Γράφει ο Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης

Ο ρόλος του παγκόσμιου «αστυνόμου» που απέδωσαν τις τελευταίες δεκαετίες οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ στους εαυτούς τους, πέρα από εξαιρετικά επικερδής – αφού σπαταλιούνται τρισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο σε εξοπλισμούς για την αντιμετώπιση υπαρκτών και κατασκευασμένων απειλών- φαίνεται πως είναι και... άχαρος.

Είναι γεγονός ότι το 2013 οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν ενεπλάκησαν ενεργά στις ένοπλες συγκρούσεις στις «θερμές» ζώνες του πλανήτη. Ωστόσο, οι πρόσφατες απειλές για στρατιωτική επέμβαση στον εμφύλιο της Συρίας, οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε αρκετές χώρες της Μέσης Ανατολής κατά στόχων – όπως τουλάχιστον αναφέρεται επίσημα- της Αλ Κάιντα, αλλά και οι μνήμες των δύο εισβολών σε Ιράκ και Αφγανιστάν που παραμένουν νωπές, είναι μόνο μερικοί από τους λόγους που οι πολίτες αρκετών χωρών θεωρούν την υπερδύναμη ως απειλή για την παγκόσμια ειρήνη.

Του λόγου το αληθές δείχνει η ετήσια δημοσκόπηση του Παγκόσμιου Ανεξάρτητου Δικτύου και του ινστιτούτου Gallup, η οποία πραγματοποιήθηκε σε 66.000 κατοίκων 68 χωρών του πλανήτη, ανάμεσα τους και η Ελλάδα. Για την ακρίβεια, ο αντιαμερικανισμός – όπως αποκαλούνταν τις περασμένες δεκαετίες-  παραμένει σε υψηλότατα επίπεδα:

Οι ΗΠΑ κατακτούν με χαρακτηριστική ευκολία την πρώτη θέση ανάμεσα στις χώρες που θεωρούνται «μεγαλύτερη απειλή για την ειρήνη», συγκεντρώνοντας το 24% των απαντήσεων, έναντι 8% που συγκεντρώνει το δεύτερο στη λίστα Πακιστάν.

Η Κίνα βρίσκεται στην τρίτη θέση με 6% και ακολουθούν το Αφγανιστάν, το Ιράν, το Ισραήλ και η Βόρεια Κορέα με 5% αντίστοιχα. Ινδία, Ιράκ και Ιαπωνία συμπληρώνουν την πρώτη δεκάδα με 4% έκαστη, ενώ παρά τις αγωνιώδεις προσπάθειες αρκετών δυτικών κυβερνήσεων πείσουν πως η Συρία αποτελεί κίνδυνο για την σταθερότητα του πλανήτη, την άποψη αυτή δεν φαίνεται να συμμερίζονται οι πολίτες, αφού μόνο το 3% θεωρεί πως πράγματι η μεσανατολική χώρα αποτελεί απειλή για την ειρήνη.

Η γεωγραφία του... αντιαμερικανισμού

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και τα ευρήματα ως προς τις χώρες που εκφράζουν εντονότερα αντιαμερικανικά αισθήματα. Πρωταθλήτριες αναδεικνύονται δύο χώρες που έδειχναν που τοποθετούνταν παραδοσιακά εχθρικά απέναντι στην Ουάσινγκτον: Η Κίνα και η Ρωσία, οι πολίτες των οποίων σε ποσοστά 54% και 49% αντίστοιχα θεωρούν ότι οι ΗΠΑ αποτελούν την κυριότερη απειλή για την σταθερότητα.

Αρκετά ψηλά στη λίστα, αλλά και στην πρώτη θέση ανάμεσα στις χώρες του ΝΑΤΟ, βρίσκεται η Ελλάδα, γεγονός που δεν αποτελεί έκπληξη. Στη χώρα μας παραδοσιακά μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού έβλεπε εχθρικά τις ΗΠΑ εδώ και πολλές δεκαετίες μέχρι και τις ημέρες μας, σε ποσοστό 45%. Κανείς εξάλλου δεν ξεχνάει τις μαζικότατες διαδηλώσεις κατά του πολέμου στη πρώην Γιουγκοσλαβία το 1998 και στο Ιράκ το 2002.

Αντίστοιχο ποσοστό συγκεντρώνει και η Τουρκία, ενώ σε υψηλά επίπεδα βρίσκεται η αποδοκιμασία σε περιοχές όπως η Μέση Ανατολή και η Βόρεια Αφρική, όπου η αμερικανική επέμβαση υπήρξε αμεσότερη και με... αιματηρότητα αποτελέσματα τα τελευταία χρόνια, ειδικά την περίοδο «του πολέμου κατά της τρομοκρατίας».

Τα πράγματα εμφανίζονται λίγο καλύτερα, αλλά όχι... ρόδινα και στη «γειτονιά» των Ηνωμένων Πολιτειών. Περισσότερο αντιαμερικανοί εμφανίζονται οι πολίτες του Μεξικού με 37%, ενώ υψηλά ποσοστά καταγράφονται και στον Καναδά (17%). Η έκπληξη έρχεται όμως από το... εσωτερικό, μιας και το 13% των Αμερικανών θεωρεί ότι χώρα του είναι η νούμερο ένα απειλή για τη σταθερότητα του πλανήτη.

Σε άλλες  χώρες τα αποτελέσματα εμφανίζονται αναμενόμενα, ειδικά στη Μέση Ανατολή. Ωστόσο, τόσο στη δυτική Ευρώπη, όσο και στα ανατολικά οι πολίτες εμφανίζονται όλο και πιο σκεπτικοί, απέναντι στις κινήσεις και τις προθέσεις της υπερδύναμης. Μάλλον κάτι πάει στραβά στους διαδρόμους του Στέιτ Ντιπάρντμεντ και του Λευκού Οίκου...