Βενιζέλος: Η διάσταση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς είναι πολύ σημαντική

Βενιζέλος: Η διάσταση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς είναι πολύ σημαντική

Παρέμβαση στην Ολομέλεια της Βουλής πραγματοποίησε ο Αντιπροέδρος Κυβέρνησης και υπουργείο Εξωτερικών, Ευάγγελος Βενιζέλος, για την «Επιστροφή πολιτιστικών αγαθών που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος κράτους-μέλους» στην Ολομέλεια Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Όπως ανέφερε, «Η Οδηγία σχετικά με την επιστροφή των πολιτιστικών αγαθών, που έχουν απομακρυνθεί παράνομα από το έδαφος κράτους μέλους, αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο στην αντιμετώπιση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, η οποία είναι πλέον μία από τις πιο διαδεδομένες μορφές οργανωμένου εγκλήματος.

 Η Οδηγία του 1993 δεν ανταποκρίθηκε ωστόσο στις προσδοκίες. Αυτό οφείλεται στις σύντομες προθεσμίες, τα κριτήρια επιλεξιμότητας, το ύψος των αποζημιώσεων και την έλλειψη διοικητικής συνεργασίας.

Το κείμενο στο οποίο έχουμε συμφωνήσει τώρα με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι σημαντικά βελτιωμένο. Τέσσερις είναι οι κύριες βελτιώσεις:

 - Πρώτον, διαγράφεται το παράρτημα που περιείχε κατηγορίες πολιτιστικών αγαθών επιλέξιμες για επιστροφή. Τώρα πλέον οποιοδήποτε πολιτιστικό αντικείμενο, που ένα κράτος μέλος θεωρεί τμήμα των εθνικών θησαυρών του, επιστρέφεται λόγω της ιδιαίτερης καλλιτεχνικής, ιστορικής ή αρχαιολογικής του αξίας.

 - Δεύτερον, με την παράταση των επιμέρους προθεσμιών, παρέχεται στις εθνικές αρχές, που είναι επιφορτισμένες με τη διαδικασία επιστροφής, περισσότερος χρόνος προκειμένου να επιτελέσουν το έργο τους. Οι εθνικές αρχές διαθέτουν πλέον 6 μήνες, αντί για 2 μήνες, για να ελέγξουν αν ένα αντικείμενο, που βρίσκεται σε ένα άλλο κράτος μέλος, είναι «πολιτιστικό αγαθό», με την έννοια της Οδηγίας. Ο χρόνος για την έναρξη της διαδικασίας επιστροφής ενώπιον του αρμόδιου δικαστηρίου έχει επίσης επεκταθεί από 1 σε 3 χρόνια.

 - Τρίτο στοιχείο: Με την εισαγωγή του Πληροφοριακού Συστήματος για την Εσωτερική Αγορά, οι αρμόδιες εθνικές αρχές εξοπλίζονται με ένα εργαλείο που βελτιώνει τη διοικητική συνεργασία και την ανταλλαγή πληροφοριών. Αυτό το νέο σύστημα ελπίζουμε ότι θα επιταχύνει τη συνεργασία και θα μειώσει το κόστος.

 - Τέλος, τέταρτο στοιχείο, το πιο σημαντικό ίσως χαρακτηριστικό της Οδηγίας, όπως διαμορφώνεται τώρα, είναι το γεγονός ότι η καταβολή της αποζημίωσης υπόκειται στην υποχρέωση του κατόχου να αποδείξει ότι αυτός ή αυτή άσκησε τη δέουσα επιμέλεια και προσοχή. Θεσπίζεται, συνεπώς, ένα τεκμήριο. Η Οδηγία εισάγει ενιαίους κανόνες σε όλα τα κράτη μέλη, μεταθέτοντας το βάρος της απόδειξης στον κάτοχο. Η ρύθμιση αυτή είναι κομβική για την πρόληψη και την καταπολέμηση της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, καθώς θα δημιουργήσει τις ίδιες συνθήκες για όλους όσοι συμμετέχουν στην αγορά έργων τέχνης.

 Χαίρομαι γιατί πετύχαμε το στόχο μας για την επίτευξη συμφωνίας σε λιγότερο από έναν χρόνο. Μπορούμε να είμαστε πολύ ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα. Οφείλω να ευχαριστήσω την εισηγήτρια που δούλεψε σκληρά, την κα Vergiat, και την Πρόεδρο της Επιτροπής Πολιτισμού, την κα Doris Pack, για την εποικοδομητική συμβολή της στη διαπραγματευτική διαδικασία. Προφανώς, θέλω να ευχαριστήσω και τον Επίτροπο Tajani, την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Τέλος, θα ήθελα να επισημάνω το ενδιαφέρον που οι σκιώδεις εισηγητές έχουν δείξει σε αυτό το ζήτημα και να τους ευχαριστήσω φυσικά για τον χρόνο και τη συμβολή τους.

 Αντιλαμβάνομαι πάρα πολύ καλά τι σημαίνει για μια χώρα να νιώθει ακρωτηριασμένη πολιτιστικά, όταν χάνει σημαντικούς εθνικούς θησαυρούς. Μιλώντας, όχι εκ μέρους του Συμβουλίου, αλλά ως Αντιπρόεδρος και Υπουργός Εξωτερικών της Ελληνικής Κυβέρνησης, δεν μπορώ παρά να αναφερθώ, με την ευκαιρία της συζήτησης αυτής, στο μείζον ζήτημα που είναι το ακρωτηριασμένο μνημείο του Παρθενώνα, το ακρωτηριασμένο μείζον μνημείο του δυτικού πολιτισμού. Το Κοινοβούλιο, ήδη από το 1999, έχει διατυπώσει γραπτή Δήλωση, σύμφωνα με την οποία η επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα θα αποτελούσε μια καίρια ευκαιρία για την προώθηση της κοινής ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς. Και αυτό οφείλουμε να το επισημάνουμε με αφορμή την επικαιροποίηση και βελτίωση της Οδηγίας για την Επιστροφή των Πολιτιστικών Αγαθών. Πρόκειται για ένα μνημείο που βλέπει τα αρχιτεκτονικά του μέλη να είναι διασπασμένα, το δε Νέο Μουσείο της Ακρόπολης, στο οποίο φιλοξενούνται τώρα σε δείπνα εργασίας όλοι οι Υπουργοί και τα άλλα στελέχη που επισκέπτονται την Αθήνα στο πλαίσιο της Ελληνικής Προεδρίας, είναι το βασικό επιχείρημά μας για την ανάγκη επανενοποίησης του μνημείου και επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα». 

Φυσικά, οφείλω να αναφερθώ και στη βλάβη που έχει υποστεί η πολιτιστική κληρονομιά της Κυπριακής Δημοκρατίας μετά τη στρατιωτική εισβολή του 1974, που έπληξε με πολύ χαρακτηριστικό τρόπο τους αρχαιολογικούς και λοιπούς πολιτιστικούς θησαυρούς του νησιού.

 Κυρίες και κύριοι βουλευτές, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με την έγκριση της Οδηγίας αυτής, στέλνει το μήνυμα πως για τη δική μας Ευρώπη, η πολιτιστική διάσταση, η διάσταση της πολιτιστικής κληρονομιάς, της κοινής ιστορικής συνείδησης της Ευρώπης, είναι πάντα πολύ σημαντική.

 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο