Το πολιτικό στίγμα και τους στόχους της παρουσιάζει η διακήρυξη της κ. Φώφη Γεννηματά που έχει ως κεντρικό σύνθημα το τετράπτυχο «τολμάμε, ενώνουμε, αλλάζουμε, προχωράμε». Μερικές "παρατηρήσεις" επί της διακήρυξης πιθανόν να βοηθήσει και την ίδια στη νέα προσπάθεια που ξεκινά.

1. Η Γεννηματά, μέσω της διακήρυξης του ΠΑΣΟΚ, προσπαθεί να επιβληθεί ως η ηγέτης του εγχειρήματος, και να παρέμβει καθοριστικά στις εκλογές για την ανάδειξη ηγεσίας στην κεντροαριστερά –"Προσωπικά δεσμεύομαι να εγγυηθώ την ολοκλήρωση της πορείας ενότητας – διεύρυνσης και ανανέωσης για να κάνουμε όλοι μαζί το άλμα στο μέλλον", δηλώνει. Αυτή η δήλωσή της, όμως, υποδηλώνει και έναν φόβο για το μέλλον του εγχειρήματος –και το δικό της, βέβαια. Διαφορετικά ποιο το νόημα της "εγγύησης";!

2. Τι σημαίνει "Τολμάμε"; Κάθε νέος φορέας πρέπει να διατυπώσει μια ολοκληρωμένη πρόταση προκειμένου να πείσει την κοινωνία να τον ακολουθήσει. Η αναφορά, μάλιστα, ότι "η Κεντροαριστερά του παρόντος και του μέλλοντος, δεν μπορεί να αναζητά το δρόμο της στα χνάρια του παρελθόντος, ούτε να υπεκφεύγει με νεωτερικούς λαϊκισμούς ή αφηρημένες διαπιστώσεις και ευχολόγια", αποτελεί ευθεία κριτική στο ΠΑΣΟΚ του παρελθόντος. Η κριτική αυτή, αν και ευθεία, παραμένει γενική και αφηρημένη: θέλει εξειδίκευση και "προσωποποίηση" -όχι μόνο σε πρόσωπα, αλλά και σε πολιτικές. Αφορά το "όλον ΠΑΣΟΚ", που έλεγε και ο Βενιζέλος ή περιόδους του;

3. Η απορία (;) δεν κρατά για πολύ. Η αναφορά της "είμαστε η παράταξη της αλλαγής, της εθνικής συμφιλίωσης, των πολιτικών αναδιανομής και στήριξης του κοινωνικού κράτους. Είμαστε η παράταξη της ένταξης της χώρας στον πυρήνα της Ευρώπης. Η παράταξη που άλλαξε τη μορφή της χώρας με τα μεγάλα έργα υποδομών και την ανάπτυξη της περιφέρειας. Είμαστε η παράταξη, που με αίσθημα ευθύνης κράτησε όρθια τη χώρα στα δύσκολα και απέφυγε την άτακτη χρεοκοπία", παραπέμπει σαφώς και σε Ανδρέα Παπανδρέου και σε Κ. Σημίτη και σε Γ. Παπανδρέου και σε Ευ. Βενιζέλο! Όλοι οι καλοί χωράνε –αρκεί να μας ψηφίσουν!

4. Φροντίζει, βέβαια, να κάνει την "απαραίτητη" και επιφανειακή κριτική στο παρελθόν του ΠΑΣΟΚ: "Είμαστε η παράταξη που διδάχθηκε από τα λάθη της. Που αλλάζει και αφήνει αποφασιστικά πίσω όσα πλήγωσαν τον κόσμο μας". Κριτική, όμως, που χάνει το νόημά της καθώς δεν "ξεριζώνει" το παρελθόν αλλά προσπαθεί να το ενσωματώσει ανώδυνα.

5. Επί της ουσίας, βέβαια, η διακήρυξη της κ. Γεννηματά δεν έχει ούτε μια συγκεκριμένη πρόταση. Γενικές αναφορές με κυρίαρχη τη λέξη "τολμάμε" σε μια προσπάθεια να εφεύρει "μια λέξη του 21ου αιώνα", που θα έλεγε και η ίδια, προκειμένου να υποκαταστήσει τη λέξη "αλλαγή" του Ανδρέα Παπανδρέου –αδύνατον!

6. Καθώς η διακήρυξη δεν έχει συγκεκριμένες προτάσεις, μπορεί εύκολα να συμφωνήσουν οι πάντες μαζί της. Ποιος διαφωνεί λ.χ. με έννοιες όπως δημοκρατία, αξιοκρατία, ανάπτυξη, απασχόληση, κοινωνική δικαιοσύνη; Ποιος δεν τις θέλει; Ούτε μπαίνει κάνα δίλημμα αν σε μια μανιχαϊκή κατασκευή από τη μια, για παράδειγμα, έχεις την "προοδευτική διακυβέρνηση και την κοινωνική δικαιοσύνη" και από την άλλη την "ακραία λιτότητα"; Όταν η πρόταση τίθεται με τους όρους… "κάλλιο πλούσιος και υγιής παρά… πτωχός και ασθενής".

7. Με τις γενικολογίες μπορεί να συμφωνούν όλοι, δεν γίνεται όμως πολιτική δουλειά. Δεν μπορείς να εμπνεύσεις και να πας μπροστά. Γιατί το θέμα δεν είναι να πεις "κοινωνική δικαιοσύνη, ανάπτυξη, αξιοκρατία". Το θέμα είναι πώς τα κάνεις όλα αυτά, με ποια μέτρα, ποιες συγκρούσεις, ποιες συμμαχίες –ειδικά όταν έχεις και ένα παρελθόν διακυβέρνησης που είναι βαρίδι πάνω σου.

8. Ωστόσο οι γενικολογίες και οι αοριστίες της διακήρυξης δεν είναι μόνο (άστοχη) επικοινωνιακή τακτική, για να είναι όλοι ευχαριστημένοι. Δεν δείχνει μόνο την προσωπική αδυναμία της Φ. Γεννηματά ή του επιτελείου της. Δείχνει κάτι βαθύτερο: την πολιτική αδυναμία του χώρου της κεντροαριστεράς - σοσιαλδημοκρατίας, και διεθνώς, και ειδικά στην Ελλάδα, στα δεδομένα του 21ού αιώνα –και για αυτό έχει σημασία.

9. Τέλος η φράση της κ. Γεννηματά "η Κεντροαριστερά δεν τεμαχίζεται και δεν κληρονομείται από άλλες παρατάξεις" παραπέμπει ευθέως στον Ανδρέα Παπανδρέου που, σε άλλες εποχές, είχε τονίσει ότι το ΠΑΣΟΚ "δεν χαρίζεται, δεν κληρονομείται, δεν τεμαχίζεται σε τιμάρια".