Μετέωρη αναθεώρηση με βλέμμα στο… κενό και ο κίνδυνος της αλλαγής του πολιτεύματος

Μετέωρη αναθεώρηση με βλέμμα στο… κενό και ο κίνδυνος της αλλαγής του πολιτεύματος

Χωρίς να έχουν ανοίξει ακόμα τα χαρτιά τους αναφορικά με τις προτεραιότητες που θα θέσουν στην επικείμενη αναθεώρηση, παραμένουν τα κόμματα, αναμένοντας τις πολιτικές πρωτοβουλίες της κυβέρνησης που θα δώσουν και τον τόνο της σχετικής συζήτησης.   

Μέχρι στιγμής επικρατεί μια έντονη θολούρα που δεν επιτρέπει σε κανέναν να απαντήσει με βεβαιότητα στο ερώτημα «που το πάνε τα κόμματα» ή «ποιο θα είναι το πολιτικό σύστημα της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα». Και αυτό γιατί απ’ όλες τις πλευρές φαίνεται να γίνεται απόπειρα συγκερασμού δύο φαινομενικά τουλάχιστον ασυμβίβαστων αρχών:

  • από τη μία να διασφαλιστεί η εύθραυστη σταθερότητα του πολιτικού συστήματος και
  • από την άλλη να παραμείνουν αναλλοίωτα τα δημοκρατικά χαρακτηριστικά του πολιτεύματος.

Αυτά σε συνδυασμό με τις εκάστοτε πολιτικές σκοπιμότητες και τις συζητήσεις για το νέο εκλογικό νόμο διαμορφώνουν επί της ουσίας το πλαίσιο της συζήτησης.

Πάντως, πέρα από τα αυτονόητα (αλλαγή του άρθρου 86) τα στοιχεία κλειδιά στην αναθεώρηση είναι και πάλι οι αρμοδιότητες του Προέδρου της Δημοκρατίας και ο περιορισμός της δυνατότητας για διάλυση της Βουλής.

Άλλωστε και τα δύο αυτά στοιχεία από μόνα τους συνδέονται με την μορφή του πολιτεύματος, καθώς η όποια αλλαγή μπορεί να οδηγήσει προς την κατεύθυνση του Προεδρικού ή και του λεγόμενου ημιπροεδρικού προτύπου. Για να συμβεί βέβαια αυτό υπάρχει πάντα και ο «δημοκρατικός» δρόμος του δημοψηφίσματος, εφόσον αυτό αποτελέσει αφορμή για αναθεώρηση, μη αναθεωρητέων άρθρων του Συντάγματος.

Ο Πρόεδρος

 Στο πρόσωπο του Προέδρου της Δημοκρατίας παραδοσιακά συγκρούονταν διάφορες αντιλήψεις αναφορικά με το πώς θα πρέπει να κυβερνάται η χώρα.

Στο Σύνταγμα του 75’ Ο Πρόεδρος είχε υπεραρμοδιότητες (μπορούσε να διαλύσει όποτε το επιθυμεί τη Βουλή αλλά και να επιλέξει πρόσωπα για τη πρωθυπουργία), οι οποίες όμως «κόπηκαν» με την αναθεώρηση του 86’. Πλέον, ο Προκόπης Παυλόπουλος, μπορεί να ενεργήσει αυτοβούλως μόνο σε περίπτωση παραίτησης ή καταψήφισης δύο κυβερνήσεων από την ίδια Βουλή.

Ωστόσο, όπως και τότε έτσι και τώρα στο μυαλό όλων πήγαινε η επιθυμία, πραγματική ή υποθετική του πρωθυπουργού να ηγηθεί του Κράτους μέσω συσσώρευσης αρμοδιοτήτων και της μεταπήδησης στο έτερο ισχυρό Πολιτειακό αξίωμα. Το μοντέλο δηλαδή που ανεπιτυχώς επικράτησε στις μέρες μας στην Τουρκία και τη Ρωσία, που κάποιοι δειλά- δειλά αποδίδουν ως πρόθεση και στον Τσίπρα, όπως αντίστοιχα το έκαναν και για τον Καραμανλή (όχι άδικα) το 75’.  

Έτσι, θα μπορούσε να εξηγηθεί και η έμμεση πρόταση των ΑΝΕΛ, του μικρότερου κυβερνητικού ετέρου, για αυξημένες ρυθμιστικές (;) αρμοδιότητες του Προέδρου ή η διενέργεια δημοψηφίσματος για τη μορφή του πολιτεύματος. Αντίστοιχα, η ΝΔ εμφανίζεται μάλλον μουδιασμένη στο ζήτημα, αντιπροτίνοντας την αύξηση των αρμοδιοτήτων του Προέδρου, αλλά με την ταυτόχρονη μείωση της νομιμοποίησής του μέσω της αποδέσμευσης της διάλυσης της Βουλής από την εκλογή του, δείχνει ίσως και την ανησυχία στον τομέα αυτό.

Σε κάθε περίπτωση οι πραγματικές προθέσεις της κυβέρνησης θα φανούν στις 24 του Ιούλη όταν και θα αποκαλύψει τις προτάσεις της για την αναθεώρηση. Αν μέσα σε αυτές περιέχονται και τα άρθρα που αφορούν στον Πρόεδρο, τότε η επόμενη Βουλή θα κληθεί να αποφασίσει πολύ περισσότερα από έναν απλό εξυγχρονισμό των θεσμών.

 

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο