Ζιν: Η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει… Κύπρος

Ζιν: Η Ελλάδα κινδυνεύει να γίνει… Κύπρος

Άρθρο του Χανς Βέρνερ Ζιν, στο οποίο σχολίαζει τη βιωσιμότητα των ελληνικών τραπεζών, δημοσιεύουν οι Financial Times.

Στο άρθρο του, ο γνωστός γερμανός οικονομολόγος και πρόεδρος του γερμανικού ινστιτούτου οικονομικών ερευνών Ifo αναφέρεται στην περίπτωση της Κύπρου και τον κίνδυνο κατάρρευσης του τραπεζικού της συστήματος πριν από τρία χρόνια, σημειώνοντας πως η Ελλάδα αν και δεν βρίσκεται ακόμα σε αυτό το ακραίο σημείο, εντούτοις πλησιάζει προς αυτό.

Η προβληματική του εστιάζεται στον τρόπο που βοηθάει η ΕΚΤ τις ελληνικές τράπεζες μέσω του ELA και επισημαίνει πως το ζητούμενο είναι να μην επαναληφθούν τα ίδια λάθη που στην πραγματικότητα επιβαρύνουν τους φορολογούμενους των άλλων κρατών της Ευρωζώνης προς χάριν των «εύπορων Ελλήνων» όπως αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Μια ακόμη κρίση, ένα ακόμη επίβουλο κύμα εξόδου κεφαλαίων. Στην Ελλάδα σήμερα, όπως στην Κύπρο πριν τρία χρόνια, οι καταθέτες αποσύρουν δεσμίδες χαρτονομίσματα για να τα βγάλουν από τη χώρα. Πριν από όλους, οιεπενδυτές σπεύδουν να κάνουν ηλεκτρονικές μεταβιβάσεις προς τράπεζες στην υπόλοιπη ευρωζώνη», υπογραμμίζει ο Ζιν και προσθέτει:

Τον Δεκέμβριο του 2014 μόνο, στάλθηκαν στο εξωτερικό 7,6 δισ. ευρώ που αντιστοιχούν στο 4% του ελληνικού ΑΕΠ.

Το 2012 η Κύπρος βρέθηκε σε ανάλογη θέση. Οι εύποροι Κύπριοι (και οι ξένοι που είχαν καταθέσεις εκεί) προσπάθησαν να βγάλουν τα κεφάλαιά τους σε πιο ασφαλείς τοποθεσίες, με αποτέλεσμα να στεγνώσουν από ρευστότητα οι τράπεζες της νήσου και να απειληθούν με χρεοκοπία. Η κεντρική τράπεζα της Κύπρου κράτησε το σύστημα ζωντανό δανείζοντας 11 δισ. ευρώ σε φρεσκοτυπωμένο χρήμα από το μηχανισμό που είναι γνωστός ως Emergency Liquidity Assistance. Τα κεφάλαια αυτά ήταν ουσιαστικά δανεικά από άλλες κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης, που τοποθέτησαν τα ευρώ στους νέους λογαριασμούς εκτός Κύπρου τους οποίους άνοιγαν οι επενδυτές που έφευγαν.

Χωρίς εκείνη την υποστήριξη, οι κυπριακές τράπεζες θα είχαν βουλιάξει και οι καταθέτες δεν θα είχαν τραβήξει άλλο ρευστό. Αποδείχθηκε ότι η έξοδος κεφαλαίων -χρηματοδοτημένη από τις υπόλοιπες κεντρικές τράπεζες- συνεχίστηκε μέχρι την άνοιξη 2013, όταν η κατάχρηση στο μηχανισμό της ευρωζώνης διογκώθηκε τόσο που η ΕΚΤ δεν μπορούσε να την αψηφήσει και έτσι τράβηξε την πρίζα.

Η Κύπρος δεν είχε άλλη επιλογή παρά να επιβάλλει ελέγχους κεφαλαίων. Χωρίς την γενναιοδωρία της ΕΚΤ, θα είχε υποχρεωθεί να το κάνει πολύ νωρίτερα. Μέχρι να κηρυχθεί αναξιόχρεος η Λαϊκή Τράπεζα, είχε λάβει 9,5 δισ. ευρώ σε πιστώσεις του ELA.

Η κατάσταση δεν είναι τόσο ακραία ακόμη στην Ελλάδα, αλλά κατευθύνεται προς τα εκεί. Η έξοδος κεφαλαίων πρέπει να έχει αυξηθεί σημαντικά με το νέο έτος, καθώς το αίτημα της νέας κυβέρνησης της Ελλάδας για περισσότερα χρήματα έτυχε ψυχρής υποδοχής στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες.

Στη συνέχεια, ο γερμανός οικονομολόγος επισημαίνει πως «η ομοιότητα είναι ανησυχητική. Για να ξεπληρώσει όσα χρωστούσε στους νομισματικούς θεσμούς της ευρωζώνης, η Κύπρος εν συνεχεία έλαβε 10 δισ. ευρώ από ένα πρόγραμμα διάσωσης το οποίο συγκέντρωσαν οι κυβερνήσεις των μελών της ευρωζώνης. Οταν το συμβούλιο της ΕΚΤ έπιασε στο αγκίστρι τους φορολογούμενους, τα κοινοβούλια δεν είχαν άλλη επιλογή παρά να τους καλύψουν. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να επαναληφθεί αυτό στην Ελλάδα». 

«Μολονότι η ΕΚΤ ισχυρίζεται ότι υπεύθυνη για την αποπληρωμή είναι η ίδια η κεντρική τράπεζα της Ελλάδας, το ποσό είναι πολύ μεγαλύτερο από τους πόρους που θα μπορούσε να αντλήσει η ελληνική κεντρική τράπεζα για να ξεπληρώσει τις υποχρεώσεις της προς το υπόλοιπο ευρωσύστημα, εάν δεν μπορέσουν οι τράπεζες να ξεπληρώσουν τα ELA», υπογραμμίζει ο Ζιν και συμπληρώνει:

Η ελληνική κεντρική τράπεζα θα μπορούσε να ειπωθεί ότι «κατέχει» περίπου 38 δισ. ευρώ από απόθεμα του ευρωσυστήματος σε χρήμα των κεντρικών τραπεζών, με την έννοια ότι δικαιούται την σταθερή ροή των εσόδων από τόκους που παράγει. Επιπλέον, η κεντρική τράπεζα έχει δικαίωμα στις αποδόσεις επί 4 δισ. ευρώ μετοχικού κεφαλαίου, περιλαμβανομένων των αποθεματικών αποτίμησης. Αυτό δημιουργεί ένα έλλειμμα 23 δισ. ευρώ.

Ετσι επαναλαμβάνεται το λάθος της Κύπρου, όπου οι πιστώσεις ELA ξεπερνούσαν κατά 244% το ποσό που ήταν σε θέση να ξεπληρώσει η κεντρική τράπεζα.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο