Από τον Αλαβάνο στον Τσίπρα: Πώς ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε στην εξουσία

Από τον Αλαβάνο στον Τσίπρα: Πώς ο ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε στην εξουσία

Πολλοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι το μεσημέρι της 14ης Αυγούστου όταν ο προεδρεύων της Βουλής Αλέξης Μητρόπουλος ανακοίνωνε το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας για το τρίτο μνημόνιο,  ήταν και το τέλος εποχής για τον ΣΥΡΙΖΑ όπως τον γνωρίσαμε. 

Και αυτή η εκτίμηση δεν άργησε να επιβεβαιωθεί. Λίγες ημέρες αργότερα το σχίσμα επιβεβαιώθηκε όταν ο απερχόμενος πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε  την παραίτησή του με σκοπό να διεξαχθούν εκλογές στις 20 Σεπτεμβρίου και σχεδόν ταυτόχρονα η Αριστερή Πλατφόρμα υπό τον Παναγιώτη Λαφαζάνη, σαν έτοιμη από καιρό επισημοποίησε τη συντεταγμένη αποχώρησή της από το κόμμα δημιουργώντας τη Λαϊκή Ενότητα. 

Έτσι λοιπόν ένα ταξίδι 11 ετών με πολλές αναταράξεις και εκπλήξεις έφτανε στο τέλος του… Πώς όμως ο ΣΥΡΙΖΑ μπόρεσε από το μετωπικό εκλογικό σχήμα που μόλις και μετά βίας στις εκλογές του 2004 (είχε λάβει τότε ποσοστό 3,27%) κατάφερε να μπει στη Βουλή να διεκδικήσει το 2012 και εν τέλει να πάρει την εξουσία στα χέρια του το 2015; 

Ο Αλέκος Αλαβάνος και τα πρώτα βήματα του ΣΥΡΙΖΑ 

Τα πρώτα βήματα του ΣΥΡΙΖΑ, έγιναν στις βουλευτικές του Ιανουαρίου του 2004 όταν ο με βασικό κορμό τον Συνασπισμό και με πρόεδρο τον Νίκο Κωνσταντόπουλο κατήλθε μαζί με οργανώσεις της που εκτινόταν από τις παρυφές της σοσιαλδημοκρατίας έως και την άκρα αριστερά: Την ΑΚΟΑ, την ΚΕΔΑ, τη ΔΕΑ και τους Ενεργούς Πολίτες του Μανώλη Γλέζου

Η πρώτη απόπειρα δεν στέφτηκε με ιδιαίτερη επιτυχία καθώς το μετωπικό σχήμα μόλις που κατάφερε να μπει στη Βουλή, λαμβάνοντας 3,27%, το χαμηλότερο δηλαδή ποσοστό από το 1993 επί προεδρίας Μαρίας Δαμανάκη (2,94%). 

Προς στιγμήν μάλιστα το εγχείρημα φάνηκε πως εγκαταλείπεται αφού στις ευρωεκλογές του Ιουνίου της ίδιας χρονιάς ο Συνασπισμός κατήλθε εκ νέου αυτόνομα, λαμβάνοντας 4,16%. 

Τα πράγματα όμως άλλαξαν τον Δεκέμβριο του 2004 όταν διεξήχθη το τέταρτο συνέδριο του Συνασπισμού. Τα ηνία του κόμματος ανέλαβε ο Αλέκος Αλαβάνος και η εποχή του ΣΥΡΙΖΑ ξεκινούσε και επίσημα… 

Μετατοπίζοντας το κόμμα προς τα αριστερά και όντας ένθερμος υποστηρικτής της συμπόρευσης με άλλα ρεύμα και σχήματα της αριστεράς ο κ. Αλαβάνος σε εκείνο το συνέδριο έδωσε το στίγμα της πορείας που θα ακολουθούσε: 

Τέρμα ο Συνασπισμός φυτώριο στελεχών για το δικομματισμό. Τέρμα ο Συνασπισμός στον οποίο πολλοί -όχι όλοι- πολλοί πρώην βουλευτές του δεν είναι εδώ μαζί μας γιατί βρίσκονται αλλού. (…) Δεν είμαστε μόνοι. Αυτό έδειξε η υπόθεση του Συνασπισμού της Ριζοσπαστικής Αριστεράς, όσες αδυναμίες και αν είχε. (…) Το σημαντικό ήταν όχι το ότι συγκέντρωσε τις δικές μας κουρασμένες δυνάμεις με άλλες μικρές δυνάμεις της Αριστεράς, αλλά ότι άνοιξε ένα πεδίο όπου κάθε αριστερός, με διαφορετικές ματαιώσεις, με διαφορετικές πίκρες, διαφορετικές ελπίδες, διαφορετικές προελεύσεις, διαφορές καταβολές, είδε ξαφνικά μια δυνατότητα για ένα νέο εγχείρημα συγκέντρωσης όλων των δυνάμεων της Αριστεράς και την ευκαιρία να εγγράψει την προσωπική του ιστορία μέσα σε αυτήν την υπόθεση. 

Ο σημαντικότερος σταθμός όμως της νέας πορείας που θα ακολουθούσε ο ΣΥΡΙΖΑ ήρθε δύο χρόνια μετά. Στις δημοτικές και νομαρχιακές εκλογές του 2006 δηλαδή όταν ένας 30αρης υποψήφιος με τον ΣΥΡΙΖΑ στο δήμο της Αθήνας ερχόταν να ταράξει τα νερά της πολιτικής σκηνής του τόπου. Ήταν ο άγνωστος στο ευρύ κοινό Αλέξης Τσίπρας – προσωπική επιλογή του Αλέκου Αλαβάνου - ο οποίος κυριολεκτικά από το πουθενά έλαβε 10,51% και την τρίτη θέση με το σχήμα «Ανοιχτή Πόλη»

Η νέα κατεύθυνση που έδωσε στο κόμμα ο Αλέκος Αλαβάνος φάνηκε να αποδίδει,  και στις βουλευτικές εκλογές, τον Σεπτέμβριο του 2007 για πρώτη φορά ο ΣΥΡΙΖΑ κατήλθε «ενιαίος» με άνοδο στην εκλογική του καταγραφή (5,04%) και με μία Κοινοβουλευτική Ομάδα στην οποία για πρώτη φορά εκλέχθηκαν και βουλευτές που δεν άνηκαν στον Συνασπισμό, όπως  ο Γιάννης Μπανιάς και ο Περικλής Κοροβέσης. 

Ο Αλέξης Τσίπρας παίρνει τα ηνία του κόμματος 

Λίγους μήνες αργότερα, το Φεβρουάριο του 2008 ήρθε η ώρα του Αλέξη Τσίπρα. Έχοντας συγκεντρώσει τα φώτα της δημοσιότητας πάνω του λόγω της αναπάντεχης επιτυχίας του, ο κ. Τσίπρας διεκδικεί στο συνέδριο του Συνασπισμού την αρχηγία του κόμματος και τα καταφέρνει, με αποτέλεσμα να γίνει ο νεαρότερος αρχηγός κόμματος στην σύγχρονη πολιτική ιστορία της Ελλάδας. Και τότε ο απερχόμενος πρόεδρος Αλέκος Αλαβάνος στηρίζει τον νεαρό πολιτικό έναντι του έτερου υποψηφίου Φώτη Κουβέλη, επιλέγοντας να κρατήσει μονάχα τη θέση του επικεφαλής της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ

Μία επιλογή που φαίνεται να αποδίδει, καθώς  για πρώτη φορά ο ΣΥΡΙΖΑ, λαμβάνει στις δημοσκοπήσεις διψήφια νούμερα και το κόμμα δημιουργεί μία ευρύτερη δυναμική μέσα στην κοινωνία. Η εφορία ωστόσο δεν θα κρατήσει για πολύ. Το γυαλί στις σχέσεις Τσίπρα – Αλαβάνου σιγά – σιγά ραγίζει, με το τελειωτικό χτύπημα να έρχεται στις ευρωεκλογές του 2009. Αιχμή της διαφωνίας είναι η εκπροσώπηση στην τηλεμαχία των πολιτικών αρχηγών, μία διαφωνία που κοστίζει εκλογικά στο κόμμα το οποίο λαμβάνει 4,7% διαψεύδοντας τις προσδοκίες. 

Στις εκλογές του Οκτωβρίου η ρήξη μεταξύ του νυν και του πρώην προέδρου του Συνασπισμού επισφραγίζεται… Ο Αλαβάνος δεν θέτει καν υποψηφιότητα και θέτει εαυτόν εκτός κόμματος και ο Τσίπρας εισέρχεται στην πρώτη του εκλογική μάχη ως επικεφαλής των ψηφοδελτίων του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία δεν έχει την έκβαση που θα περίμενε:  Ποσοστό 4,6% (ακόμη χαμηλότερο από πέντε μήνες πριν) και 13 έδρες… 

Τα δύο απανωτά άσχημα αποτελέσματα δημιούργησαν και την πρώτη εσωκομματική κρίση επί προεδρίας Αλέξη Τσίπρα στον Συνασπισμό. Ήταν η Ανανεωτική Πτέρυγα υπό τον Φώτη Κουβέλη που στηλίτευσε τη συμμετοχή του κόμματος στον ΣΥΡΙΖΑ, γεγονός που οδήγησε τελικά στη διάσπαση κατά το 5ο Συνέδριο, τον Ιούλιο του 2010. 

«Υποστηρίξαμε σταθερά (…) ότι η επιμονή στη διατήρηση του σχήματος ΣΥΡΙΖΑ και η συμμετοχή μας σε αυτό λειτουργεί ως τροχοπέδη στο αναγκαίο άνοιγμα του κόμματός μας στην κοινωνία (…). Η εικόνα του ΣΥΡΙΖΑ με τις παραλυτικές ισορροπίες, την κρίση πολιτικών αξιών και πολιτικών σχέσεων και τη μόνιμη εχθρότητά του προς το κόμμα μας, διαμορφώνει ένα σκηνικό παρακμής που το παρατηρεί όλη η ελληνική κοινωνία. Εξ’ άλλου, ο αριστερισμός που αποπνέει ο ΣΥΡΙΖΑ δημιουργεί πλαίσιο πολιτικής ασφυξίας για τη σύγχρονη, ανανεωτική, δημοκρατική και ριζοσπαστική Αριστερά που φιλοδοξούμε να εκφράσουμε» δήλωνε μεταξύ άλλων τότε ο Φώτης Κουβέλης, λίγο πριν αποχώρησή του. 

Το πρώτο μνημόνιο, οι «Αγανακτισμένοι» και η έκρηξη του ΣΥΡΙΖΑ 

Η πρώτη διάσπαση του Συνασπισμού συντελούταν σε μία εποχή κοσμογονικών αλλαγών για την ίδια τη χώρα… 

Η εποχή των μνημονίων είχε ήδη αρχίσει και οι απανωτοί γύροι μέτρων λιτότητας που έφερνε η κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου άρχισαν να γίνονται αισθητοί στην κοινωνία και να δημιουργούν τους πρώτους κραδασμούς στο πολιτικό σύστημα, το οποίο αναδιατασσόταν με γοργούς ρυθμούς και έναν χρόνο μετά δεν θα ήταν ίδιο και καταλύτης τον εξελίξεων θα ήταν το κίνημα  των «Αγανακτισμένων» έκανε την εμφάνισή του. 

Τις παραμονές των εκλογών του Μαΐου του 2012 ο Αλέξης Τσίπρας ρίχνει την πρώτη μεγάλη πολιτική ζαριά της καριέρας του. Ρίχνει το σύνθημα «κυβέρνηση της Αριστεράς», και δηλώνει ευθέως πως  διεκδικεί την εξουσία. Προς έκπληξη ολόκληρης της Ευρώπης, το  εκλογικό σώμα εν μέσω άγριας πόλωσης δίνει στον ΣΥΡΙΖΑ ποσοστό 16,78% και έναν μήνα αργότερα 26,89% κάνοντάς τον Αξιωματική Αντιπολίτευση. 

Ο δρόμος προς την εξουσία 

Παρότι τυπικά ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε ενιαίο κόμμα πριν τον δεύτερο γύρο των εκλογών του 2012, το ιδρυτικό συνέδριο του Ιουλίου του 2013 αναλαμβάνει τη δύσκολη δουλειά της ομογενοποίησης του. Η μετάβαση από τις συνιστώσες στις κομματικές δομές, με ενιαία κατά το δυνατό πολιτική γραμμή, η ενηλικίωση δηλαδή του ΣΥΡΙΖΑ αποδείχθηκε αρκετά δύσκολη στην πράξη. 

Η πολυφωνία που διέκρινε το κόμμα μέχρι πρότινος αποδείχθηκε το ισχυρό πλεονέκτημα αλλά και το μεγαλύτερο μειονέκτημα του ΣΥΡΙΖΑ καθώς η ύπαρξη διαφορετικών οργανώσεων και τάσεων που εκτινόταν ιδεολογικά από το χώρο της κεντροαριστεράς μέχρι την άκρα αριστερά έδινε τη δυνατότητα ναι μεν έδωσε τη απεύθυνσης σε μεγάλα τμήματα της κοινωνίας,  από την άλλη όμως  στάθηκε βασικό εμπόδιο στη δυνατότητα παραγωγής ενός συνεκτικού λόγου, πράγμα κρίσιμο για ένα κόμμα εξουσίας. 

Τρία χρόνια αργότερα, και αφού μεσολάβησε η πρώτη εκλογική νίκη αριστερού κόμματος στην ιστορία της χώρας μας (ευρωεκλογές 2014), ο Αλέξης Τσίπρας γίνεται πρωθυπουργός και ο ΣΥΡΙΖΑ αναλαμβάνει τη διακυβέρνηση για μόλις 213 ημέρες και οδηγεί το κόμμα λαβωμένο από τη νέα διάσπαση που ήρθε μετά την ψήφιση του μνημονίου στις εκλογές του Σεπτεμβρίου…
 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο