερμανίδας καγκελαρίου, Άνγκελα Μέρκελ. Συγκεκριμένα, αποκάλυψε ότι οι υπηρεσίες ασφαλείας των Ηνωμένων Πολιτειών παρακολουθούν ηλεκτρονικά δεδομένα σχετικά με τις τηλεφωνικές κλήσεις από την εταιρεία Verizon, αλλά και διαδικτυακά δεδομένα από μεγάλες εταιρείες όπως η Google και το Facebook. Ο Σνόουντεν, με τις ΗΠΑ να τον αναζητούν προσγειώθηκε τελικά στο αεροδρόμιο Σερεμέτιεβο της Μόσχας, όπου έμεινε εγκλωβισμένος για περίπου 1,5 μήνα πριν λάβει άσυλο από το Κρεμλίνο. «Διακινδύνευσα τη ζωή μου για τη Δημοκρατία» δήλωσε ο φυγάς Σνοούντεν που πέταξε στα «σκουπίδια» μία ήσυχη ζωή και ετήσια έσοδα 200.000 δολαρίων από την NSA.

Η Αίγυπτος ξανά στις φλόγες, ο στρατός εκ νέου στην εξουσία

Λίγο περισσότερο από ένα χρόνο διήρκεσε η θητεία του Μοχάμεντ Μόρσι, πρώτου ισλαμιστή προέδρου στην ιστορία της Αιγύπτου. Το στιλ διακυβέρνησης του έφερνε περισσότερο στον Χόσνι Μουμπάρακ. Η απόπειρά του να προχωρήσει στον εξισλαμισμό του κράτους, εξόργισε τους κοσμικούς και έφερε μεγαλύτερο διχασμό, στην ήδη διαιρεμένη κοινωνία.

Εάν σε αυτά προστεθούν οι συνθήκες διαβίωσης των πολιτών ,που δεν βελτιώθηκαν ούτε στο ελάχιστο, το κοκτέιλ που δημιουργήθηκε ήταν εκρηκτικό: Εκατομμύρια πολίτες βγήκαν εκ νέου στους δρόμους, ζητώντας την αποπομπή του Μόρσι, και άλλοι τόσοι κατέβηκαν για να τον υπερασπιστούν, με αποτέλεσμα ο στρατός να παρέμβει για ακόμη μία φορά στα πολιτικά πράγματα και να τον καθαιρέσει από τον προεδρικό θώκο στις 3 Ιουλίου.

Αποτέλεσμα του πραξικοπήματος; Η Μουσουλμανική Αδελφότητα πέρασε και πάλι στην παρανομία, η χερσόνησος του Σινά μετατράπηκε σε πεδίο μάχης με καθημερινές συγκρούσεις μεταξύ ισλαμιστών και στρατού και η Αίγυπτος να βαδίζει στα πιο κρίσιμα μονοπάτια της ιστορίας της πιο διαιρεμένη από ποτέ.

Η Συρία βυθίζεται στο αίμα

Η Συρία για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά είναι βυθισμένη στη βαρβαρότητα του εμφυλίου πολέμου, ο οποίος μέσα στο 2013 γνώρισε μία ακραία κλιμάκωση. Σύγκρουση που στην πορεία απέκτησε θρησκευτικά χαρακτηριστικά, και στη μάχη κατά του καθεστώτος Άσαντ ενεπλάκησαν τζιχαντιστικές αντάρτικες ομάδες που είχαν άμεσους με την Αλ Κάιντα.

Η χώρα βυθίστηκε στο αίμα και την φτώχεια, με χιλιάδες νεκρούς και εκατομμύρια πρόσφυγες. Σφαγές και ωμότητες εκατέρωθεν, σκληρότατες μάχες με αντίτιμο την προέλαση για μερικά μόλις χιλιόμετρα και το αποτέλεσμα αβέβαιο. Η κορύφωση του δράματος ήρθε την 21η Αυγούστου, με τη φερόμενη χρήση χημικών από τις δυνάμεις του καθεστώτος στη Δαμασκό. Αποτέλεσμα ήταν να ξεσπάσει ένα πολυήμερο διπλωματικό θρίλερ, με τις ΗΠΑ και τους Δυτικούς να απειλούν με στρατιωτική εισβολή και τη Ρωσία να κρατά εξίσου σκληρή στάση.

Τελικά επετεύχθη διπλωματική λύση για το χημικό οπλοστάσιο της Συρίας, ο Άσαντ ανασυντάχθηκε, κερδίζει από τότε διαρκώς έδαφος, και όπως όλα δείχνουν θα πάει στην επερχόμενη ειρηνευτική συνδιάσκεψη από θέση ισχύος.

Ο εκλογικός περίπατος της Μέρκελ

Την τρίτη συνεχόμενη θητεία της στην Καγκελαρία, όπως αναμενόταν, εξασφάλισε η Άνγκελα Μέρκελ στις εκλογές της 22ας Σεπτεμβρίου με τη σαρωτική νίκη της συμμαχίας των Χριστιανοδημοκρατών/Χριστιανοκοινωνιστών (CDU/CSU) χάνοντας, όμως του παραδοσιακούς συμμάχους, τους Φιλελευθέρους (FDP) που έμειναν εκτός Βουλής.

Η συμμαχία της Μέρκελ συγκέντρωσε 41,5% έναντι 25,7% των Σοσιαλδημοκρατών (SPD) το FDP «βούλιαξε» με 4,8%, ενώ το Κόμμα της Αριστεράς (Die Linke) έφτασε το 8,6% και οι Πράσινοι το 8,4%. Εκτός Bundestag έμειναν οι ευρωσκεπτικιστές του AfD με 4,7%. CDU/CSU «φλέρταραν» ακόμη και με την αυτοδυναμία κάτι που τελικά δεν σημειώθηκε όμως το εκλογικό αποτέλεσμα άνοιξε τον δρόμο για τον «μεγάλο συνασπισμό», εξέλιξη που είχε συμβεί και στην πρώτη θητεία της καγκελαρίου. Όπως είναι φυσιολογικό, η εκλογική νίκη γιορτάστηκε έντονα στο στρατόπεδο του κυβερνώνοντος συντηρητικού κόμματος με τραγούδια και ένα ποτήρι κρασί από την Άνγκελα Μέρκελ που χαμογελούσε πλατιά.

Το λουκέτο στο αμερικανικό δημόσιο και η πολιτική οπερέτα

Το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου οι πολίτες των ΗΠΑ έγιναν μάρτυρες μίας πρωτοφανούς πολιτικής οπερέτας σε Γερουσία και Βουλή των Αντιπροσώπων μεταξύ Δημοκρατικών και Ρεπουμπλικάνων που αφορμή είχε τις διαπραγματεύσεις για το ανώτατο όριο δανεισμού.

Την ίδια ώρα το δημόσιο είχε παραλύσει, οι μισθοί είχαν «παγώσει» και οι ζημιές στην οικονομία μεγάλωναν όλο και περισσότερο. Συμβιβασμός τελικά επετεύχθη στις 16 Οκτωβρίου, με την προσωρινή υποχώρηση των Ρεπουμπλικάνων ωστόσο όλοι γνώριζαν πως ο πολιτικός πολιτισμός που χαρακτήριζε τη χώρα τις τελευταίες δεκαετίες, μετατράπηκε σε... όνειρο θερινής νυκτός.

Στη θέση του είδαμε μία μικροπολιτική αντιπαράθεση, όπου στο τέλος επικρατεί αυτός που... φωνάζει πιο πολύ, ή με άλλα λόγια ο... εκάστοτε γερουσιαστής του ακροδεξιού Tea Party, που με την κάλυψη των Ρεπουμπλικάνων μπορεί να φρενάρει όποιο νομοσχέδιο του «καπνίσει».

Η ιστορική συμφωνία Δύσης - Ιράν

Στις 24 Νοεμβρίου η συμφωνία του Ιράν με τις 5+1 μεγάλες δυνάμεις (ΗΠΑ, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία, Βρετανία, Γερμανία) για το πυρηνικό του πρόγραμμα είναι πολύ πιθανό να αποδειχθεί ιστορική -χαρακτηρίστηκε και μόνο η εξαγγελία της και να αλλάξει τους συσχετισμούς δυνάμεων στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με τα όσα συμφωνήθηκαν στη Γενεύη θα χαλαρώσουν ορισμένες οικονομικές κυρώσεις σε βάρος της Τεχεράνης, με αντάλλαγμα μια αναθεώρηση προς τα κάτω του πυρηνικού της προγράμματος.

Το Ιράν θα υποβληθεί σε πιο ενδελεχείς διεθνείς ελέγχους επί έξι μήνες. Άμεση ήταν η αντίδραση του ισραηλινού πρωθυπουργού Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος μίλησε για μια «κακή συμφωνία» εν αντιθέσει με τη διεθνή κοινότητα, που εξέφρασε την ικανοποίησή της. Οι σχέσεις Ιράν - ΗΠΑ «ξεπάγωσαν» από το μακρινό 1979, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Στην ιστορία Τσάβες, Θάτσερ και Μαντέλα

Το 2013 έφυγαν από τη ζωή τρεις ηγέτες που άφησαν ο καθένας το δικό τους στίγμα στις χώρες που κυβέρνησαν, άλλοτε με θετικό και άλλοτε με αρνητικό πρόσωπο.

Στις 5 Μαρτίου, έφυγε από τη ζωή νικημένος από τον καρκίνο σε ηλικία 58 ετών ο πρόεδρος της Βενεζουέλας Ούγκο Τσάβες. Ο αντιαμερικανός και αντιιμπεριαλιστής πολιτικός  έγινε παράδειγμα ηγέτη στη Νότια Αμερική και έξω από αυτή ακριβώς για την πολιτική του. Σχεδόν ένα μήνα μετά, στις 8 Απριλίου έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών η σιδηρά «κυρία» της Βρετανίας Μάργκαρετ Θάτσερ.

Στις 5 Δεκεμβρίου, έφυγε σε ηλικία 95 ετών ο πρώτος μαύρος πρόεδρος στην ιστορία της Νοτίου Αφρικής και μεγάλος αγωνιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα, Νέλσον Μαντέλα, σκορπίζοντας συγκίνηση σε ολόκληρο τον κόσμο.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο