Ενώ τα δημόσια ερευνητικά κέντρα υποχρηματοδοτούνται το Υπουργείο Παιδείας αναθέτει σε ξένη ιδιωτική εταιρεία την αξιολόγηση του ελληνικού συστήματος έρευνας.

Κατά τη συζήτηση στη Βουλή επίκαιρης ερώτησης του Τάσου Κουράκη, Ζ΄ Αντιπροέδρου της Βουλής και βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, ο βουλευτής μεταξύ άλλων επεσήμανε τα εξής:

΄Εδώ κι ένα χρόνο σχεδόν και μετά την υπογραφή του Μνημονίου ερήμην της Βουλής, τα ερευνητικά ιδρύματα δημοσίου δικαίου έχουν υλοποιήσει επανειλημμένα σημαντικές περικοπές στον τακτικό προϋπολογισμό τους έχοντας περιέλθει σε οριακό σημείο λειτουργίας.

Αδυνατούν να πληρωθούν ανελαστικές λειτουργικές δαπάνες (ΔΕΗ, φυσικό αέριο κλπ), ενώ σε κέντρα όπως το Ελληνικό Κέντρο Θαλάσσιων Ερευνών καθυστερεί η καταβολή του μισθού των εργαζομένων, στο Ερευνητικό Κέντρο "Αθηνά" το προσωπικό του ερευνητικό προσωπικό του Ινστιτούτου Πολιτιστικής και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας δεν έχει πληρωθεί καθόλου το 2011, ενώ το προσωπικό του Ινστιτούτου Επεξεργασίας του Λόγου έχει απλήρωτους μισθούς από το 2010.

Με αυτή την πρωτοφανή κατάσταση το Υπουργείο ανέθεσε στην εταιρεία Rand Europe Cambridge Limited - με έδρα τη Βρετανία, την υλοποίηση του έργου με τίτλο: «Αξιολόγηση του ελληνικού συστήματος έρευνας ενόψει του νέου θεσμικού πλαισίου για την έρευνα και την τεχνολογία στην Ελλάδα », έναντι 90.000 ευρώ. Όμως τα ερευνητικά κέντρα έχουν αξιολογηθεί επανειλημμένα (το 1995 από ελληνικές επιτροπές και το 2000 και 2005 από διεθνείς επιτροπές) και τα πορίσματα αυτών των αξιολογήσεων ποτέ δεν ελήφθησαν υπόψη στη διαμόρφωση της ερευνητικής πολιτικής.

Όταν για παράδειγμα, τα πορίσματα εισηγούνταν στην Πολιτεία να αναβαθμίσει εγκαταστάσεις και υποδομές, να ανανεώσει το ανθρώπινο ερευνητικό δυναμικό, να δοθεί χρηματοδότηση, δεν υπήρξε ποτέ καμία ανταπόκριση. Η μόνη περίπτωση που «χρησιμοποιήθηκαν» οι αξιολογήσεις, ήταν στο «σχέδιο Χατζηδάκη» για την διάλυση-αναδιάρθρωση του ερευνητικού ιστού… Το θέμα επομένως, δεν είναι η διαδικασία αξιολόγησης, αλλά ο τελικός στόχος της όλης διαδικασίας, το πώς θα αξιοποιηθούν τα πορίσματά της και οι πολιτικές που θα εφαρμοσθούν.

Στη περίπτωσή μας κατά τη γνώμη μου, έχουμε να κάνουμε με μια τύπου fast track αξιολόγηση με αντικείμενο τις επερχόμενες σχεδιαζόμενες συγχωνεύσεις/καταργήσεις ΕΚ & Ινστιτούτων. Η διαδικασία φαίνεται ότι θα βασίζεται κυρίως στα ποσοτικά στοιχεία της επίδοσης των ΕΚ και θα στερείται ακαδημαϊκού χαρακτήρα. Αυτή τη διαδικασία "κατεπείγοντος" που ακολουθείται από τη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Τεχνολογίας είναι απαράδεκτη. Τα ερευνητικά κέντρα είναι πρακτικά ανενημέρωτα. Κανείς δεν τα έχει ενημερώσει επίσημα για τα πλέον σημαντικά θέματα όπως ποια είναι τα κριτήρια για τη εκτίμηση του επιστημονικού αποτελέσματος.΄΄

Αναπάντητα έμειναν απ΄την Υπουργό Παιδείας κυρία Διαμαντοπούλου κρίσιμα ερωτήματα του Τ.Κουράκη, όπως:

Η εταιρεία αυτή στο πλαίσιο του έργου που της έχει ανατεθεί, θα προβεί και σε προτάσεις ανασυγκρότησης / αναδιάρθρωσης του ερευνητικού ιστού; Και κυρίως: Τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτής, τι ακριβώς σχέση θα έχουν με το νέο θεσμικό πλαίσιο για την Έρευνα, το οποίο έχει εξαγγείλει η Υπουργός από τον Ιούνιο του 2010;

Και συνέχισε ο Τ.Κουράκης: Πολύ φοβόμαστε ότι αυτό που πραγματικά ενδιαφέρει την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου είναι να βρουν "πατήματα" για άλλα fast tract σχέδια «εξοικονομήσεων», δηλαδή όπως όλοι αναμένουμε, να καταργήσουν ομάδες, ινστιτούτα, κέντρα και πολύτιμες για το δημόσιο συμφέρον ερευνητικές δομές, και κυρίως, να αλλάξουν ενδεχομένως το θεσμικό καθεστώς κάποιων ερευνητικών κέντρων από ΝΠΔΔ σε ΝΠΙΔ.

Ακόμη ο ΣΥΡΙΖΑ ζητάει απ΄το Υπουργείο να δεσμευθεί για την άμεση πληρωμή των ανελαστικών δαπανών στα δημόσια ερευνητικά κέντρα.