ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Τα σενάρια για τον νέο εκλογικό νόμο – Έντονο παρασκήνιο - Η στρατηγική ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΙΝΑΛ

του Αντώνη Αντζολέτου - Δημοσίευση 12 Σεπτεμβρίου 2019, 06:00 / Ανανεώθηκε 12 Σεπτεμβρίου 2019, 07:50
Τα σενάρια για τον νέο εκλογικό νόμο – Έντονο παρασκήνιο - Η στρατηγική ΝΔ, ΣΥΡΙΖΑ και ΚΙΝΑΛ
Facebook Twitter Whatsapp

Oι παρασκηνιακές διαβουλεύσεις

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ

Η άποψη πως ο ΣΥΡΙΖΑ έβαλε «αυτογκόλ», όταν συμπεριέλαβε στις αναθεωρητέες διατάξεις το άρθρο 54 παρ. 1 του Συντάγματος που προβλέπει πλειοψηφία 200 βουλευτών για να αλλάξει άμεσα ο εκλογικός νόμος, κυριαρχεί στις τάξεις της πλειοψηφίας. Μια μεγάλη συζήτηση άνοιξε αυτόματα για το αν η κατεύθυνση που ψηφίστηκε με τις ψήφους του ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύει και τη σημερινή Βουλή. Ενδεχομένως στη ΝΔ να μην περίμεναν να ψήφιζαν το άρθρο 32 παρ. 4 και 5,  που αποσυνδέει την εκλογή του Προέδρου της Δημοκρατίας από τη διάλυση της Βουλής, περισσότεροι από 180 βουλευτές, και να το εξέλαβαν ως δώρο, όμως,  τώρα όπως λένε ο «χρόνος δεν γυρίζει πίσω».  

Ο ΣΥΡΙΖΑ στην προηγούμενη κοινοβουλευτική σύνοδο είτε δεν πίστευε πως θα χάσει τις επόμενες εκλογές είτε δεν παρέκκλινε από τα ιδεολογικά του πατήματα για την απλή αναλογική και τη Συνταγματική κατοχύρωσή της.

«Αντέχει» η απλή αναλογική

Όλα δείχνουν πως ο άμεσος «ενταφιασμός» της απλής αναλογικής δεν θα υλοποιηθεί. Διακόσιοι βουλευτές, που σε αυτή τη Βουλή χρειάζονται για να επαναφέρουν το μπόνους, δεν υπάρχουν, ενώ και η κυβέρνηση δεν φαίνεται σε αυτή τη φάση διατεθειμένη να μπλέξει τον εκλογικό νόμο με τη Συνταγματική αναθεώρηση. Ο πρωθυπουργός έκλεισε αυτό το σενάριο από τη ΔΕΘ, αλλά ακόμα και ο καθηγητής  Νίκος Αλιβιζάτος, που είχε αρθρογραφήσει για την αλλαγή της  πλειοψηφίας των 2/3, μιλώντας χθες στον ΣΚΑΪ συμφώνησε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη εξηγώντας πως  «είναι πιο καθαρή, πιο έντιμη η στάση που πρότεινε ο πρωθυπουργός».

Οι «βολιδοσκοπήσεις» και οι πρώτες παρασκηνιακές συνεννοήσεις μεταξύ των κομμάτων έχουν αρχίσει. Το newpost.gr είχε δημοσιεύσει πρόσφατα πως στον ΣΥΡΙΖΑ θεωρούν πως ο Κυριάκος Μητσοτάκης είδε πως δεν πρόκειται μαζί με το ΚΙΝΑΛ να συμπληρώσουν το απόλυτο 180 (158+22) για την αλλαγή της πλειοψηφίας των 200 βουλευτών εκτιμώντας πως οι διαρροές στη Χαριλάου Τρικούπη είναι δεδομένες.  

Οι ίδιες πηγές ανέφεραν ότι ο  πρώην πρωθυπουργός Γιώργος Παπανδρέου και ο πρώην υπουργός Χάρης Καστανίδης είναι δυο πρόσωπα που δεν θα συμφωνούσαν να παρέμβουν στο συγκεκριμένο άρθρο του Συντάγματος για την αλλαγή της αριθμητικής στην άμεση εφαρμογή ενός νέου εκλογικού νόμου. Παρ’ όλα αυτά κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει που θα οδηγήσουν οι συζητήσεις και αν κάποιο δυνατό πολιτικό κίνητρο αλλάξει τα μέχρι τώρα δεδομένα.

Ο νέος εκλογικός νόμος

Στον ΣΥΡΙΖΑ ετοιμάζονται να μπουν σε μια σφοδρή μάχη στη Βουλή, όταν η κυβέρνηση φέρει την πρότασή της για τον νέο εκλογικό νόμο που θα καταργεί τη δική του απλή αναλογική που ψήφισε το καλοκαίρι του 2016.

Ενδεχομένως στη ΝΔ να προχωρήσουν σε διορθωτικές κινήσεις, όμως φαίνεται πως η γενική κατεύθυνση είναι το μπόνους (20 έδρες) να δίνεται μόνο εάν το πρώτο κόμμα υπερβαίνει το 25% του εκλογικού σώματος. Θα ανεβαίνει κλιμακωτά (για κάθε επιπλέον 1% μια έδρα) με ανώτατο όριο τις 35 έδρες. Στη γαλάζια παράταξη τοποθετούν την αυτοδυναμία κοντά στο 40% τη στιγμή που στο ΚΙΝΑΛ ανεβάζουν λίγο περισσότερο τον πήχη, στο 42%, αφού ως μικρότερο κόμμα επιθυμούν να είναι οι ρυθμιστές της επόμενης ημέρας.

Ανεφάρμοστο στην Ελλάδα το γερμανικό μοντέλο

Η συζήτηση για την εισαγωγή του γερμανικού συστήματος είχε προκαλέσει πολλές αντιδράσεις, όταν είχε πέσει στο τραπέζι την περίοδο 2010-2011 από την κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου. Σύμφωνα με αυτό, ο εκλογέας έχει δύο ψήφους: Μια για την άμεση εκλογή στη μονοεδρική περιφέρεια του υποψηφίου της επιλογής του και άλλη μια στην ευρεία πολυεδρική περιφέρεια που τη σειρά της εκλογής των υποψηφίων την έχει καθορίσει με λίστα το κόμμα. Ο συνδυασμός αναλογικού και πλειοψηφικού συστήματος, αλλά κυρίως η χάραξη των μονοεδρικών περιφερειών είχε αποδειχτεί μια πολύ δύσκολη «εξίσωση» για τα ελληνικά δεδομένα. Με αυτό το σκεπτικό έμπειροι Συνταγματολόγοι θεωρούν εξαιρετικά δύσκολο να αποτελέσει βάση συζήτησης.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και το εκλεκτορικό σώμα

Η άποψη της πλειοψηφίας, που έρχεται σε σύγκρουση με τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είναι πως από τη στιγμή που ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν έχει εκτενείς πολιτικές αρμοδιότητες, δεν είναι σκόπιμο να δημιουργηθούν εν δυνάμει εστίες πολιτικής έντασης μέσω της απευθείας εκλογής από τον λαό.

Είναι δεδομένο πως και σε αυτή την περίπτωση ο ΣΥΡΙΖΑ θα αντιδράσει έντονα στην εκλογή του πρώτου πολίτη της χώρας με απλή πλειοψηφία 151 βουλευτών με το επιχείρημα πως θα χαρακτηριστεί κομματικός ευτελίζοντας το κύρος του θεσμού.

Ενδεχομένως μια συζήτηση που μπορεί να επανέλθει στον διάλογο το επόμενο διάστημα, είναι η εκλογή του από ειδικό εκλεκτορικό σώμα, στο οποίο θα μπορούσαν να συμμετέχουν δήμαρχοι (ιταλικό μοντέλο) ή ακόμα και πρώην πρωθυπουργοί και πρόεδροι της Βουλής. Και σε αυτή την περίπτωση, όμως, Συνταγματολόγοι τόνιζαν στο newpost.gr ότι από τη στιγμή που το άρθρο 30, που ορίζει πως ο ΠτΔ εκλέγεται από τη Βουλή, δεν είναι αναθεωρητέο, τα περιθώρια ελιγμών είναι μηδαμινά.