Σε μια κοινοβουλευτική συζήτηση που δεν έχει προκαλέσει εκπλήξεις μέχρι στιγμής, η τοποθέτηση του Νίκου Φίλη προκάλεσε εντύπωση.

Ο πρώην υπουργός χρησιμοποίησε το βήμα της Βουλής για απευθυνθεί κατά κύριο λόγο στον «λαό της Αριστεράς» και τα μέλη του ΣΥΡΙΖΑ, παρουσιάζοντας μια συνολική κριτική απέναντι στην κυβερνητική πολιτική.

Ψηφίζω, αλλά...

Ο κ. Φίλης κατέθεσε τα διαπιστευτήρια της κομματικής νομιμοφροσύνης του, δηλώνοντας ότι στηρίζει την κυβέρνηση και θα ψηφίσει τα μέτρα: 

«Η ψήφος μας είναι ψήφος εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση της Αριστεράς. Της Αριστεράς όχι ως το μη χείρον, αλλά ως της ιστορικής δύναμης που με συγκροτημένο σχέδιο μπορεί να εκπροσωπήσει την ελπίδα για έναν καλύτερο κόσμο, για μια καλύτερη Ελλάδα.»

Ωστόσο, όσα είπε στη συνέχεια, θα μπορούσαν να αποτελέσουν επίσης την αιτιολόγηση μιας αρνητικής ψήφου στο πολυνομοσχέδιο.

Φτάσαμε στα όρια μας

Ο κ. Φίλης έκανε λόγο για επώδυνο συμβιβασμό του οποίου οι αρνητικές συνέπειες υφίστανται ακόμα: «Τα μέτρα μάς επιβλήθηκαν, λοιπόν, μετά από μια μεγάλη μάχη που δώσαμε το 2015 και οδηγηθήκαμε σε έναν επώδυνο συμβιβασμό τον οποίο θέσαμε στην κρίση του ελληνικού λαού. Οι αρνητικές συνέπειες αυτού του συμβιβασμού δεν έχουν εξαλειφθεί.» Κάλεσε επίσης την κυβέρνηση να υπερασπιστεί τον νόμο του για την ιδιωτική εκπαίδευση -τον οποίο τροποποίησε το πολυνομοσχέδιο.

Οι τόνοι σηκώθηκαν ακόμα περισσότερο όταν αναφέρθηκε στα νέα μέτρα: «Με την ψήφιση των σημερινών μέτρων φτάνουμε στα όρια έναντι των πεποιθήσεων της Αριστεράς, αλλά και των αντοχών της κοινωνίας.» Όπως είναι προφανές, αυτή η θεώρηση των μέτρων βρίσκεται στον αντίποδα τόσο όσων έχει πει ο πρωθυπουργός όσο και των τοποθετήσεων του Ευκλείδη Τσακαλώτου.

Γα να μη μείνουν αμφιβολίες, στηλίτευσε ονομαστικά συγκεκριμένα μέτρα του πολυνομοσχεδίου: «Προβληματίζομαι. Ασκείς άραγε την ευθύνη σου όταν καταργείς την αργία της Κυριακής, όταν –εξαναγκαζόμενος έστω- διευκολύνεις τις ομαδικές απολύσεις, όταν κατάσχονται αδιακρίτως τραπεζικοί λογαριασμοί, όταν παραχωρούνται κοψοχρονιά σε funds στεγαστικά δάνεια και δεν προτιμώνται οι δανειολήπτες, όταν ονομάζεις θετικό αντίμετρο τη μείωση του φορολογικού συντελεστή σε όλες τις επιχειρήσεις, δηλαδή και σε αυτές με πολύ μεγάλη κερδοφορία;» 

Ακόμα και τα αντισταθμιστικά μέτρα δεν έμειναν στο απυρόβλητο αφού «στηρίζονται όμως σε μια αναδιανομή μεταξύ των φτωχών και των φτωχότερων και δεν είναι σίγουρο ότι αρκούν για να θεραπεύσουν τον πόνο που θα συνεχίσουν να υφίστανται τα πιο αδύναμα κοινωνικά στρώματα.» Είναι χαρακτηριστικό ότι η τοποθέτηση Φίλη αντικρούει την επίσημη γραμμή της κυβέρνησης περί υπεράσπισης των εργαζομένων, προστασία της πρώτης κατοικίας και ταξικής μεροληψίας.

Παράλληλα, έθεσε υπό ερώτηση ακόμα και το αν αυτά τα μέτρα σηματοδοτούν την έξοδο από τη μνημονιακή εποχή: «Το αν τα δύσκολα μέτρα που σήμερα ψηφίζουμε θα είναι τα τελευταία, αν θα αποδειχθούν το ακριβοπληρωμένο «εξιτήριο» για την έξοδο από τα μνημόνια και την επιτροπεία, ή, αν, αντίθετα, καταντήσουν να είναι κι αυτά η εξαργύρωση μιας κάρτας διαρκούς παραμονής στο καθεστώς της λιτότητας, αφού μάλιστα επιβάλλονται πλεονάσματα 3,5% για αρκετά χρόνια, εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Είναι μια αβέβαιη έκβαση.»

«Δεν είναι δικό μας το πρόγραμμα»

Ο Νίκος Φίλης τόνισε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ επ’ ουδενί πρέπει να αναλάβει την «ιδιοκτησία» του Μνημονίου, όπως ζητάνε οι δανειστές. Άσκησε επίσης έντονη κριτική στην προσπάθεια «να εγκατασταθεί η μνημονιακή μηχανική εντός των γραμμών του κόμματός μας, στο όνομα της δήθεν απαραίτητης ωρίμανσης του ΣΥΡΙΖΑ. Κάτι τέτοιο όμως θα ισοδυναμούσε με πρόωρη γήρανση.»

Κλείνοντας ουσιαστικά το μάτι στους 53+ υπερασπίστηκε την αριστερή πτέρυγα του ΣΥΡΙΖΑ: «Μας λένε ορισμένοι, θέτοντας στο στόχαστρο τα λεγόμενα «βαρίδια» του ΣΥΡΙΖΑ, ότι, πρέπει να επιβληθεί μια πλήρης αντιστοίχιση μεταξύ των εφαρμοζόμενων πολιτικών της κυβέρνησης και της ιδεολογικής και πολιτικής φυσιογνωμίας του κόμματος ΣΥΡΙΖΑ. Να γίνει ο ΣΥΡΙΖΑ η κατ` εξοχήν παράταξη των λεγόμενων μεταρρυθμίσεων, των ιδιωτικοποιήσεων και των επενδύσεων χωρίς κοινωνικές και περιβαλλοντικές προϋποθέσεις. Να γίνει ο ΣΥΡΙΖΑ εκείνη η πολιτική δύναμη που αντί να μάχεται τη διαπλοκή σε όλες τις μορφές της, θα επιχειρήσει να διαμορφώσει τη δική του νέα διαπλοκή στην επιχειρηματική ζωή και τα media. Ευχαριστούμε. Δεν μας αφορούν αυτά τα σενάρια.»

Η στρατηγική Φίλη

Η τοποθέτηση του Νίκου Φίλη στη Βουλή δείχνει ότι ο πρώην υπουργός έχει χαράξει μια συγκεκριμένη πολιτική γραμμή:

1. Παραμένει στον ΣΥΡΙΖΑ και τη Βουλή, αναμένοντας τις εξελίξεις.

2. Υιοθετεί σαφώς θέση εσωκομματικής αντιπολίτευσης.

3. Ανοίγει μέτωπο τόσο με τον κ. Τσίπρα όσο και με τον κ. Τσακαλώτο, τους οποίους αντιμετωπίζει ενιαία πλέον.

4. Κάνει ανοίγματα σε εκείνα τα μέλη των 53+ που θεωρούν «δεξιά» τη γραμμή της τάσης.

Ο κ. Φίλης βρίσκεται διαρκώς αντιμέτωπος με την κατηγορία ότι πέρασε στην εσωκομματική αντιπολίτευση όταν έχασε την υπουργική θέση. Όσα λέει όμως συνιστούν πολιτική κριτική που χρήζει πειστικών απαντήσεων.