Ο Ερντογάν εδραιώνει την εξουσία του, δεν είναι όμως παντοδύναμος

Ο Ερντογάν εδραιώνει την εξουσία του, δεν είναι όμως παντοδύναμος

Γράφει ο Παναγιώτης Βελισσάρης - Λυμπερίδης

Αύριο διεξάγονται οι προεδρικές εκλογές στην Τουρκία ωστόσο οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν τη διαδικασία... τυπική. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν αναμένεται να επικρατήσει άνετα, ενδεχομένως και από τον πρώτο γύρο, επιβεβαιώνοντας με αυτό τον τρόπο την παντοδυναμία που έχουν κατακτήσει αυτός και το κόμμα του στην πολιτική σκηνή της γειτονικής χώρας.

Κάποιοι θα μπορούσαν να φτάσουν στο σημείο να πουν πως η επερχόμενη αναμέτρηση θα είναι και το επιστέγασμα της πορείας του Ερντογάν. Η εδραίωση του ως απόλυτου άρχοντα και το κυριότερο, μία ψήφος εμπιστοσύνης στις σε αυτόν και το AKP.

Είναι όμως τα πράγματα έτσι; Ο πανίσχυρος πρώην δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, νυν πρωθυπουργός και μελλοντικός πρόεδρος της Τουρκίας οδηγεί όντως τη χώρα του στη σωστή τροχιά;

Πράγματι, οι αριθμοί της οικονομίας δείχνουν καλοί και οι ρυθμοί ανάπτυξης διατηρούνται υψηλοί.

Και στο μέτωπο της εξωτερικής πολιτικής η χώρα ακόμη φαίνεται να παίζει σημαντικό ρόλο στη διευθέτηση της έντασης στα καυτά μέτωπα της Μέσης Ανατολής, όπως το παλαιστινιακό και ο εμφύλιος στη Συρία.

Η εύθραυστη οικονομία

Ωστόσο πολλοί αναλυτές φαίνεται να προβληματίζονται για την κατάσταση της χώρας. Το success story στην οικονομία και η ολοένα αυξανόμενη επιρροή στην εξωτερική σκηνή ως ο μεσολαβητής διεθνών κρίσεων φαίνεται να φθίνει και σε γενικές γραμμές η «χρυσή περίοδος» του Ερντογάν που διήρκεσε από το 2003 έως το 2010 φαντάζει μια όμορφη ανάμνηση από το (κοντινό) παρελθόν.

Η οικονομική ανάπτυξη και η ολοένα μεγαλύτερη εξάρτηση στην κατανάλωση, τα δύο δυνατά χαρτιά του Ερντογάν τα τελευταία χρόνια φαίνεται πως δεν θα διαρκέσουν για πολύ. Τα μηνύματα από το εσωτερικό και το εξωτερικό πληθαίνουν το τελευταίο διάστημα:

-Το ΔΝΤ σε πρόσφατη έκθεση του μιλάει για τον υψηλό πληθωρισμό και το μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών

-Την ίδια ώρα η ρυθμιστική αρχή τραπεζών αναφέρει πως το ιδιωτικό χρέος της χώρας άγγιξε τα 636 δισ. τουρκικές λίρες. Τουλάχιστον 913,000 πολίτες αδυνατούν να πληρώσουν τα δάνεια τους και ακόμη 532,000 βρίσκονται κοντά στο κόκκινο, αριθμοί σημαντικά αυξημένοι σε σχέση με το 2009.

Διαφθορά και κυνισμός

Στο οικονομικό κλίμα που ολοένα και χειροτερεύει έρχονται να προστεθούν και τα πρόσφατα σκάνδαλα διαφθοράς που έπληξαν αρκετά την εικόνα του Ερντογάν, άγγιξαν το πολύ στενό περιβάλλον του ίδιου αλλά και πολλών σημαντικών υπουργών του.

Οι εξελίξεις αυτές τον ώθησαν τελικά σε προσπάθειες αποπροσανατολισμού της δημόσιας συζήτησης με επιλογές που αγγίζουν τα συντηρητικά αντανακλαστικά του εκλογικού σώματος, όπως το πρόσφατο λουκέτο στο Twitter και σε άλλα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η πρόσφατη ατυχέστατη – που πολλές φορές άγγιξε τα όρια της απανθρωπιάς- επικοινωνιακή διαχείριση του τραγικού δυστυχήματος στο ορυχείο της Σόμα στην ανατολική Τουρκία που άφησε πίσω του 301 εργάτες νεκρούς σίγουρα δεν έδωσε πόντους δημοφιλίας στον τούρκο πρωθυπουργό. Η σύγκριση που έκανε ο Ερντογάν με τις συνθήκες ασφαλείας που επικρατούσαν στη Βρετανία τον... 18ο αιώνα είναι ενδεικτική του πως αντιμετώπισε η κυβέρνησή του το συμβάν.

Έξω (δεν) πάμε καλά

Αλλά και το δυνατό χαρτί της Τουρκίας όλα αυτά τα τελευταία χρόνια αρχίζει σιγά – σιγά να μην... είναι τόσο δυνατό. Η διπλωματία, και οι προσπάθειες της χώρας να γίνει πρότυπο για όλον το μουσουλμανικό κόσμο δεν καρποφόρησαν με την Άγκυρα να χάνει την αίγλη της.

Στην Αίγυπτο οι (συγγενείς ιδεολογικά και θρησκευτικά) Αδελφοί Μουσουλμάνοι βρέθηκαν εκ νέου στις φυλακές έπειτα από το πραξικόπημα του περασμένου καλοκαιριού και την ανάληψη της εξουσίας από τον στρατάρχη Αμπτέλ Φαταλ αλ Σίσι.

Την ίδια ώρα στη Συρία, η ψυχή τε και σώματι στήριξη (με το Κατάρ) σε όλες τις αντάρτικες ομάδες απέφερε τα ακριβώς αντίθετα από τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Όχι μόνο δεν ανατράπηκε ο Μπασάρ αλ Άσαντ, αλλά η χώρα βυθίστηκε σε έναν αιματηρό εμφύλιο ο οποίος θα αργήσει πολύ να τελειώσει.

Μία παράλληλη εξέλιξη του εμφυλίου, είναι η εδραίωση και γιγάντωση του τζιχαντιστικού Ισλαμικού Κράτους, το οποίο ελέγχει μεγάλες περιοχές στη Συρία και το Ιράκ, απειλώντας ταυτόχρονα την ασφάλεια της Τουρκίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η απαγωγή 80 Τούρκων από το προξενείο της Μοσούλης τον περασμένο Ιούνιο.

Αλλά και στις πρόσφατες δραματικές εξελίξεις στη Λωρίδα της Γάζας η Τουρκία αρκέστηκε σε ρόλο παρατηρητή και... σχολιαστή. Πέραν των φραστικών ξεσπασμάτων του Ερντογάν με τις συγκρίσεις των ισραηλινών πρακτικών με τις μεθόδους που χρησιμοποιούσαν τα χιτλερικά στρατεύματα λίγα πράγματα έγιναν για να ασκηθεί πραγματική πίεση στο Ισραήλ ώστε να σταματήσει το μακελειό.

Η ρητορική της Άγκυρας τα τελευταία χρόνια απέχει πολύ από τις πράξεις και το πρόσφατο αποκορύφωμα ήταν οι τελευταίοι μήνες.

Μπορεί λοιπόν ο Ερντογάν να έχει τους ψηφοφόρους της Τουρκίας με το μέρος του, αυτό ωστόσο δεν σημαίνει πως είναι παντοδύναμος. Η επερχόμενη αναμέτρηση είναι μάλλον μία προσπάθεια του τούρκου ηγέτη να εδραιώσει την εξουσία του για όσο μεγαλύτερο χρονικό διάστημα γίνεται.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο