Ο πανικός του Ερντογάν, ο χαμός με τα σκάνδαλα και οι εκλογές που πλησιάζουν

Ο πανικός του Ερντογάν, ο χαμός με τα σκάνδαλα και οι εκλογές που πλησιάζουν

Γράφει ο Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης

Το είπε και το έκανε ο Ερντογάν: Τα μεσάνυχτα της Πέμπτης οι τουρκικές αρχές έβαλαν και επίσημα «φίμωτρο» στην ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης Twitter, γεγονός που αποτελεί ένα νέο επεισόδιο στον αυταρχικό κατήφορο που άρχισε να διανύει από τον περασμένο Μάιο ο πάλαι ποτέ πανίσχυρος πρωθυπουργός.

Την ώρα που οι κρίσιμες δημοτικές εκλογές απέχουν λίγο περισσότερο από μία εβδομάδα ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν έβαλε σε πλήρη εφαρμογή ένα σχέδιο που είχε προαναγγείλει εδώ και καιρό. Ο διαβόητος νόμος περί επιβολής ελέγχου στο ίντερνετ – που προβλέπει το κλείσιμο ιστοσελίδων δίχως δικαστική εντολή, για λόγους «προστασίας ατομικών δικαιωμάτων»- ψηφίστηκε τον περασμένο μήνα από τη βουλή και έλαβε πριν από λίγες ημέρες την τελική έγκριση από τον πρόεδρο της χώρας Αμπτουλάχ Γκιούλ.

Με βάση το εν λόγω νομοθέτημα «κατέβηκε» το Twitter, γεγονός που δεν είναι παρά η αρχή ενός αδυσώπητου κυνηγιού μαγισσών που ξεκίνησε και επίσημα την περασμένη Πέμπτη. Σημειωτέον η εισαγγελία της Τουρκίας φρόντισε να κρατήσει αποστάσεις από αυτή την κίνηση. Την ίδια στιγμή ο Ερντογάν έχει εντοπίσει τους επόμενους στόχους του: Το YouTube και το Facebook, αγαπημένο social media των Τούρκων που αριθμεί περισσότερα από 35 εκατομμύρια μέλη.

Οι ηχογραφημένες συνομιλίες και ο ρόλος των social media

Η νέα αυταρχική σταυροφορία του τούρκου πρωθυπουργού φυσικά έχει την εξήγησή της. Στο δεύτερο γύρο αποκαλύψεων αναφορικά σκάνδαλα στα οποία φέρεται να εμπλέκεται αυτός, μέλη της οικογενείας αλλά και της κυβέρνησής του τα social media πρωτοστάτησαν.

Τους τελευταίους δύο μήνες στο YouTube, το Facebook και το Twitter δημοσιεύτηκαν μερικές σοκαριστικές ηχογραφημένες συνομιλίες. Ανάμεσά τους και δύο συνδιαλέξεις με τον γιο του, Μπιλάλ όπου τον παρακινεί να μεταφέρει 10 εκατομμύρια δολάρια σε μετρητά εκτός σπιτιού, ώστε να μην τα ανακαλύψουν οι διωκτικές αρχές.

Στην πιο πρόσφατη συνομιλία που δημοσιεύτηκε, εμπλέκεται στενός σύμβουλος του Ερντογάν και ένα στέλεχος των τουρκικών αερογραμμών και ακούστηκαν να μιλούν για μεταφορά όπλων σε ένοπλες ομάδες της Νιγηρίας από την αεροπορική εταιρεία. Κάπως έτσι, οι ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης μπήκαν για τα καλά στο στόχαστρο, αφού οι αντιδράσεις που ξέσπασαν από τις συγκεκριμένες αποκαλύψεις σε ένα κομμάτι της τουρκικής κοινωνίας και της αντιπολίτευσης ήταν πλέον δύσκολο να μετριαστούν.

Φυσικά ο τούρκος πρωθυπουργός αρνείται και διαψεύδει τα περιεχόμενα αυτών των συνομιλιών, επιστρατεύει σενάρια περί παρέμβασης «ξένων δυνάμεων» που όπως ισχυρίζεται θέλουν να αποσταθεροποιήσουν την κυβέρνησή του, ενώ δεν παραλείπει να κατηγορήσει τον πάλαι ποτέ σύμμαχό του και πανίσχυρο επιχειρηματία Φετουλάχ Γκιουλέν ότι βρίσκεται πίσω από αυτή την ιστορία.

Προς το παρόν δεν γνωρίζουμε εάν οι ισχυρισμοί του Τούρκου πρωθυπουργού ευσταθούν. Πάντως, οι κινήσεις που κάνει το τελευταίο διάστημα δείχνουν σπασμωδικές, σαν να προσπαθεί να παραμείνει στην εξουσία πάση θυσία, διαλέγοντας το δρόμο του αυταρχισμού και της λογοκρισίας για να μπορέσει να βγει αλώβητος από τα πρωτοφανή σκάνδαλα στα οποία εμπλέκεται και τις αντιδράσεις που αυτά τροφοδοτούν.

Οι διαδηλωτές στο στόχαστρο

Και ακόμη ένας λόγος για τον οποίο ο Ερντογάν άρχισε να υλοποιεί το σχέδιό του για ελέγχους στο ίντερνετ και επιβολή «λουκέτων» σε ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι αυτές ακριβώς οι αντιδράσεις.

Η πρόσφατη απαγόρευση του Twitter, (και η επικείμενη στο Facebook), θεωρείται από πολλούς ως μία ευθεία απόπειρα καταστολής των διαδηλώσεων που άρχισαν τον περασμένο Μάιο στην Κωνσταντινούπολη και φούντωσαν εκ νέου έπειτα από τα πρόσφατα σκάνδαλα διαφθοράς, τις ηχογραφημένες συνομιλίες που βγήκαν στη φόρα, αλλά και το θάνατο του 15χρονου μαθητή πριν από μία εβδομάδα.

Με τους περιορισμούς στην πρόσβαση ιστοσελίδων και τον αυστηρό έλεγχος στο ίντερνετ, πρακτικά μπαίνουν στο στόχαστρο ίσως τα πιο ισχυρά μέσα που είχαν στη διάθεσή τα κινήματα αμφισβήτησης ώστε να μπορούν να κινητοποιούν τον κόσμο και να τον κατεβάζουν στο δρόμο των τουρκικών πόλεων.

Αν μη τι άλλο, οι διαδηλώσεις των τελευταίων μηνών έχουν κοστίσει ακριβά στον Ερντογάν, ο οποίος σε καμία περίπτωση δεν έδειξε διάθεση διαπραγμάτευσης και διαλόγου, αλλά επέλεξε το δρόμο της βίαιης καταστολής ώστε να εξαφανίσει τους επικριτές τους. Και αφού δεν κατάφερε να τους συνετίσει με τα γκλομπ και τα δακρυγόνα, τώρα προσπαθεί να τους στερήσει τους τρόπους οργάνωσής τους.

Το crash – test των δημοτικών εκλογών πλησιάζει

Όλα αυτά συμβαίνουν τη στιγμή που η δημοτικότητα του τούρκου πρωθυπουργού και του κυβερνώντος κόμματος κατρακυλούν ημέρα με την ημέρα, ενώ οι κρίσιμες δημοτικές εκλογές πλησιάζουν όλο και περισσότερο, απέχοντας μόλις εννέα ημέρες.

Από εκεί που οι δημοσκοπήσεις έδιναν στο ισλαμοσυντηριτικό AKP άνετο προβάδισμα, τώρα προβλέπουν μία αμφίρροπη μάχη, ειδικά στον κομβικό για τον τούρκο πρωθυπουργό δήμο της Κωνσταντινούπολης, όπου ο υποψήφιος του αντιπολιτευόμενου Κεμαλικού κόμματος εμφανίζεται αρκετά ψηλά στις προτιμήσεις των ψηφοφόρων.

Όπως όλα δείχνουν η επερχόμενη εκλογική μάχη μοιάζει όλο και περισσότερο με ένα crash – test της επιρροής που ασκεί ο Ερντογάν στην τουρκική κοινωνία, και θα φανεί εάν τα σκάνδαλα διαφθοράς, οι επεισοδιακές, διαδηλώσεις και το πρόσφατο «φίμωτρο» στο Twitter τραυμάτισαν την πολιτική του ισχύ.

Και μία σημαντική λεπτομέρεια: Σε περίπτωση ήττας, ο Ερντογάν έχει διαμηνύσει πως θα εγκαταλείψει την πολιτική, ωστόσο όπου σταθεί και όπου βρεθεί δηλώνει ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν θα συμβεί. Ωστόσο, κινήσεις όπως το «κατέβασμα» ολόκληρων ιστοσελίδων που αριθμούν εκατομμύρια μέλη με συνοπτικές διαδικασίες κάθε άλλο παρά σιγουριά δείχνουν. Μάλλον το αντίθετο...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο