Economist: Το σκάνδαλο με τις ΜΚΟ φέρνει σε δύσκολη θέση τον Παπανδρέου

Economist: Το σκάνδαλο με τις ΜΚΟ φέρνει σε δύσκολη θέση τον Παπανδρέου

Άρθρο για υποθέσεις διαφθοράς που ερευνώνται το τελευταίο διάστημα στην Ελλάδα δημοσιεύει το περιοδικό The Economist στη στήλη Charlemagne για θέματα ευρωπαϊκής πολιτικής, κάνοντας λόγο για ένα «πολιτικό ναρκοπέδιο».

Σχεδόν κάθε εβδομάδα, αναφέρεται στο δημοσίευμα, γίνονται νέες καταγγελίες περί διαφθοράς στον δημόσιο τομέα. Η τελευταία υπόθεση αφορά το υπουργείο Εξωτερικών: έρευνα που διεξήγαγαν οι διωκτικές αρχές επί 20 μήνες έφερε στην επιφάνεια στοιχεία για εκτεταμένη κατάχρηση ενισχύσεων οι οποίες χορηγήθηκαν σε περίπου 600 ελληνικές ΜΚΟ που δρούσαν στο εξωτερικό, κατά κύριο λόγο στα Βαλκάνια, από το 2000 ως το 2008.

Οι περισσότερες από τις ΜΚΟ αυτές, αναφέρει το περιοδικό, δημιουργήθηκαν με την έγκριση του Γιώργου Παπανδρέου, τότε υπουργού Εξωτερικών (και αργότερα πρωθυπουργού) κάτω από την ομπρέλα της Διεύθυνσης διεθνούς αναπτυξιακής συνεργασίας του ΥΠΕΞ (Hellenic Aid). Μέρος της αποστολής τους ήταν να αποκαταστήσει τις σχέσεις της Ελλάδας με τις αναδυόμενες συνεργασίες των δυτικών Βαλκανίων μετά τη σύρραξη στο Κόσοβο. Η τότε ευημερούσα Ελλάδα προσέφερε 600 εκατ. ευρώ αναπτυξιακής βοήθειας σε γειτονικές της χώρες οι οποίες αντιμετώπιζαν δυσκολίες. Σχεδόν 87 εκατ. ευρώ πήγαν στις ΜΚΟ ενόσω ο κ. Παπανδρέου ήταν υπουργός, από το 2000 ως το 2004· σχεδόν τα 30 εκατ. εκ του ποσού αυτού παραμένει άγνωστο πού κατέληξαν, σύμφωνα με τους ερευνητές.

Μία ΜΚΟ, το Διεθνές Κέντρο Αποναρκοθέτησης (International Mine Initiative, IMI), η οποία δημιουργήθηκε για να απομακρύνει νάρκες από τη Βοσνία, τον Λίβανο και το Ιράκ, έχει τεθεί στο επίκεντρο της προσοχής. Η IMI υποστήριζε στον ιστότοπό της ότι είναι «παγκόσμιος ηγέτης» στις επιχειρήσεις αποναρκοθέτησης. Αλλά παραμένει ασαφές πόσα από τα οκτώ προγράμματα αποναρκοθέτησης που αναλήφθηκαν με χρηματοδότηση 9 εκατ. ευρώ από το IMI ολοκληρώθηκαν πράγματι. 

Την 17η Φεβρουαρίου ο πρώην διευθυντής της IMI, Κώστας Τζεβελέκος —ο οποίος «εργάζεται τώρα για την εφημερίδα του σοσιαλιστικού κόμματος ΠΑΣΟΚ του κ. Παπανδρέου», όπως υποστηρίζεται στο δημοσίευμα, χωρίς άλλες λεπτομέρειες— προφυλακίστηκε ενόψει της δίκης του με τις κατηγορίες της απάτης και της κατάχρησης. Τρεις εν ενεργεία διπλωμάτες οι οποίοι συνδέονται με τη Διεύθυνση διεθνούς αναπτυξιακής συνεργασίας πιθανόν αντιμετωπίζουν επίσης διώξεις, ανάμεσά τους και ο Άλεξ Ρόντος, πρώην επικεφαλής σύμβουλος του κ. Παπανδρέου ο οποίος εργάζεται τώρα για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, σύμφωνα με το δημοσίευμα του Economist.

Ορισμένα από τα κεφάλαια τα οποία διατέθηκαν για την αποναρκοθέτηση μπορεί να διατέθηκαν για άλλους σκοπούς, σύμφωνα με αναλυτές για θέματα ασφάλειας στην Αθήνα. Η IMI υπάρχουν «υποψίες ότι ήταν μέρος του δικτύου προστασίας του Ράντοβαν Κάρατζιτς», αναφέρει το περιοδικό. 

Ο πρώην ηγέτης των Σέρβων της Βοσνίας, ο οποίος δικάζεται σήμερα από το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για την Πρώην Γιουγκοσλαβία στη Χάγη, διέφευγε επί σειρά ετών από τις δυνάμεις του NATO. Ο Ντούσαν Τέσιτς, πρώην μέλος της ομάδας ασφαλείας του Κάρατζιτς, είχε προσληφθεί από την IMI για να συμβάλει σε ένα από τα προγράμματά της στη Βοσνία. Λίγο καιρό αργότερα η IMI αντικατέστησε την πολυεθνική της ομάδα εκεί με στελέχη της UNIPAK, μια βοσνιοσερβική εταιρεία η οποία έχει δεσμούς με έναν πρώην υπουργό του Κάρατζιτς. Ο κ. Τζεβελέκος είχε δηλώσει το 2005 πως γνώριζε τον κ. Τέσιτς, αλλά αρνήθηκε ότι τον είχε προσλάβει.

Στο άρθρο του Economist επισημαίνεται ακόμη πως «σκληροπυρηνικοί ακτιβιστές» του ΠΑΣΟΚ ήταν σθεναροί υποστηρικτές των Σέρβων κατά την διάρκεια της διάλυσης της Γιουγκοσλαβίας· επί των ημερών του Ανδρέα Παπανδρέου, στην πρωθυπουργία, αναφέρεται στο δημοσίευμα, το ΠΑΣΟΚ παρείχε «χρηματοοικονομική και τεχνική στήριξη στο καθεστώς του εκλιπόντα Σλόμπονταν Μιλόσεβιτς», ενώ «έως ότου γίνει φυγάς, τον κ. Κάρατζιτς καλωσόριζαν Έλληνες αξιωματούχοι όταν επισκεπτόταν την Αθήνα».

Ο κ. Παπανδρέου και ο κ. Ρόντος αμφότεροι αρνούνται ότι τέλεσαν οποιοδήποτε αδίκημα στην υπόθεση της ΜΚΟ. Ως υπουργός Εξωτερικών, ο κ. Παπανδρέου είχε αποστασιοποιηθεί από τη φιλοσερβική ομάδα του κόμματός του. Αφού έγινε πρωθυπουργός το 2009, με την οικονομία της Ελλάδας να οδεύει σε κατάρρευση, διέταξε να διεξαχθεί έρευνα στο ΥΠΕΞ για τις δραστηριότητες των ΜΚΟ. Τα ευρήματα αυτής της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν και στην αστυνομική έρευνα. Ο κ. Ρόντος είχε πει πως καλούσε συνεχώς τις ΜΚΟ οι οποίες δρούσαν στα Βαλκάνια να βελτιώσουν τη διαφάνεια.

Μολαταύτα το σκάνδαλο αποτελεί μια πηγή αμηχανίας για τον κ. Παπανδρέου, ο οποίος σήμερα βρίσκεται στο παρασκήνιο του ΠΑΣΟΚ και ενδέχεται να πλήξει τις πιθανότητες να κάνει μια επιστροφή στην πολιτική, σχολιάζει το περιοδικό. Και θα μπορούσε επίσης —καταλήγει το δημοσίευμα— να προκαλέσει «ακόμα περισσότερες αποδοκιμασίες από Έλληνες φοιτητές που παρακολουθούν τις ομιλίες του σε πανεπιστήμια στη Βρετανία και στην Αμερική. Θα χρειαστεί να είναι προσεκτικός».

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο