Μήνυμα Στουρνάρα για συναίνεση: Κρίμα να γυρίσουμε τώρα πίσω – Πότε θα αρθούν τα capital controls

Μήνυμα Στουρνάρα για συναίνεση: Κρίμα να γυρίσουμε τώρα πίσω – Πότε θα αρθούν τα capital controls

«Καρφιά» κατά της κυβέρνησης για την επτάμηνη διαπραγμάτευση αφήνει ο διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας Γιάννης Στουρνάρας σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Ιστορίες» του τηλεοπτικού σταθμού ΣΚΑΪ, στέλνοντας ταυτόχρονα μήνυμα για συναίνεση ενόψει των δύσκολων ψηφοφοριών για το ασφαλιστικό. Παράλληλα εξέφρασε επιφυλάξεις για το σχέδιο της κυβέρνησης.

Ο κ. Στουρνάρας εκτίμησε πως «οι περιορισμοί στην κίνηση κεφαλαίων έχουν σημαντικά λιγότερες επιπτώσεις από αυτές που είχαμε υπολογίσει» και εξήγησε γιατί συνέβη αυτό:

Πρώτον διότι τους επιβάλαμε με έναν ήπιο τρόπο. Αποτέλεσμα είναι ενώ τότε όλοι θεωρούσαν πως η ύφεση θα είναι στο μείον 2,5% φαίνεται πως θα κλείσει κάπου ανάμεσα σε μηδέν και μείον 0,5% περίπου. Αυτό είναι μια δεδομένων των αντιξοοτήτων της εποχής, είναι ένα πολύ καλό αποτέλεσμα. Βέβαια είμαστε και τυχεροί μέσα στην ατυχία μας, ο τουρισμός πήγε πολύ καλύτερα από ότι περιμέναμε, η τιμή του πετρελαίου έπεσε δραματικά, και επίσης το ουδέν κακό αμιγές καλού που λέμε, ότι ο φόβος του κόσμου στο πρώτο εξάμηνο οδήγησε σε αγορές καταναλωτικών αγαθών που κράτησαν την οικονομία.

Παράλληλα επεσήμανε πως καταλύτης για την άρση των capital controls, «θα είναι να έχουμε μια θετική αξιολόγηση του προγράμματος. Εάν γίνει αυτό το βλέπω να γίνεται και εντός του έτους».

Εμφανίστηκε αισιόδοξος ότι εάν τελειώσει επιτυχώς η αξιολόγηση θα αρχίσει η συζήτηση για ελάφρυνση του χρέους. « Δεν βλέπω κανέναν λόγο εφόσον τελειώσει η αξιολόγηση γιατί να μην προσχωρήσουν οι εταίροι  στην  συζήτηση για την ελάφρυνση του χρέους. Έχουν ήδη γίνει βήματα. Θα εκπλαγώ εάν δεν το κάνουν» είπε.

Υπογράμμισε παράλληλα την ανάγκη για συναίνεση. «Υπάρχουν αρνήσεις που γίνονται για λόγους ρητορικούς και αρνήσεις που θα εκφραστούν την κρίσιμη ψηφοφορία της Βουλής. Ας περιμένουμε. Έχουμε καλύψει το μεγαλύτερο μέρος της προσαρμογής και είναι κρίμα, πολύ κρίμα να ξαναγυρίσουμε πίσω, να ξαναγυρίσουμε στο Νοέμβριο του ’14 ή στο Μάιο του ’14 ή στον Ιούνιο του ’15, ακόμα χειρότερο».

Ως προς το ασφαλιστικό, ανέφερε ότι η προτεινόμενη παρέμβαση είναι σοβαρή, καθώς σε όπως ανέφερε μεσοπρόθεσμη βάση πράγματι βελτιώνει την κατάσταση, μειώνει τη δαπάνη για τη δημόσια ασφάλιση. 

Ωστόσο, εξέφρασε επιφυλάξεις για τη μεταβατική περίοδο που περιλαμβάνει το Σχέδιο Κατρούγκαλου έως το 2018. Όπως ανέφερε ο κ. Στουρνάρας: 

Το πρόβλημα έγκειται στην τριετία από σήμερα μέχρι το 2018. Για την τριετία αυτή, η κυβέρνηση επέλεξε να μην μειωθούν οι συντάξεις και επέλεξε ως λύση την αύξηση των εισφορών. Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει ότι οι επιπτώσεις από την αύξηση των εισφορών είναι χειρότερες από ό,τι είναι από τη μείωση της δαπάνης. Ακριβώς εκεί πρέπει να βρούμε μία χρυσή τομή.

Ο ίδιος υποστήριξε ότι η ασφαλιστική μεταρρύθμιση είναι αναγκαία, καθώς από το 2010 και εντεύθεν έχουν επιδεινωθεί οι μακροοικονομικές συνθήκες. Έτσι, σήμερα και παρά τις περικοπές, τις μεγάλες περικοπές που έγιναν σε συντάξεις, το ποσοστό των συντάξεων, ως ποσοστό στο εθνικό εισόδημα, υπερβαίνει κατά πολύ τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Αιχμές κατά της κυβέρνησης

Αφού σημειώνει ότι πλέον οι σχέσεις με την κυβέρνηση έχουν αποκατασταθεί, ο διοικητής της ΤτΕ τονίζει πως «όπως εξελίχθηκε η διαπραγμάτευση στο πρώτο εξάμηνο οδηγούσε σε πολύ μεγάλο πρόβλημα επομένως εμείς ως θεματοφύλακες της νομισματικής  σταθερότητας και της ευστάθειας του συστήματος έπρεπε να κρατήσουμε την θέση μας».

Σημείωσε πως λάμβανε μηνύματα από το εξωτερικό πως τα πράγματα δεν βαδίζουν στον σωστό δρόμο τονίζοντας πως «κάθε 15 ημέρες συναντιόμασταν στην Φρανκφούρτη γινόταν μάχες δίναμε μάχες για να πάρουμε ρευστότητα. Αλλά είχα μηνύματα και από τα Eurogroup από τα άτυπα συμβούλια που συμμετέχουμε και οι διοικητές των κεντρικών τραπεζών». 

Όπως σημειώνει, «υπήρχε ένας τρόπος διαπραγμάτευσης ο οποίος  δεν ήταν συνεπής με την παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη» και προσθέτει λέγοντας πως ενημέρωνε για τα μηνύματα που λάμβανε «σχεδόν σε εβδομαδιαία βάση». 

Επεσήμανε πως τα πράγματα για τη χώρα είχαν φτάσει σε ένα πολύ επικίνδυνο σημείο. Όπως είπε, φοβήθηκε «μετά την προκήρυξη του δημοψηφίσματος, μέσα σε μισή ώρα γέμισε η Αθήνα κόσμο, οποίος πήγαινε στα ΑΤΜς να πάρει χρήματα».

Για τα σενάρια περί διπλού νομίσματος, το περίφημο σχέδιο Βαρουφάκη δηλαδή, σχολιάζει πως είχε σχετική πληροφόρηση. «Για αυτό συγκάλεσα του νομικούς συμβούλους της Τράπεζας, παράγοντες του δημοσίου βίου που είχαν χρηματίσει πρωθυπουργοί. Μίλησα με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και φτιάξαμε έτσι να το πω, ένα Τείχος, μια άμυνα για εξελίξεις τέτοιου είδους» σημείωσε χαρακτηριστικά.

Σχολιάζοντας τη στροφή της κυβέρνησης και την υπογραφή της συμφωνίας αναφέρει πως «ότε είδε ότι αυτός ο τρόπος διαπραγμάτευσης δεν οδηγούσε πουθενά. Οδηγούσε ίσως στην καταστροφή. Και πράγματι έστω και στο παρά πέντε έγινε η σωστή στροφή». 

Ακόμα επεσήμανε πως ήταν λάθος το σχέδιο του Σόιμπλε για προσωρινό Grexit. «Δεν το βλέπω μόνο ως Έλληνας, το βλέπω ως Ευρωπαίος. Ήταν πιστεύω μια λάθος κίνηση. Δεν μπορείς να εξαναγκάσεις μια χώρα να βγει από το ευρώ εφόσον πληροί τις προϋποθέσεις να μείνει. Δεύτερον, το να κάνεις μια τέτοια ενέργεια δεν ταιριάζει στο ευρωπαϊκό κεκτημένο» τονίζει. 

«Έπρεπε να επιβληθεί ο ΕΝΦΙΑ»

Αναφερόμενος στη θητεία του ως υπουργός Οικονομικών τονίζει πως υπήρχαν δύσκολες διαπραγματεύσεις τόσο στο εσωτερικό, όσο και στο εξωτερικό. «Μη ξεχνάτε τότε υπήρχε μία κυβέρνηση τριών κομμάτων. Ήταν η Νέα Δημοκρατία, ήταν το ΠΑ.ΣΟ.Κ,  ήταν και η ΔΗΜ.ΑΡ» ανέφερε.

Σε αυτό το πλαίσιο, υπεραμύνεται της επιβολής του ΕΝΦΙΑ. «έπρεπε να επιβληθεί διότι είμαστε η μόνη χώρα του ΟΟΣΑ που δεν είχε επί της ουσίας ένα φόρο ακίνητης περιουσίας, ένας προοδευτικός φόρος. Φυσικά υπάρχουν και προβλήματα, υπάρχουν μεγάλες περιουσίες οι οποίες δεν αποδίδουν εισοδήματα, εκεί υπάρχει ένα ζήτημα. Θα έλεγα ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν ότι ενώ σχεδιάσαμε ένα φόρο ο οποίος θα έδινε περίπου 2,5 δισ. υπήρξαν πιέσεις στο τέλος για τα 500 εκατ» ανέφερε και πρόσθεσε:

Που εμείς τουλάχιστον τα είχαμε κατανείμει σε πολύ μεγάλες αγροτικές περιοχές και ο κάθε αγρότης θα έδινε ένα μικρό ποσό, πολλοί αγρότες όμως, αυτό δεν ήταν δυνατό να πό ότι μου είπαν τότε οι ειδικοί των κομμάτων να περάσει απ τη Βουλή. Και πήραμε αυτά τα 500 εκατ. Πίσω και φτιάξαμε ένα συμπληρωματικό φόρο ο οποίος στηριζόταν σε αντικειμενικές αξίες. Άρα, λοιπόν, αυτό ήταν ένα προβληματικό κομμάτι. Εν πάση περιπτώσει και αυτός που έχουμε σήμερα αν παρατηρείτε τις εξελίξεις είναι ένας φόρος ο οποίος πληρώνεται κανονικά, είναι ένας φόρος ο οποίος έσωσε τα έσοδα. Εγώ θεωρώ ότι ήταν μία από τις σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που κάναμε τότε στο φορολογικό σύστημα, παρά τις μεγάλες πιέσεις.

«Τα λάθη των εταίρων»

Ο διοικητής της ΤτΕ αφήνει μάλιστα, δύο αιχμές κατά των εταίρων ως προς τη στάση τους απέναντι στην κυβέρνηση Σαμαρά. «Και η ελληνική πλευρά έχει κάνει λάθη πισωγύριζε πολλές φορές, αλλά και οι εταίροι έκαναν λάθη» αναφέρει και προσθέτει:

Αυτό ήταν ίσως το σημαντικότερο λάθος που έγινε από πλευράς εταίρων. Ενώ πετύχαμε πρωτογενές πλεόνασμα και πολύ μεγαλύτερο από ότι είχε προϋπολογιστεί. Και όμως οι εταίροι υπαναχώρησαν τότε στη δέσμευσή τους για το χρέος [Eurogroup Νοεμβρίου 2014] χρησιμοποιώντας ως δικαιολογία ότι δεν είχαμε προχωρήσει επαρκώς στα άλλα, στα διαρθρωτικά κομμάτια του προγράμματος. Αυτό ήταν άλλοθι νομίζω. 

Το δεύτερο λάθος των δανειστών κατά τον κ. Στουρνάρα, ήταν πως πίεσαν υπερβολικά με αποτέλεσμα να μην κλείσει η τελευταία αξιολόγηση του προγράμματος. «Οι διαφορές ήταν μικρές. Σαφώς η τότε κυβέρνηση με το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών αισθανόταν πληγωμένη, κοινοβουλευτικά έλεγαν ότι δεν έχουμε τη δυνατότητα να περάσουμε σκληρά μέτρα. (...) Το μεγαλύτερο μέρος, της προσαρμογής είχε επιτευχθεί και έχει επιτευχθεί και τώρα. Άρα μένει ένα μικρό κομμάτι» σημειώνει και τονίζει:

Νομίζω ότι μπορούμε να το χαρακτηρίσουμε αυτό ως ένα ιστορικό ατύχημα. Δηλαδή οι δύο πλευρές, και οι δανειστές και η ελληνική πλευρά, ίσως υπερεκτίμησαν τη δυνατότητα της άλλης πλευράς να δεχθεί τις θέσεις της. Οι μεν δανειστές πίστευαν ότι αν πιέσουνε θα μπορούσε η τότε κυβέρνηση να πάρει τα μέτρα, η δε ελληνική κυβέρνηση πίστευε ότι αν αντισταθεί οι δανειστές θα υποχωρούσαν. Γι’αυτό λοιπόν έγινε και το ιστορικό ατύχημα και δεν έκλεισε τότε review. Θα μπορούσε να είχε κλείσει. Πιστεύω πως ήταν λάθος αν το δούμε.

Όσον αφορά τη μετακίνησή του στην ΤτΕ, σημειώνει πως «η είχε γίνει με τον Πρωθυπουργό αρκετό καιρό πριν. (…) Θεώρησα ότι ήταν μία φυσιολογική εξέλιξη. Μη ξεχνάτε ότι εγώ ήμουν εξωκοινοβουλευτικός Υπουργός Οικονομικών, είχα επιλεγεί από τρία κόμματα. Ξέρετε, αυτό έχει ημερομηνία λήξης».

Για τον συμβιβασμό με τη Siemens

Ταυτόχρονα, ο κ. Στουρνάρας υπεραμύνεται του συμβιβασμού με τη Siemens. «Η ίδια η Βουλή προέβη στον συμβιβασμό αυτό και μάλιστα με 160 βουλευτές, πλειοψηφία, στην οποία πλειοψηφία ήταν και ο πρόεδρος της βουλής που είχε καταλήξει στο πόρισμα των 2 δισ. Ο κ. Βαλυράκης. Πέραν αυτού είδα και τι έκαναν και οι άλλες χώρες και είδα πως το ποσό αυτό είναι συγκρίσιμο αναλογικά με τα μεγέθη μας με αυτό που έχουν επιτύχει και οι άλλες χώρες. Σχεδόν όλες με εξωδικαστικό όπως εμείς. Αλλά το βασικότερο είναι, είχα δέσμια αρμοδιότητα, όπως λένε οι νομικοί όπως είπε και το Συμβούλιο της Επικρατείας, Άπαξ και η βουλή κατέληξε στον συμβιβασμό, ο επόμενος ΥΠΟΙΚ δεν είχε ουδεμία δυνατότητα να αλλάξει ούτε ένα κόμμα, έπρεπε να υπογράψει ή να παραιτηθεί» τονίζει.

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο