Οι κάτοικοι της Υπερδνειστερίας ονειρεύονται την προσάρτηση από τη Ρωσία

Οι κάτοικοι της Υπερδνειστερίας ονειρεύονται την προσάρτηση από τη Ρωσία

Γράφει ο Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης

Το δημοψήφισμα που διεξήχθη στην Κριμαία τον περασμένο Μάρτιο και η ακόλουθη προσάρτηση της χερσονήσου από τη Ρωσία – πέρα από τη φωτιά που έβαλε σε ολόκληρη την ανατολική Ουκρανία- φαίνεται πως λειτούργησε ως  ντόμινο και για άλλες περιοχές που άνηκαν κάποτε στη Σοβιετική Ένωση και που βρίσκουν εκ νέου την ευκαιρία να προσεγγίσουν τη Ρωσία.

Σε αυτό το πλαίσιο, την περασμένη Τετάρτη η αυτόνομη επαρχία της Υπερδνειστερίας με πληθυσμό περίπου 500.000 κατοίκων - μία λωρίδα γης ανάμεσα στη Μολδαβία και την Ουκρανία- κατέθεσε επίσημο αίτημα στη Ρωσία για τη αναγνώριση της ανεξαρτησίας και εθνικής κυριαρχίας της περιοχής, σε συνέχεια αντίστοιχων αιτημάτων που κατατέθηκαν προς την ΕΕ και τον ΟΗΕ.

«Σύμφωνα με τις καθολικά αναγνωρισμένες αρχές του διεθνούς δικαίου, το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση θα πρέπει να η βάση για τις πολιτικές αποφάσεις. Κάθε έθνος θα πρέπει να το σέβεται αυτό» δήλωσε ο αντιπρόεδρος του Ανώτατου Σοβιέτ (κοινοβουλίου).

Ο αιματηρός εμφύλιος και η «ανεξαρτησία» που δεν αναγνωρίστηκε

Για την ακρίβεια οι κάτοικοι της Υπερδνειστερίας – περιοχή όπου το ρωσόφωνο στοιχείο είναι πολύ έντονο και μαζί με τους Μολδαβούς αποτελεί τις δύο μεγάλες εθνοτικές ομάδες -   ποτέ δεν αποδέχθηκαν τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης.

Το 1992 ένα χρόνο μετά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Μολδαβίας, οι κάτοικοι της περιοχής – με τη βοήθεια της ρωσικής 14ης στρατιάς που στάθμευε στην περιοχή- θα έπαιρναν τα όπλα εναντία στην κεντρική κυβέρνηση καθώς υπήρχαν φόβοι ότι το Κισινάου θα προωθούσε την ένταξη της χώρας στη Ρουμανία με την οποία έχει κοινή γλώσσα και πολιτισμό.

Αποτέλεσμα του τετράμηνου εμφυλίου που στοίχισε τη ζωή σε 700 ανθρώπους ήταν η περιοχή να κηρύξει de facto την ανεξαρτησία της , δίχως ωστόσο να έχει αναγνωριστεί επισήμως από κανένα κράτος – μέλος του ΟΗΕ, ενώ διεθνώς η Υπεδνειστερία θεωρείται έδαφος της Μολδαβίας.

Από τα τέλη του πολέμου μέχρι και τις ημέρες μας επανειλημμένες προσπάθειες για ειρηνευτικές συνομιλίες υπό την αιγίδα της Ουκρανίας, της Ρωσίας και του ΟΑΣΕ έχουν αποτύχει, όπως επίσης και οι προσπάθειες της Μολδαβίας να ασκήσει οικονομικές πιέσεις στα πρώην εδάφη της, με το καθεστώς γύρω από την περιοχή να παραμένει ασαφές.

Τα πράγματα περιπλέκονται ακόμη περισσότερο – και έχουν βάλει πολλές φορές εμπόδια στην ειρηνευτική διαδικασία – από την παραμονή στα εδάφη της Υπερδνειστερίας περίπου 2.500 ρώσων στρατιωτών από τα τέλη της σύγκρουσης μέχρι και τις ημέρες μας, οι οποίοι φυλάσσουν αποθήκες με όπλα από την σοβιετική εποχή, παρά τη δέσμευσή της Μόσχας το 1999 να τους αποσύρει.

Αυτόνομο κράτος ή επαρχία της Μολδαβίας;

Στα συντρίμμια του εμφυλίου οι αρχές της Υπερδνειστερίας κατάφεραν να δημιουργήσουν ολοκληρωμένες κρατικές δομές, δικιά τους σημαία, σύνταγμα, κοινοβούλιο, εθνικό ύμνο καθώς και ξεχωριστή συναλλαγματική ισοτιμία.

Με ρητορική που θυμίζει έντονα ΕΣΣΔ, τα πρώτα χρόνια της μετά τον εμφύλιο, η οικονομική πολιτική που επελέγη βάδιζε στο δρόμο που χάραξε η πάλαι ποτέ κραταιά Σοβιετική Ένωση. Ωστόσο στα τέλη της δεκαετίας του 90 εγκαταλείφθηκε το μοντέλο του κεντρικού σχεδιασμού και οι αρχές προχώρησαν σε άνοιγμα της οικονομίας και σε μία σειρά ιδιωτικοποιήσεων.

Όπως και να χει, και παρά το γεγονός ότι στα εδάφη της βρίσκεται ένα πολύ σημαντικό κομμάτι της βιομηχανικής βάσης της Μολδαβίας η  Υπερδνειστερία παραμένει μία από τις φτωχότερες περιοχές της Ευρώπης, κυρίως λόγω του ότι παραμένει απομονωμένη από τη διεθνή κοινότητα.

Και η μόνη χώρα με την οποία υπάρχουν ισχυροί δεσμοί είναι η Ρωσία, καθώς η Μόσχα προσφέρει  γενναιόδωρη οικονομική βοήθεια, ενώ χρηματοδοτεί και το σύστημα ασφάλισης της χώρας.

Δίνουν και παίρνουν οι συγκρίσεις με την Κριμαία

Το αίτημα της  Υπερδνειστερίας για αναγνώριση έρχεται σε μία περίοδο που η συμφωνία διασύνδεσης της Μολδαβίας με την ΕΕ βρίσκεται πολύ κοντά στην υπογραφή της και δεν είναι λίγες οι φωνές στις Βρυξέλλες και το ΝΑΤΟ που υποστηρίζουν πως η περιοχή έχει μπει στο στόχαστρο της Μόσχας.

Οι συγκρίσεις με την Κριμαία δίνουν και παίρνουν με τον διοικητή της βορειοατλανικής συμμαχίας πτέραρχος Μπριντλοβ να προειδοποιεί ξεκάθαρα για αυτό το ενδεχόμενο.

Γιατί,  μπορεί το αίτημα να αφορά σε «αναγνώριση της ανεξαρτησίας», ωστόσο ανοίγει το δρόμο για την προσάρτηση της περιοχής από τη Ρωσία, αίτημα εξάλλου εκπεφρασμένο από τη συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων που ψήφισαν θετικά σε τρία δημοψηφίσματα, το 1992, το 1995 και το 2006.

Μία ημέρα αργότερα, ο ίδιος ο Βλαντιμίρ Πούτιν σε δηλώσεις του έσπευσε να χαιρετήσει το αίτημα της  Υπερδνειστερίας λέγοντας πως ο λαός της θα πρέπει να έχει το δικαίωμα να αποφασίσει για την τύχη του και υπογράμμισε την ανάγκη για διαπραγματεύσεις.

«Θα πρέπει να επιτραπεί στον κόσμο να καθορίσει ο ίδιος την τύχη του. Γι' αυτό θα εργασθούμε με τους εταίρους μας», τόνισε χαρακτηριστικά προαναγγέλλοντας πρακτικά την αναγνώριση της αυτονομημένης περιοχής από τη Μόσχα.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο