Βαρουφάκης στους FT: Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο του ευρώ

Βαρουφάκης στους FT: Κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο του ευρώ

Εν μέσω του σάλου που έχει προκληθεί μετά το περίφημο Plan B o Γιάνης Βαρουφάκης με άρθρο του στους Financial times, αναλύει την ιδέα του ηλεκτρονικού συστήματος ελέγχου των πολιτών μέσω των ΑΦΜ τους, στο οποίο αναφέρεται ως μέρος της παρουσίασης των πεπραγμένων του στον διάδοχό του Ευκλείδη Τσακαλώτο, σχολιάζοντας, παραφράζοντας τον Σέξπιρ, ότι «κάτι σάπιο υπάρχει στο βασίλειο του ευρώ».  

Όπως τονίζει στο άρθρο του ο τέως υπουργός Γιάνης Βαρουφάκης:

Ένα παράδοξο φωλιάζει στα θεμέλια της Ευρωζώνης. Οι κυβερνήσεις εντός της νομισματικής ένωσης δεν έχουν μια κεντρική τράπεζα να τις υποστηρίζει, ενώ η κεντρική τράπεζα δεν διαθέτει μια κυβέρνηση να την υποστηρίξει. Αυτό το παράδοξο δεν μπορεί να εξαλειφθεί χωρίς θεμελιώδεις θεσμικές αλλαγές. Αλλά υπάρχουν βήματα που τα κράτη-μέλη μπορούν να λάβουν για να βελτιώσουν ορισμένες από τις αρνητικές επιπτώσεις του. Κατά τη θητεία μου στο ελληνικό υπουργείο Οικονομικών, μελετήσαμε ένα πλάνο που εστιάστηκε στη χρόνια έλλειψη ρευστότητας του οικονομικά συμπιεσμένου δημόσιου τομέα και στις συνέπειες που είχε στον πολύπαθο ιδιωτικό τομέα.

«Δεδομένης της απουσίας μιας κεντρικής τράπεζας να στηρίξει τις προσπάθειες του κράτους, οι καθυστερήσεις της ελληνικής κυβέρνησης προς τον ιδιωτικό τομέα (άτομα και εταιρείες) ήταν μονίμως αποπληθωριστικές από το 2008. 

Πράγματι, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές -λόγω των σημαντικών καθυστερήσεων στις αποδόσεις των φόρων εισοδήματος, ΦΠΑ, και πληρωμών προς τους προμηθευτές- ξεπέρασαν, σταθερά, το 3% του ΑΕΠ για πέντε χρόνια» τονίζει ο κ. Βαρουφάκης.

Εν τω μεταξύ, ένα φαινόμενο ανάδρασης αυξάνει τις καθυστερούμενες φορολογικές οφειλές, οι οποίες, με τη σειρά τους, ενισχύουν τον κύκλο της γενικευμένης έλλειψης ρευστότητας. 

Η απλή ιδέα μας ήταν να επιτραπή η πολυμερής ακύρωση των καθυστερούμενων οφειλών μεταξύ του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα χρησιμοποιώντας την υπάρχουσα διαδικτυακή πλατφόρμα πληρωμών από τη φορολογική υπηρεσία.

Μπορούσε να δημιουργηθεί ένας λογαριασμός αποθεματικού, για κάθε αριθμό φορολογικού μητρώου (ΑΦΜ), στο διαδικτυακό ιστότοπο της εφορίας και να πιστωθεί με τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του κράτους προς το εν λόγω άτομο ή εταιρεία.

 Οι κάτοχοι αριθμού φορολογικού μητρώου θα ήταν σε θέση να μεταφέρουν πιστώσεις από το λογαριασμό των αποθεματικών τους, είτε προς το κράτος (αντί των πληρωμών φόρου) ή σε οποιοδήποτε άλλο λογαριασμό.

Ας υποθέσουμε, για παράδειγμα, ότι το κράτος οφείλει 1 εκατομμύριο ευρώ σε μια εταιρεία Α που με τη σειρά της οφείλει 30.000 σε έναν εργαζόμενο, συν άλλα 500.000 ευρώ σε μια εταιρία Β την οποία έχει εφοδιάσει με αγαθά και τις υπηρεσίες.

Ο εργαζόμενος και η εταιρεία Β οφείλουν επίσης, 10.000 ευρώ και 200.000 ευρώ, αντίστοιχα, σε φόρους προς το κράτος. Στην περίπτωση αυτή, το προτεινόμενο σύστημα θα επέτρεπε την άμεση ακύρωση τουλάχιστον 210.000 ευρώ που ήταν καθυστερούμενοι.

Ξαφνικά, μια οικονομία όπως η Ελλάδα θα αποκτούσε σημαντικό βαθμό ελευθερίας, στο πλαίσιο της υφιστάμενης ευρωπαϊκής νομισματικής ένωσης».

Το άρθρο του κ. Βαρουφάκη συμπληρώνει: «Σε μια δεύτερη φάση ανάπτυξης, που δεν είχαμε το χρόνο να εξετάσουμε σωστά, οι εφαρμογές στα smartphone και στις κάρτες των πολιτών θα μπορούσαν να προσθέσουν έναν βαθμό ευελιξίας και τη διασφάλιση της προσβασιμότητας, καθώς και μια ευρεία υιοθέτηση του συστήματος.

Σύμφωνα με τον τέως υπουργό: 

Το προβλεπόμενο σύστημα πληρωμών θα μπορούσε να αναπτυχθεί έτσι ώστε να αντικαταστήσει την πλήρη απουσία από τις αγορές δημοσίου χρέους, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της πιστωτικής κρίσης, όπως αυτή έχει που έχει πλήξει την Ελλάδα από το 2010.Οι παράγοντες του ιδιωτικού τομέα θα μπορούσαν να επιλέξουν να αγοράσουν πιστώσεις από το διαδικτυακό ιστότοπο της φορολογικής υπηρεσίας τους, χρησιμοποιώντας τους κανονικούς τραπεζικούς λογαριασμούς τους και να τις προσθέσουν στο λογαριασμό των αποθεματικών τους. Αυτές οι πιστώσεις θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν, για παράδειγμα, μετά από ένα χρόνο για να σβήσουν τους μελλοντικούς φόρους με μια έκπτωση της τάξης του 10%.

Εφόσον οι συνολικές πιστώσεις φόρου καλύπτονταν και το μέγεθος τους ήταν απολύτως διαφανές, το αποτέλεσμα θα ήταν μια οικονομικά υπεύθυνη αύξηση της ρευστότητας στην κυβέρνηση και μια γρηγορότερη επιστροφή στις αγορές, όπου η Ελλάδα δεν έχει πρόσβαση.

Ο υπουργός συμπληρώνει: «Όταν παρέδωσα στις 6 Ιουλίου τα ηνία του ΥΠΟΙΚ στον φίλο μου Ευκλείδη Τσακαλώτο, παρουσίασα έναν πλήρη λογαριασμό των έργων, των προτεραιοτήτων και των επιτευγμάτων του υπουργείου κατά τη διάρκεια των πέντε μηνών που βρέθηκα στο γραφείο. 
Το νέο σύστημα πληρωμών που περιγράφω εδώ ήταν μέρος αυτής της παρουσίασης, αλλά κανένας εκπρόσωπος του Τύπου δεν το κατάλαβε. Άλλα όταν διέρρευσε μια μεταγενέστερη τηλεφωνική συζήτηση με έναν μεγάλο αριθμό διεθνών επενδυτών που διοργανώθηκε από τον φίλο μου Νόρμαν Λαμόντ και τον Ντέιβιντ Μαρτς, του επίσημου ιδρύματος OMFIF, παρά τον όρο του Chatham House που είχε συμφωνήσει μεταξύ των ακροατών, χορήγησα την άδεια να ακουστούν οι ταινίες ως μια δέσμευση στην απεριόριστη και πλήρη διαφάνεια».

Δεν παραλείπει, δε, τα καρφιά για τα ΜΜΕ: 

Ενώ καταλαβαίνω τον ενθουσιασμό του Τύπου που απορρέει από τα στοιχεία της εν λόγω συζήτησης, όπως το να χρειαστεί να εξετάσω ανορθόδοξα μέσα πρόσβασης σε συστήματα του δικού μου υπουργείου, υπάρχει μόνο ένα θέμα που έχει σημασία από άποψη δημοσίου συμφέροντος. Υπάρχει ένας φρικτός περιορισμός της εθνικής κυριαρχίας που επιβάλλει η Τρόικα των δανειστών τους Έλληνες υπουργούς, οι οποίοι δεν έχουν πρόσβαση στις υπηρεσίες των υπουργείων τους, κάτι που είναι καθοριστικό για την εφαρμογή καινοτόμων πολιτικών. 

Καταλήγει το άρθρο: «Όταν η απώλεια της εθνικής κυριαρχίας, λόγω του μη βιώσιμου δημόσιου χρέος, και οι αποδόσεις των πολιτικών έρχονται σε αναντιστοιχία με τα έθνη, τότε ξέρουμε ότι κάτι σάπιο υπάρχειο στο βασίλειο του ευρώ».

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο