Καθώς η σκόνη από τον θόρυβο των εξαγγελιών του Αλέξη Τσίπρα για επίδομα προς τους συνταξιούχους κατακάθεται, γίνεται όλο και περισσότερο σαφές πως το βασικό πρόβλημα στις εν εξελίξει διαπραγματεύσεις είναι ευρύτερο και έχει να κάνει με τον ρόλο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στο ελληνικό πρόγραμμα.

Αυτή την παρατήρηση κάνουν αρκετοί σχολιαστές στο εξωτερικό, όπως ο δημοσιογράφος της Wall Street Journal Μάρκους Γούοκερ, ο οποίος παρατήρησε χαρακτηριστικά σήμερα πως η μεγάλη σύγκρουση της κυβέρνησης με τους δανειστές δεν έγκειται στον χριστουγεννιάτικο «μποναμά» που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός, αλλά στο γεγονός ότι ο Τσίπρας δεν μπορεί να νομοθετήσει εκ των προτέρων μέτρα λιτότητας για το 2019 και μετά όπως ζητάει το ΔΝΤ. Και στο βαθμό που κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί – ξεκάθαρα θα ήταν πολιτική αυτοκτονία για οποιαδήποτε κυβέρνηση όσους βουλευτές και να είχε, η δεύτερη αξιολόγηση δεν μπορεί να κλείσει με ό,τι και εάν συνεπάγεται για την κυβέρνηση: Η είσοδος στο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης τίθεται εν αμφιβόλω [παρατάθηκε μέχρι τον Δεκέμβριο], και η περεταίρω συζήτηση για τα υπόλοιπα μέτρα για το χρέος δεν μπορεί να ξεκινήσει.

Και οι απαιτήσεις του ΔΝΤ ήταν η βασική αιχμή της χθεσινοβραδινής συνέντευξης του πρωθυπουργού μετά το τέλος της Συνόδου Κορυφής. Ό κ. Τσίπρας έκανε λόγο για «αντιδημοκρατική επιμονή από το Ταμείο για νομοθέτηση εκ των προτέρων μέτρων λιτότητας», σε μία ιδιαίτερα σκληρή αιχμή κατά των πρακτικών του Ταμείου.

Ακόμη ένας εξόχως σημαντικός παράγοντας –όπως έγραφε το newpost.gr ήδη από τις 23 Νοεμβρίου- για τις τελικές αποφάσεις του Ταμείου είναι και η εκλογή του Ντόναλντ Τραμπ στην προεδρία των ΗΠΑ. Πολλοί είναι αυτοί που εκτιμούν ότι το ΔΝΤ κρατά στάση αναμονής και παίζει «καθυστερήσεις» μέχρι να αποσαφηνιστεί η στάση της νέας αμερικανικής κυβέρνησης για τον ρόλο του ΔΝΤ τόσο στο πρόγραμμα, όσο και στα παγκόσμια πράγματα. Προς επίρρωση αυτής της άποψης ήρθε σήμερα στη δημοσιότητα ένα σενάριο που εάν επιβεβαιωθεί θα πρόκειται για μία εξόχως άσχημη εξέλιξη για την ελληνική κυβέρνηση: Όπως μετέδωσε το περιοδικό Der Spiegel, είναι πιθανό η απόφαση του Ταμείου να καθυστερήσει μέχρι την άνοιξη του 2017, ώστε να ενημερωθεί ο νέος πρόεδρος των ΗΠΑ μαζί με το οικονομικό του επιτελείο για την συγκεκριμένη υπόθεση.

Και παρότι το δημοσίευμα δεν αποσαφήνιζε εάν αυτό θα προκαλέσει εμπόδια στην αξιολόγηση, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας δεν έκρυψε τον προβληματισμό του για αυτό το θέμα κατά τη συνάντησή του με την Άνγκελα Μέρκελ σήμερα στο Βερολίνο, η οποία ωστόσο ξεκαθάρισε ορθά - κοφτά πως πρόγραμμα χωρίς το Ταμείο δε νοείται. Σύμφωνα με αξιωματούχους της κυβέρνησης ο πρωθυπουργός επεσήμανε στη συζήτηση ότι η καθυστέρηση της απόφασης του ΔΝΤ για τη συμμετοχή του στο πρόγραμμα, με δεδομένη την πολιτική αλλαγή στις ΗΠΑ που μπορεί να επηρεάσει τις ισορροπίες, δημιουργεί ανησυχίες για την έγκαιρη ολοκλήρωση της αξιολόγησης. Μπορεί να μην το είπε καθαρά, αλλά είναι εμφανής ο φόβος ότι ενδεχόμενο μπλοκάρισμα της απόφασης του Ταμείου, θα σύρει την αξιολόγηση για αρκετούς μήνες ακόμα, την ώρα που ο στόχος της κυβέρνησης όταν ξεκίνησαν οι διαπραγματεύσεις ήταν αυτές να ολοκληρωθούν στο Eurogroup της 5ης Δεκεμβρίου, δηλαδή… 11 ημέρες πριν.

Η ίδια εκτίμηση επικρατεί και σε ευρωπαϊκούς κύκλους, με χαρακτηριστική την τοποθέτηση αξιωματούχου στο πρακτορείο ΜΝΙ προχτές, ο οποίος διαπίστωσε αδιέξοδο στις διαπραγματεύσεις, εκτιμώντας πως αυτές θα κρατήσουν μέχρι τον Μάρτιο του 2017, ενώ οι συζητήσεις για το ύψος των πλεονασμάτων κατά τον ίδιο ενδέχεται να κρατήσουν μέχρι τον Μάιο.

Το ζήτημα λοιπόν, όπως όλα δείχνουν δεν είναι ο μποναμάς, αλλά η μεγάλη εικόνα. Και στο βαθμό που όλοι περιμένουν την εποχή Τραμπ στις ΗΠΑ και οι διαφορές της Ελλάδας με το ΔΝΤ, αλλά και του Ταμείου με τους Ευρωπαίους παραμένουν αγεφύρωτες, η υπόθεση αξιολόγηση έχει μετατραπεί για ακόμη μία φορά σε ένα σταυρόλεξο για πολύ δυνατούς λύτες…