«Τελευταίο δικτάτορα της Ευρώπης» χαρακτηρίζει η Washington Post τον ισχυρό άνδρα της Λευκορωσίας, Αλεξάντερ Λουκασένκο, εξαιτίας της καταπάτησης ανθρωπίνων δικαιωμάτων και της οικονομικής κρίσης στην πρώην σοβιετική χώρα.
Οι πολίτες και η αντιπολίτευση της Λευκορωσίας, οι ΗΠΑ και η Ε.Ε. ασκούν πιέσεις στον Λουκασένκο, εξαιτίας της δύσκολης κατάστασης στην οποία έχει περιέλθει η χώρα, 20 χρόνια μετά από την ανεξαρτητοποίησή της.

Οι επιλογές του Λουκασένκο στην οικονομία, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την αύξηση του μέσου μισθού κατά 30% πριν από τις εκλογές της περασμένης χρονιάς, επιδείνωσαν τα δημοσιονομικά τη Λευκορωσίας, προκαλώντας τεράστια ελλείμματα, πληθωρισμό καθώς και ένα ισχυρά υποτιμημένο νόμισμα.

Οι πολίτες της χώρας, αντιδρώντας κατέβηκαν, στους δρόμους όπου αντιμετώπισαν τη βίαιη συμπεριφορά των δυνάμεων ασφαλείας. Περισσότερα από 700 άτομα συνελήφθησαν κατά τη διάρκεια των εκλογών και 1.800 στις διαδηλώσεις του περασμένου μήνα.

Η δημοτικότητα του Λουκασένκο, μετά από τις εξελίξεις, έχει πέσει κάτω από το 30% από το 1994 που ανέλαβε την εξουσία.

H Eυρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ έχουν απαντήσει με κυρώσεις στο θέμα της βίζα και με «πάγωμα» των περιουσιακών στοιχείων που σχετίζονται με την εκλογική διαδικασία και με τη βίαιη καταστολή των διαδηλώσεων, ενώ δεν πρόκειται να υποστηρίξουν τη χορήγηση δανείων από την πλευρά του ΔΝΤ. Με την οικονομία σε τραγική κατάσταση, ο Λουκασένκο εναποθέτει τις όποιες ελπίδες του σε ένα δάνειο από το Ταμείο, μετά από την επίσκεψη αντιπροσωπείας του τον περασμένο μήνα.

Η Ρωσία από την πλευρά της, διέκοψε την προμήθεια ηλεκτρικής ενέργειας προς την πρώην σοβιετική χώρα, όπως και την οικονονμική στήριξη με δάνεια. Δύση και Ρωσία έχουν διαφορετικούς λόγους για να επιβάλουν κυρώσεις -αν και γι' αυτό δεν πρέπει να είμαστε σίγουροι- σύμφωνα με την Washington Post: Η Ευρώπη θέλει να τιμωρήσει τον Λουκασένκο για την καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και η Ρωσία διότι έχει βάλει στο μάτι τον πλούτο της, εκμεταλλευόμενη έναν αδύναμο Λουκασένκο.

Ο κλοιός σφίγγει για τον ισχυρό άνδρα του Μινσκ και η Ε.Ε. του προσφέρει διέξοδο υπό τον όρο να απελευθερώσει όλους τους πολιτικούς κρατουμένους. Ο Λουκασένκο όμως δεν κάνει πίσω, αφού το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, επί τη ευκαιρία της ημέρας ανεξαρτησίας της χώρας, δεν έδωσε γενική αμνηστία, όπως ήλπιζαν πολλοί, αλλά προχώρησε σε νέες συλλήψεις και βίαιη καταστολή ειρηνικών διαμαρτυριών. Οι πολίτες, πάντως δεν δείχνουν διατεθειμένοι να κάνουν πίσω, αν δεν οδηγήσουν τον Λουκασένκο σε αποχώρηση από την εξουσία.

Για την Ε.Ε. και τις ΗΠΑ, οι εξελίξεις στη Λευκορωσία έχουν μεγάλη σημασία, αφού ένα αυταρχικό καθεστώς στο κατώφλι της Ευρωπαϊκής Ένωσης είναι απαράδεκτο. Παρ' όλα αυτά, το να αντικαταστασθεί ένας δικτάτορας με έναν άλλον δεν αποτελεί λύση και αυτό οι Λευκορώσοι το γνωρίζουν και εποφθαλμιούν.

Η Washington Post καταλήγει ότι η Λευκορωσία χωρίς τον Λουκασένκο θα σημάνει έναν λιγότερο αυταρχικό ηγέτη στον κόσμο.

Εμείς θα προσθέσουμε πάντως, ότι το σημαντικότερο είναι να φεύγουν οι δικτάτορες, αλλά να μην τους διαδέχονται «δημοκρατικά» καθεστώτα που ασκούν παρόμοιες πολιτικές με ομορφότερο «περιτύλιγμα». Παράλληλα, θα πρέπει να έχουμε κατά νου ότι η επίφαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από την πλευρά της Ε.Ε. και των ΗΠΑ είναι μία εξαιρετικά βολική εξήγηση, για την προώθηση των συμφερόντων τους στην (εκάστοτε) περιοχή....


Βαγγέλης Βιτζηλαίος