Την «τρύπα» που... ξεγλιστρούν οι αδειούχοι κρατούμενοι ψάχνουν οι αρχές

Την «τρύπα» που... ξεγλιστρούν οι αδειούχοι κρατούμενοι ψάχνουν οι αρχές

Ρεπορτάζ: Ντίνα Καραμάνου 

Το μέτρο χορήγησης άδειας στους κρατούμενους -υπό προϋποθέσεις- θεσπίστηκε αρχικώς με τον λεγόμενο «νόμο Κουβελάκη», όταν ο υπουργός Δικαιοσύνης του 1993 προσπάθησε να αποσυμφορήσει με μια σειρά ευεργετικές διατάξεις τα σωφρονιστικά καταστήματα της χώρας.

Ο νόμος αυτός τροποποιήθηκε το 1999 και ισχύει μέχρι σήμερα. Καθορίζει τις προϋποθέσεις για να λάβει ένας κρατούμενος ολιγοήμερη άδεια από τη φυλακή στην οποία εκτίει την ποινή του. 

Οι διαδικασίες είναι συγκεκριμένες- οι προϋποθέσεις πάλι επαφίενται στην κρίση των μελών του συμβουλίου που καταρτίζεται για να χορηγεί τις άδειες αυτές.  

Και κάθε λίγο και λιγάκι γίνονται λόγος αψιμαχιών μεταξύ δικαστικών λειτουργών, σωφρονιστικών υπαλλήλων και στελεχών της αστυνομίας. Η «τρύπα» προς την ελευθερία των κρατουμένων. 

Το μόνο σίγουρο είναι πως κάπου υπάρχει ένα κενό- είτε στο νόμο, είτε στις διαδικασίες- που διευκολύνουν την απόδραση κρατουμένων με τη χρήση των αδειών. 

«Το κενό είναι στο νόμο, που πρέπει να γίνει αυστηρότερος όταν υπάρχουν εξαιρετικές περιπτώσεις και οι κρατούμενοι είναι επικίνδυνοι ή ύποπτοι φυγής», λέει στο newpost η Εισαγγελέας Εφετών επί τιμή και αναπληρώτρια γραμματέας της Ένωσης Συνταξιούχων Δικαστών και Εισαγγελών, Σταυρούλα Βρυώνη-Κωνσταντινίδου

«Από την άλλη, είναι υποχρεωμένοι οι δικαστές να εφαρμόσουν το νόμο και να δώσουν τις άδειες, όπως οι διατάξεις ορίζουν. Ο Χριστόδουλος Ξηρός βγήκε έξι φορές και γύρισε πίσω. Στην περίπτωσή του ο νόμος επέβαλλε τη χορήγηση νέας άδειας, την οποία ο εισαγγελέας δεν είχε δικαίωμα να του αρνηθεί», συμπληρώνει. 

Ποιοι και πώς δικαιούνται άδεια 

Σύμφωνα με το νόμο 2776 του 1999, η χορήγηση των αδειών, αποφασίζεται έπειτα από σχετική αίτηση του κρατουμένου, από το Τριμελές Πειθαρχικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από α) τον διευθυντή των φυλακών, β) την κοινωνική λειτουργό και γ) από τον προεδρεύοντα σε αυτό, Εισαγγελέα, ο οποίος έχει δικαίωμα να ασκήσει βέτο στη χορήγηση της άδειας και να την παραπέμψει στο Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών ως Συμβούλιο, το οποίο αποφαίνεται αμετάκλητα. 

Η απόρριψη αίτησης για χορήγηση αδείας γίνεται με ειδική και αιτιολογημένη απόφαση του αρμόδιου οργάνου. Νέα αίτηση για χορήγηση τακτικής ή εκπαιδευτικής άδειας δεν επιτρέπεται πριν παρέλθουν δύο μήνες από την οριστική απόρριψη της προηγούμενης.  

Σε περίπτωση δεύτερης συνεχόμενης απόρριψης της αίτησης για χορήγηση αδείας, ο κρατούμενος δικαιούται να προσφύγει στο Δικαστήριο Εκτέλεσης Ποινών ως Συμβούλιο, μέσα σε δέκα ημέρες από την κοινοποίηση σε αυτόν της απορριπτικής απόφασης. 

Για να χορηγηθεί άδεια πρέπει: 

1. Ο κατάδικος να έχει εκτίσει το 1/5 της ποινής του, χωρίς ευεργετικό υπολογισμό των ημερών ποινής λόγω εργασίας και η κράτησή του να έχει διαρκέσει τουλάχιστον 3 μήνες. Σε περίπτωση έκτισης ισοβίου κάθειρξης, η κράτηση πρέπει να έχει διαρκέσει τουλάχιστον οκτώ έτη. (Εξαιρούνται από την ανωτέρω προϋπόθεση, όσοι κρατούμενοι έχουν καταδικαστεί σε ποινή κάθειρξης με τις επιβαρυντικές περιστάσεις των άρθρων 23 και 23Α του Κώδικα Νόμων για τα Ναρκωτικά (Ν. 3459/2006), καθώς πρέπει να έχουν εκτίσει τα 2/5 της ποινής τους και σε περίπτωση ισόβιας κάθειρξης τα 10 χρόνια). 

2. Να μην εκκρεμεί κατά του κατάδικου ποινική διαδικασία για αξιόποινη πράξη σε βαθμό κακουργήματος. 

3. Να εκτιμάται ότι δεν υπάρχει κίνδυνος, κατά την διάρκεια της άδειας, τέλεσης νέων εγκλημάτων. 

4. Να συντρέχουν λόγοι που δικαιολογούν την προσδοκία ότι δεν υπάρχει κίνδυνος φυγής και ότι ο κρατούμενος δεν θα κάνει κακή χρήση της άδειάς του. 

Η άδεια μπορεί να ανακληθεί όταν ο κρατούμενος παραβιάσει τους όρους υπό τους οποίους χορηγήθηκε ή διωχθεί για αξιόποινη πράξη τουλόχιστον σε βαθμό πλημμελήματος. 

Κρατούμενος που δεν επιστρέφει στο κατάστημα κράτησης μετά τη λήξη ή ανάκληση χορηγηθείσης αδείας, χωρίς να έχει προβεί σε έγκαιρη και ακριβή ενημέρωση και παραδεκτή δικαιολόγηση προς την υπηρεσία του καταστήματος, δεν δικαιούται νέα τακτική ή εκπαιδευτική άδεια πριν από την πάροδο ενός έτους από την επιστροφή ή σύλληψή του. 

Οι «διάσημες» αποδράσεις αδειούχων 

Κατά καιρούς «βαριά» ονόματα του ποινικού δικαίου επωφελήθηκαν του ευεργετήματος του νόμου και εξέθεσαν το Τριμελές Πειθαρχικό Συμβούλιο, το νόμο αλλά και ολόκληρο το σωφρονιστικό σύστημα, αποφασίζοντας να μην επιστρέψουν στο κελί τους. 

Πιο γνωστοί στο κοινό, τα αδέλφια Παναγιώτης και Κώστας Βλαστός. Στις 5 Ιανουαρίου του 1998, τη μέρα που έληγε η πενθήμερ άδειά τους, συλλαμβάνονται σε μπλόκο στην Λ. Καβάλας έχοντας μέσα στο αυτοκίνητο τους πιστόλια, σφαίρες, ακόμη και αλεξίσφαιρα γιλέκα. Ο αξιωματικός αναφέρει το γεγονός και ζητά εντολές όπως γίνεται σε παρόμοιας σοβαρότητας συμβάντα. Λαμβάνει όμως  εντολή να αφήσουν τους δύο συλληφθέντες ελεύθερους για να γυρίσουν μόνοι τους στον Κορυδαλλό!  

Τα δύο αδέλφια δεν επέστρεψαν ποτέ στα κελιά τους. Τρεις μήνες αργότερα, επιβαίνοντες σε μία βέσπα, παραβιάζουν κόκκινο φανάρι στη λεωφόρο Θησέως στην Καλλιθέα. Αστυνομικοί τους καταδιώκουν για να δεχτούν τα πυρά των δύο κακοποιών.Στη συμπλοκή σκοτώνεται ο Κώστας Βλαστός, ο Παναγιώτης διαφεύγει και τραυματίζονται δύο αστυνομικοί. 

Φίλος των αδελφών Παλαιοκώστα και γνωστός ως «μακελάρης» ο Μιχάλης Μακρυγιάννης συνελήφθη το 1995. Κατηγορήθηκε για ληστείες-θρίλερ και για πέντε ανθρωποκτονίες.. Τον Αύγουστο του 2006 έλαβε πενθήμερη άδεια από τις Φυλακές Αλικαρνασσού, όπου εξέτιε ποινή τετράκις ισόβια. Επεσε ξανά στα χέρια της Αστυνομίας τον Οκτώβριο του 2007, αφού είχε πρωταγωνιστήσει με παλιούς του γνώριμους σε ληστείες τραπεζών. 

Του ευεργετήματος δεν εξαιρέθηκε και ο Χρήστος Παπαδόπουλος, ο διαβόητος αρχηγός της «εταιρείας δολοφόνων», που πάγωσε το Πανελλήνιο στα μέσα της δεκαετίας του ‘90. Καταδικασμένος για οκτώ δολοφονίες μοναχικών γερόντων, αφού πρώτα πλαστογραφούσε τις διαθήκες τους ώστε να καρπώνεται τις περιουσίες τους, καταδικάστικε σε οκτώ φορές ισόβια. Το 2001 παραβίασε την 8ήμερη άδεια που έλαβε από τις Φυλακές της Κέρκυρας. Συνελήφθη ξανά, έχοντας αφήσει τη χαρακτηριστική γενειάδα για να μην αναγνωρίζεται, σε ένα ισόγειο διαμέρισμα στην Κυψέλη. 

Στα τουρκικά χωρικά ύδατα συνελήφθη από τις διωκτικές αρχές της γειτονικής χώρας ο Κώστας Σπινάρης, αρχηγός της συμμορίας που το 1990 είχε απαγάγει και δολοφονήσει τον 17χρονο ποδοσφαιριστή Γιάννη Τσατσάνη ή Μαρσελίνο. Ο Σπινάρης είχε καταδικαστεί σε δις ισόβια και 24 χρόνια κάθειρξη και εξέτιε την ποινή του στις Φυλακές Αλικαρνασσού, αλλά μετά από πενθήμερη άδεια δεν επέστρεψε. Συνελήφθη σε σκάφος έχοντας στην κατοχή του 40 κιλά ηρωίνης!

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο