Το μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα είναι ότι δεν έχει ακόμη διαμορφωθεί γι' αυτή ένα παραγωγικό μοντέλο ανάπτυξης βασισμένο στην πραγματική παραγωγή που θα δημιουργεί θέσεις εργασίας. Ένα μοντέλο που θα αναδεικνύει τα ανταγωνιστικά της πλεονεκτήματα. Για παράδειγμα, ενώ ο τουρισμός αποτελεί τη βαριά βιομηχανία της χώρας, δεν υπάρχει ένα Ανώτατο Πανεπιστήμιο Τουρισμού.

Η κρίση επέτεινε τις διαρθρωτικές αδυναμίες της ελληνικής οικονομίας. Η παραγωγική ανασυγκρότηση για την οποία δεσμεύθηκε προεκλογικά η κυβέρνηση παραμένει έως σήμερα στα χαρτιά. Το επιχειρηματικό περιβάλλον, με τις συνεχείς αλλαγές στο φορολογικό σύστημα, τις επιβαρύνσεις στο ασφαλιστικό, την υπέρμετρη γραφειοκρατία που καθυστερεί ακόμη και τις δικαστικές αποφάσεις, γίνεται ολοένα και πιο εχθρικό προς τις επενδύσεις.

Η μόνη θετική εξέλιξη είναι η πτωτική τάση του ποσοστού της ανεργίας, κυρίως λόγω της ενίσχυσης της απασχόλησης στον τομέα του τουρισμού αλλά και λόγω της δημιουργίας θέσεων εργασίας σε διάφορους τομείς. Συγκεκριμένα, από το 2001 έως σήμερα, βάσει του πληροφοριακού συστήματος "ΕΡΓΑΝΗ" σημειώνεται η υψηλότερη θετική επίδοση στο ισοζύγιο προσλήψεων/αποχωρήσεων κατά 265.871 θέσεις εργασίας για το σύνολο της οικονομίας κατά το πρώτο 9μηνο. Υπάρχει, όμως, ακόμη ανάγκη για νέες ποιοτικές θέσεις εργασίας. Πώς μπορεί η πολιτεία να ικανοποιήσει αυτή την ανάγκη; Με την εξειδίκευση, να τεθεί στο επίκεντρο των πολιτικών για έξυπνη ανάπτυξη.

Η διασύνδεση της πανεπιστημιακής εκπαίδευσης, της έρευνας, της καινοτομίας και της εξειδίκευσης με την αγορά εργασίας μπορεί να μας οδηγήσει σε έναν ωφέλιμο παραγωγικό μετασχηματισμό. Το πανεπιστήμιο οφείλει να διαχέει τη γνώση στην περιφερειακή οικονομία, να ενισχυθούν οι συνεργασίες μεταξύ επιχειρήσεων και πανεπιστημίων, με στόχο την αποτελεσματική προώθηση της καινοτομίας. Αυτόν τον μετασχηματισμό η πολιτεία οφείλει να τον υπηρετήσει με κίνητρα για την ανανέωση των παραδοσιακών κλάδων με προσανατολισμό σε δραστηριότητες με υψηλότερη προστιθέμενη αξία και σε εξειδικευμένες αγορές, τον εκσυγχρονισμό των επιχειρήσεων με την υιοθέτηση και διάδοση νέων τεχνολογιών, την τεχνολογική́ διαφοροποίηση από υφιστάμενες εξειδικεύσεις σε συναφή προϊόντα και υπηρεσίες, την ανάπτυξη νέων οικονομικών δραστηριοτήτων μέσω ριζικής τεχνολογικής ανανέωσης και ανατρεπτικής καινοτομίας, και την αξιοποίηση νέων μορφών καινοτομίας, όπως ανοικτή καινοτομία, καινοτομία από τους χρήστες, καινοτομία στις υπηρεσίες και τα προϊόντα. Γι΄αυτό είναι σημαντικό να αυξηθούν οι δαπάνες στην Έρευνα & Ανάπτυξη, ώστε να συγκλίνει η χώρα με την οικονομία της γνώσης, που θα έχει άμεση επίπτωση στη δημιουργία θέσεων εργασίας.

Η μετατόπιση της έξυπνης ανάπτυξης σε περιφερειακό και κλαδικό/τομεακό επίπεδο αποτελεί συστατικό της εξειδίκευσης που χρειάζεται. Δηλαδή, να αξιοποιούνται τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα ανά περιφέρεια και ανά κλαδικό/τομεακό επίπεδο. Για παράδειγμα, η Αιτωλοακαρνανία προσφέρεται για την ανάπτυξη του εναλλακτικού τουρισμού. Μπορεί να επενδύσει σε τουρίστες με ενδιαφέρον στην πολιτιστική και ιστορική κληρονομιά, τη γαστρονομία, τον αγροτουρισμό, τον θρησκευτικό τουρισμό, αλλά και τον τουρισμό που σχετίζεται με τα αθλήματα, όπως το κανόε-καγιάκ, το κάιτ σερφ, η ποδηλασία, η ορειβασία και η αναρρίχηση. Τα χωριά της και ιδίως τα ορεινά μέρη δεν έχουν τίποτα να ζηλέψουν από τα Ζαγοροχώρια, το Πήλιο και το Μέτσοβο. Οφείλουμε να αξιοποιήσουμε αυτά τα χαρακτηριστικά της με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Με την εξειδίκευση σε συγκεκριμένους τομείς, την ενίσχυση των δαπανών σε έρευνα και καινοτομία, την παροχή κινήτρων από την πολιτεία προς τους επιχειρηματίες για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και τη συνεργασία επιχειρήσεων, ερευνητικών κέντρων και πανεπιστημίων για τη διάχυση της γνώσης στην πραγματική οικονομία μπορούμε και να αντιμετωπίσουμε την ανεργία και να θέσουμε τη χώρα σε αναπτυξιακή τροχιά.

* O κ. Δημήτρης Κωνσταντόπουλος είναι βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας της Δημοκρατικής Συμπαράταξης.