Τα «χαροκαμένα» νησιά Μάρσαλ θέλουν να καθίσουν στο σκαμνί εννέα χώρες με ατομικά όπλα

Τα «χαροκαμένα» νησιά Μάρσαλ θέλουν να καθίσουν στο σκαμνί εννέα χώρες με ατομικά όπλα

Πολλοί ισχυρίζονται πως ο κίνδυνος για έναν πυρηνικό πόλεμο μεταξύ των υπερδυνάμεων του πλανήτη έχει περάσει ανεπιστρεπτί έπειτα από την κατάρρευση της ΕΣΣΔ και το συνεπακόλουθο τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Εικοσιτέσσερα χρόνια μετά, ένα μικροσκοπικό κράτος του Ειρηνικού φέρνει εκ νέου αυτό το ακανθώδες ζήτημα στο τραπέζι με ένα τρόπο, αν μη τι άλλο παράδοξο. Τα νησιά Μάρσαλ την περασμένη Πέμπτη κατέθεσαν εννέα ξεχωριστές μηνύσεις στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης ενάντια στις εννέα χώρες που έχουν στην κατοχή τους ή προτίθενται να κατασκευάσουν πυρηνικά όπλα!

Το νησιωτικό σύμπλεγμα που αποτελείται από 1156 νησάκια με πληθυσμό 68,000 κατοίκων, εγκαλεί τις χώρες που έχουν αποδεδειγμένα αυτού του είδους το οπλοστάσιο, την Κίνα, τη Γαλλία, τη Ρωσία, τις ΗΠΑ και τη Βρετανία, την Ινδία, το Πακιστάν, όπως επίσης το Ισραήλ και τη Βόρεια Κορέα, κατηγορώντας τες πως παραβίασαν τη συνθήκη Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων , η οποία υπογράφηκε το 1968 και αποτελεί ενδεχομένως τη σημαντικότερη πρωτοβουλία  που αναλήφθηκε προς τον πυρινικό αφοπλισμό τις ταραγμένες δεκαετίες του Ψυχρού Πολέμου.

Στην αγωγή της, η χώρα επικαλείται το άρθρο 6 της συμφωνίας, το οποίο προέβλεπε την δέσμευση χωρών που δεν είχαν πυρηνικά να μην προσπαθήσουν να τα αποκτήσουν και σε αντάλλαγμα οι πέντε πυρηνικές δυνάμεις της εποχής (ΗΠΑ, Γαλλία, Κίνα, ΕΣΣΔ και Βρετανία) θα προχωρούσαν σταδιακά στη μείωση του οπλοστασίου τους.

Παρά το γεγονός ότι τα πυρηνικά οπλοστάσια των χωρών αυτών μειώθηκαν αισθητά από το 1990 όταν και τελείωσε ο Ψυχρός Πόλεμος, όπως αναφέρεται στην αιτιολόγηση, παραμένουν εν ενεργεία περισσότερες από 17.000 κεφαλές, εκ των οποίων οι 16.000 βρίσκονται στην κατοχή των ΗΠΑ και της Ρωσίας, αριθμός ικανός να φέρει τον Αρμαγεδώνα στον πλανήτη.

«Η μακρά καθυστέρηση της εκπλήρωσης των υποχρεώσεων που απορρέουν από το άρθρο 6 του Συμφώνου Μη Διάδοσης των Πυρηνικών Όπλων, αποτελεί μία βαθύτατη άρνηση απόδοσης δικαιοσύνης» αναφέρεται χαρακτηριστικά.

Μπορεί τα πυρηνικά να μειώνονται σε ποσότητα, αλλά το χαμένο έδαφος υπερκαλύπτεται από την... ποιότητα: Μόνο οι ΗΠΑ προβλέπεται να σπαταλήσουν περισσότερα από 179 δισ. δολάρια στον εκμοντερνισμό του οπλοστασίου τoυς μέχρι το 2018 , την ώρα που η Ρωσία θα ξοδέψει 28 δισ. την τριετία 2013 – 2015.

Η «ατομική» ατόλη

Και εάν κάποιος αναρωτιέται το γιατί ένα μικροσκοπικό κράτος προχώρησε σε αυτή τη θαρραλέα κίνηση με καταδικασμένα εν πολλοίς αποτελέσματα η απάντηση είναι απλή. Τα νησιά Μάρσαλ και οι κάτοικοί τους ενδεχομένως υπέφεραν περισσότερο από το οποιοδήποτε άλλο μέρος στον πλανήτη που είχε την ατυχία να χτυπηθεί από τις επιπτώσεις της ραδιενέργειας.

Ένα μέρος του συμπλέγματος, η περίφημη ατόλη του Μπικίνι (από κει εμπνεύστηκε και η ονομασία του ομώνυμου μαγιό) υπήρξε θέατρο δεκάδων πυρηνικών δοκιμών των ΗΠΑ από τα τέλη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, από το 1946 μέχρι και το 1958.

Στο μέρος που πριν από τέσσερα χρόνια η Unesco ανέδειξε Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς οι Ηνωμένες Πολιτείες πειραματίστηκαν με ότι πιο καταστροφικό μπορούσαν να εφεύρουν οι επιστήμονες της (πολλοί από τους οποίους αποσπάστηκαν από τις επιστημονικές ομάδες της Ναζιστικής Γερμανίας που επεξεργαζόταν το ατομικό πρόγραμμα του Χίτλερ) σε μία περίοδο που ο Ψυχρός Πόλεμος βρισκόταν στην πρώτη και πιο τεταμένη φάση του.

Μέσα σε 12 χρόνια πραγματοποιήθηκαν 67 δοκιμές, ανάμεσά τους και η «Bravo», μία συσκευή ισχύος 15 μεγατόνων, μία από τις πιο δυνατές που κατασκευάστηκαν ποτέ. Συνολικά τα νησιά Μάρσαλ δέχτηκαν πολλές χιλιάδες φορές περισσότερη ραδιενεργή ακτινοβολία από ότι οι ιαπωνικές πόλεις της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι μαζί.

Καθημερινός εφιάλτης

Ενδεικτικά η επιτροπή Ατομικής Ενέργειας των ΗΠΑ χαρακτήριζε το μέρος «μακράν το πιο μολυσμένο στον πλανήτη», και οι συνέπειες ήταν αντίστοιχες των συμπερασμάτων. Σε μία ακρόαση το 1995 ενώπιον του Δικαστηρίου της Χάγης μία κάτοικος του νησιού περιέγραψε στο συγκλονισμένο ακροατήριο τις τρομερές επιπτώσεις της ραδιενέργειας στον πληθυσμό των νησιών μετά από δεκαετίες:

«Οι γυναίκες έχουν χτυπηθεί από καρκίνους και τερατογεννήσεις… Αυτές δίνουν ζωή όχι σε παιδιά αλλά σε πράγματα, τα οποία θα μπορούσαμε να τα περιγράψουμε ως χταπόδια, μήλα, μέδουσες και χελώνες. Οι πιο συχνές γενετικές ανωμαλίες είναι τα μωρά-μέδουσες. Αυτά γεννιούνται χωρίς οστά και το δέρμα τους είναι διάφανο. Πολλές γυναίκες πεθαίνουν από ανωμαλίες κατά την εγκυμοσύνη και όσες επιζήσουν και γεννήσουν τέτοια μωρά, που μοιάζουν με μοβ σταφύλια, γρήγορα σπεύδουν να τα θάψουν μακριά».

Παρότι περνούν πολλά και υπέφεραν ακόμη περισσότερα, οι κάτοικοι των νησιών Μάρσαλ δεν ζητούν από το Διεθνές Δικαστήριο να εκδικάσει αποζημιώσεις αλλά να αναγκάζει τις χώρες με πυρηνικά όπλα να προχωρήσουν σε δραστική μείωση του οπλοστασίου τους.

«Η χώρα ζητεί δράση, όχι αποζημίωση. Οι κάτοικοί μας υπέφεραν από αυτά τα όπλα και μαχόμαστε ώστε κανένας άλλος στον πλανήτη να μη βιώσει τέτοιες φρικαλεότητες», δήλωσε ο υπουργός εξωτερικών της μικρής χώρας και προσέθεσε:

«Ζητούμε από το δικαστήριο να απαιτήσει από τις εννέα χώρες να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους».

Όσο για τις υλικές αποζημιώσεις; Περισσότερα από 2 δισ. δολάρια δόθηκαν σε κατοίκους για προβλήματα υγείας και καταστροφές που υπέστη η γη τους, ποσό πραγματικά ασήμαντο μπροστά στον όλεθρο που προκάλεσαν προκάλεσαν αυτά τα όπλα τόσο στους ντόπιους, όσο και στο οικοσύστημα των εξωτικών νησιών.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο