Οι άγριες κόντρες Ευρωπαίων- ΔΝΤ για την Ελλάδα

Οι άγριες κόντρες Ευρωπαίων- ΔΝΤ για την Ελλάδα

Μπορεί οι δανειστές της Ελλάδας να κατηγορούν την Αθήνα για ασαφείς και αντιφατικές θέσεις, όμως, καθ' όλη της διάρκεια της περιπέτειας της χώρας μας στο σκοτεινό τούνελ του Μνημονίου, Ε.Ε. και Διεθνές Νομισματικό Ταμείο εμφανίστηκαν αρκετές φορές με διαφορετικές θέσεις σε κρίσιμα ζητήματα της διαπραγμάτευσης, που κατέληξαν και σε ανοικτές κόντρες.

Η τελευταία κόντρα ήρθε στο φως πριν από μερικές ημέρες, μέσω Αθήνας. Οι τρεις θεσμοί που αντιπροσωπεύουν τους δανειστές (ΕΚΤ-Ε.Ε.-ΔΝΤ) εξέδωσαν την Τετάρτη δήλωση περί «κοινού στόχου» να βοηθήσουν την Ελλάδα, θέλοντας να στείλουν μήνυμα σύμπνοιας, μετά τον «θόρυβο» που προκάλεσε το non paper της ελληνικής κυβέρνησης περί διαφωνιών τους.  

«Το ΔΝΤ θέτει τις κόκκινες γραμμές τους στις μεταρρυθμίσεις, ιδιαίτερα στο συνταξιοδοτικό και στα εργασιακά, ενώ έχει χαλαρές γραμμές στο θέμα του πρωτογενούς πλεονάσματος. Στο πίσω μέρος της σκέψης του ΔΝΤ βρίσκεται η διαγραφή του χρέους ώστε αυτό να καταστεί βιώσιμο. Αντιθέτως, η Κομισιόν έχει κόκκινες γραμμές στο θέμα του πρωτογενούς πλεονάσματος και συνεπακόλουθα στην μη διαγραφή του χρέους και χαλαρές γραμμές στις σκληρές μεταρρυθμίσεις όπως αυτές του συνταξιοδοτικού και των εργασιακών». 

Αυτό τόνιζαν οι ελληνικές κυβερνητικές πηγές ρίχνοντας στην πλευρά των δανειστών το μπαλάκι της ευθύνης για την καθυστέρηση, με κοινοτικό αξιωματούχο να επιβεβαιώνει μία ημέρα μετά ότι σε ορισμένα σημεία η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα δεν κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος με το ΔΝΤ.

Από το mea culpa στο χρέος

Φυσικά, δεν ήταν η πρώτη φορά που οι δανειστές είχαν διαφορετικές οπτικές για την εξέλιξη των πραγμάτων. Τον Σεπτέμβρη του 2012 οι πιστωτές ήρθαν σε αντιπαράθεση σχετικά με τους χειρισμούς στην ελληνική κρίση, με το ΔΝΤ να πιέζει τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να διαγράψουν τμήμα του χρέους. Αξιωματούχοι από την ελληνική κυβέρνηση αλλά και από την τρόικα επιβεβαίωναν στο πρακτορείο Reuters τις εντάσεις στο στρατόπεδο των δανειστών, με την Ευρώπη να θέλει τότε να καθυστερήσεις τις αποφάσεις.

Στο Eurogroup της 12ης Νοεμβρίου η κόντρα Ευρωπαϊκής Ένωσης και ΔΝΤ κορυφώθηκε, με τη σύγκρουση να είναι ανοικτή. Ο τότε πρόεδρος του Eurogroup, Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ ανακοίνωνε ότι θα δινόταν στην Ελλάδα περιθώριο άλλων δύο ετών για να μειώσει το χρέος της στο 120% του ΑΕΠ, δηλαδή από το 2020 στο 2022. Σύμφωνα με τους Financial Times, η γενική διευθύντρια του Ταμείου, Κριστίν Λαγκάρντ απάντησε ότι «κατά τη γνώμη μας η κατάλληλη ημερομηνία για τη μείωση του χρέους στο 120% είναι το 2020. Είναι ξεκάθαρο ότι έχουμε διαφορετικές απόψεις». Λίγο νωρίτερα, ο μετέπειτα προέδρος της Κομισιόν, είχε πει σε αυστηρό ύφος «δεν αστειεύομαι».

Το καλοκαίρι του 2013 και συγκεκριμένα τον Ιούνιο, σημειώθηκε άλλο ένα θερμό επεισόδιο, με αφορμή το περίφημο «mea culpa» του Ταμείου για τις πολιτικές που εφαρμόστηκαν στην Ελλάδα στο πλαίσιο του πρώτου Μνημονίου (2010-2012). Στην έκθεση αναδρομικής αξιολόγησης του ΔΝΤ γίνεται λόγος για λάθη, με ευθύνες προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μεταξύ άλλων για καθυστέρηση στην αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους. Το Ταμείο, στην 50 σέλιδη έκθεση παραδέχθηκε ότι δεν ανακτήθηκε η εμπιστοσύνη των αγορών, παρά τα όσα προέβλεπε το Μνημόνιο, η «οικονομία αντιμετώπισε πολύ βαθύτερη ύφεση από ό,τι αναμενόταν και εξαιρετικά υψηλή ανεργία» ενώ παραδέχθηκε  δυσλειτουργίες και διαφωνίες στο εσωτερικό της τρόικας. «Το ΔΝΤ εκτιμά ότι η αναδιάρθρωση του ελληνικού χρέους, η οποία πραγματοποιήθηκε την άνοιξη του 2012, έπρεπε να είχε γίνει ήδη από το 2010, αλλά εμείς διαφωνούμε θεμελιωδώς με αυτή τη θέση» απάντησε ο τότε εκπρόσωπος της Κομισιόν Σάιμον Ο' Κόνορ, προσθέτοντας ότι αν γινόταν κάτι τέτοιο θα κινδύνευε με αποσταθεροποίηση το σύνολο της Ευρωζώνης. «Δεν νομίζω ότι είναι δίκαιο. Το ΔΝΤ απλά προσπαθεί να νίψει τας χείρας του πετώντας τα απόνερα στις πλάτες της Ευρώπης» δήλωσε ο επίτροπος Οικονομικών, Όλι Ρεν, στην εφημερίδα Wall Street Journal, με την Κομισιόν να καταλογίζει στην Ουάσινγκτον, επίσης ότι δεν ενημέρωσε καν τις Βρυξέλλες για την έκθεση, πριν αυτή δημοσιοποιηθεί. 

Τον Δεκέμβρη του 2014 οι τριβές στους πιστωτές προκλήθηκαν εξαιτίας του πρωτογενούς πλεονάσματος. To ΔΝΤ, με βάση τις συνθήκες στην οικονομία σε Ελλάδα και Ευρώπη θεωρούσε έως αδύνατο να επιτευχθούν οι προβλεπόμενοι στόχοι (από 3% έως και 5% του ΑΕΠ) πρωτογενών πλεονασμάτων τα επόμενα χρόνια, αρχής γενομένης από το 2015 (3% του ΑΕΠ). Η Ευρωζώνη όμως δεν ήθελε να ακούει για αναθεώρηση των στόχων, επιμένοντας ότι η έκθεση για το κλείσιμο του ελληνικού προγράμματος έπρεπε να ολοκληρωθεί στη βάση αυτή και χωρίς αλλαγές. Τελικά το ελληνικό πρόγραμμα δεν έκλεισε και οι στόχοι για το πρωτογενές πλεόνασμα θα πέσουν αρκετά. 

Πολύς λόγος έχει γίνει κατά καιρούς για έξοδο του ΔΝΤ από την ελληνική «διάσωση», όμως μέχρι τώρα έμεινε απλά στους τίτλους των δημοσιευμάτων. Δεν θα πρέπει να ξεχνάμε, εξάλλου, ότι το 2010 η ίδια η Ε.Ε. και πιο συγκεκριμένα η Γερμανία ήταν που προσκάλεσαν το ΔΝΤ στον μηχανισμό στήριξης ευρωπαϊκών χωρών...

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο