O Παπανούτσος και… το Facebook

O Παπανούτσος και… το Facebook

Από την εποχή που θεσπίστηκαν, εδώ και τέσσερις σχεδόν δεκαετίες, οι πανελλήνιες και μετέπειτα οι πανελλαδικές εξετάσεις, αποτέλεσαν γεγονός με εθνική εμβέλεια, που απασχολούσε όλη την κοινωνία, τα μέσα ενημέρωσης, τα κόμματα. Βλέπετε, σε κάθε οικογένεια, όλο και κάποιο παιδί (ή ανίψι ή γειτονόπουλο ή ξαδέλφι) θα υπήρχε κάθε χρόνο, να περνάει τη δοκιμασία. Και η επιτυχία ή αποτυχία στις εξετάσεις έπαιρνε διαστάσεις υπερβολικές, καθώς η είσοδος στο πανεπιστήμιο με το πολυπόθητο πτυχίο, σε κάποια χρόνια, σήμαινε κοινωνική καταξίωση, προοπτική κοινωνικής ανόδου, επαγγελματική εξασφάλιση και άλλα πολλά. Τα έχουν αναλύσει όλα αυτά οι ιστορικοί και κοινωνιολόγοι της εκπαίδευσης, με πρώτον τον νυν πρόεδρο του Ιδρύματος Ελληνικού Πολιτισμού, Κωνσταντίνο Τσουκαλά, στην κλασική πια μελέτη του Εξάρτηση και αναπαραγωγή. 

Σ' αυτή την αίγλη των πανελλαδικών, κάθε χρόνο, το μάθημα της έκθεσης έχει την τιμητική του. Γιατί, σε αντίθεση με τη βιολογία ή τα μαθηματικά, για παράδειγμα, είναι το μάθημα όπου το θέμα "που έπεσε" μπορούν να το συζητήσουν και να το σχολιάσουν όλοι -δεν απαιτεί ειδικές γνώσεις. Έτσι, και το φετινό θέμα, που επικεντρωνόταν στη φιλία, συζητήθηκε πολύ, μεταξύ άλλων και στα… μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Με αφετηρία ένα κείμενο του Ευάγγελου Παπανούτσου για τη φιλία, ζητούνταν από τους υποψήφιους  να αναπτύξουν «τα χαρακτηριστικά της γνήσιας φιλίας, όπως εσείς την αντιλαμβάνεστε και β) την άποψή σας σχετικά με τον ρόλο των μέσων κοινωνικής δικτύωσης / διαδικτύου στη δημιουργία σχέσεων φιλίας». 

Ας επιχειρήσουμε, εδώ, μια πρωτότυπη ανάγνωση του θέματος των πανελλαδικών: Μια πολιτική ανάγνωση! Προς Θεού, για να μην παρεξηγηθούμε, δεν εννοούμε ότι υπάρχει κάποιου είδους επαφή μεταξύ της επιτροπής που βάζει τα θέματα και της κυβέρνησης! Η αξιοπιστία του συστήματος δεν αμφισβητείται από κανέναν. Εννοούμε, απλώς, ότι μια ανάλυση λόγου δείχνει αναλογίες σε επίπεδο νοοτροπίας και λογικής. Δηλαδή:

    1. Το θέμα ακολουθεί την πεπατημένη: χρησιμοποιεί τον Παπανούτσο, μια αξία δοκιμασμένη, προοδευτικό για την εποχή του, κλασικό σήμερα. Μια επιλογή που δεν θα συναντήσει αντιδράσεις, δεν θα αμφισβητήσει κανείς την αξία της, αλλά μπορεί να προκαλέσει… χασμουρητά! Δεν έχει τίποτα ρηξικέλευθο, άλλωστε ο Παπανούτσος χρησιμοποιούνταν και προ… τριακονταετίας στις πανελλαδικές. 
    2. Ταυτόχρονα, η συμπερίληψη των social media στο θέμα της έκθεσης αποτελεί άνοιγμα: είναι η πρώτη φορά που κάτι τόσο οικείο στην καθημερινότητα των μαθητών δίνεται ως θέμα. Κι αυτό αποτελεί αναμφισβήτητα καινοτομία για τον θεσμό.
    3. Σε μια εποχή έντονης (πολιτικής) πόλωσης επιλέγεται ένα θέμα σχεδόν ουδέτερο και θετικό: η φιλία. Αποφεύγονται έτσι θέματα πολύ πιο ζωντανά (το προσφυγικό, η οικονομική κρίση, η ανασφάλεια), που θα ήταν, όμως, πολύ πιο άμεσα πολιτικά και συγκρουσιακά.
    4. Παρ’ όλα αυτά, στο βάθος - βάθος, το θέμα δεν είναι απολίτικο! Μιλώντας για τη φιλία και τις ανθρώπινες σχέσεις, στη σύγχρονη εποχή των social media, μπορείς να μιλήσεις για την αλληλεγγύη, τις γνωριμίες, τη συλλογικότητα. Ίσως όχι σε πρώτο επίπεδο, αλλά έμμεσα.

Σκεφτείτε τώρα όλα αυτά μαζί: παραδοσιακές αξίες, αποφυγή σύγκρουσης με τα παραδεδεγμένα και κατεστημένα,  ατολμία, νέα εμφάνιση και ανάδειξη ζητημάτων από την καθημερινότητα των ανθρώπων, αποφυγή των ζητημάτων που διχάζουν, γενικόλογη και ενωτική απεύθυνση στην κοινωνία. Αν "σκάψεις", βέβαια, θα βρεις την πολιτική, την προσπάθεια για συλλογική και όχι ατομική απεύθυνση. Δεν σας θυμίζουν όλα αυτά, τη ρότα των σημερινών (με την ευρεία έννοια) κυβερνήσεων;!

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο