Οι ΗΠΑ (και οι σύμμαχοί τους) διαπραγματεύονται με «τρομοκράτες»

Οι ΗΠΑ (και οι σύμμαχοί τους) διαπραγματεύονται με «τρομοκράτες»

Την περασμένη εβδομάδα ένας μίνι σεισμός χτύπησε την Ουάσινγκτον, στο άκουσμα της είδησης της ανταλλαγής του Αμερικανού λοχία Μπάουι Μπέργκνταλ, που κρατούνταν αιχμάλωτος από τους Ταλιμπάν τα τελευταία πέντε χρόνια, με πέντε στελέχη των Αφγανών ανταρτών που ήταν φυλακισμένοι πάνω από δέκα χρόνια στη φυλακή του Γκουαντάναμο. 

Οι Ρεπουμπλικάνοι ανέβηκαν εκ νέου στα κάγκελα και άσκησαν σφοδρότατη κριτική για την απόφαση της κυβέρνησης Ομπάμα: Από τον γερουσιαστή Μακέιν – γνωστό για τις πρόσφατες περιοδείες του στη Συρία και τις μη εγκεκριμένες επαφές του με τους αντάρτες- έως και στελέχη επιτροπών έθεσαν στο στόχαστρο αυτή την κίνηση, και χρησιμοποίησαν μία φρασεολογία βγαλμένη από τη διακυβέρνηση του Τζόρτζ Μπους του νεότερου, φτάνοντας στο σημείο να καλέσουν τον υπουργό Άμυνας να καταθέσει στο Κογκρέσο για την υπόθεση. 

Συντηρητικά μέσα ενημέρωσης και προσωπικότητες συγχρονίστηκαν άμεσα και έπαιξαν τον ίδιο σκοπό: «Οι αιχμάλωτοι θα επιστρέψουν στα πεδία των μαχών και θα απειλήσουν τις ζωές των Αμερικάνων στρατιωτών», έλεγαν και προσέθεταν με στόμφο πως οι ΗΠΑ δεν διαπραγματεύονται με τρομοκράτες. 

Και όμως... Οι ΗΠΑ διαπραγματεύονται με τρομοκράτες 

Τα επιχειρήματα αυτά παραπέμπουν πάρα πολύ σε κλασσικές ταινίες δράσης του Χόλιγουντ, ωστόσο στην πραγματικότητα απέχουν... έτη φωτός από την πραγματικότητα. Η αλήθεια είναι πως οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους διαπραγματεύονται με «τρομοκράτες» (τουλάχιστον έτσι τους νοούν οι κυβερνήσεις των συγκεκριμένων χωρών), όχι μόνο τώρα, αλλά εδώ και πολλές δεκαετίες, όπως εύστοχα σημειώνει το περιοδικό Foreign Policy

Το χαρακτηριστικότερο ενδεχομένως ιστορικό παράδειγμα διαπραγμάτευσης με εχθρικές προς τις ΗΠΑ κυβερνήσεις το δημιούργησε μία σημαίνουσα φυσιογνωμία των ρεπουμπλικάνων, ο Ρόναλντ Ρίγκαν και η κυβέρνησή του: Ένα κομμάτι του σκανδάλου Ιράν – Κόντρα, στα μέσα της δεκαετίας του '80 ενέπλεκε επτά αμερικανούς που κρατούνταν αιχμάλωτοι στο Λίβανο, οι οποίοι απελευθερώθηκαν με αντάλλαγμα την πώληση εξελιγμένων αντιαρματικών πυραύλων στην νεοϊδρυθείσα ισλαμική δημοκρατία, η οποία παρεμπιπτόντως βρισκόταν σε μία αιματηρή σύγκρουση με το Ιράκ για αρκετά χρόνια. 

Την ίδια περίπου εποχή πραγματοποιήθηκε μία αντίστοιχη συμφωνία αν και... κάτω από το τραπέζι: Το 1985 το Ισραήλ, άφησε ελεύθερους 700 κρατούμενους με τη σιωπηρή έγκριση των ΗΠΑ, ώστε να λήξει μία αεροπειρατεία σε ένα αμερικανικό αεροσκάφος. Ο Ρίγκαν, φοβούμενος τις έντονες αντιδράσεις, επέτρεψε στο Τελ Αβίβ να παρουσιάσει την αμνηστία ως μία προμελετημένη πράξη, ανεξάρτητη από πιέσεις. 

Οι διαπραγματεύσεις αυτού του είδους σημειώνει το Foreign Policy δεν περιορίζονται μόνο στις μεμονωμένες ανταλλαγές κρατουμένων. Μπορούν κάλλιστα να αποτελέσουν μέρος ευρύτερων ειρηνευτικών διαδικασιών, όπως το 2011 όταν η ανταλλαγή 1027 παλαιστινίων κρατουμένων για έναν ισραηλινό στρατιώτη, άνοιξε το δρόμο για να καθίσουν εκ νέου οι δύο πλευρές στο τραπέζι των συνομιλιών, παρότι απέβησαν αποτυχημένες. 

Και η πρόσφατη ανταλλαγή του λοχία με τους πέντε Ταλιμπάν γεννά ελπίδες πως έστω και μικρής κλίμακας διαβουλεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και των Αφγανών ανταρτών θα λάβουν χώρα. Εξάλλου το σχέδιο αυτό δεν είναι καινούργιο. Το συγκεκριμένο σενάριο βρισκόταν στα χαρτιά ήδη από το 2011 ως μέτρο οικοδόμησης εμπιστοσύνης από τις δύο πλευρές που βρίσκονται σε εμπόλεμη κατάσταση εδώ και 13 χρόνια. 

Οι πέντε πρώην κρατούμενοι του Γκουαντάναμο (που θα παραμείνουν για έναν χρόνο στην Ντόχα του Κατάρ, όπου θα στελεχώσουν την πρεσβεία των Ταλιμπάν), ίσως να είναι και αυτοί που θα χειριστούν τις μυστικές συνομιλίες με την Ουάσινγκτον, ώστε να μην σπαραχτεί από τη βία η χώρα στην επαύριο της αποχώρησης αποχώρησης των ΗΠΑ καθώς κατείχαν σημαντικές θέσεις στον κρατικό μηχανισμό πριν την αμερικανική εισβολή: Ο Καϊρουλάχ Καϊρουλάχ, ιδρυτικό στέλεχος των Ταλιμπάν, πρώην αρχηγός της αστυνομίας στην Καμπούλ και κυβερνήτης της Χεράτ, θεωρούμενος και ως «μετριοπαθής», ο Φαζλ Μαζλούμ, πρώην αρχηγός στρατού, ο Αμπντούλ Χακ Ουασίκ, πρώην υπαρχηγός πληροφοριών, ο Νουρουλάχ Νούρι, πρώην διοικητής στο Βόρειο Αφγανιστάν, και ο Μοχάμεντ Νάμπι, πρώην αρχηγός των Υπηρεσιών Ασφαλείας.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο