Ο «νευρικός γείτονας»  ξαναχτύπησε εκεί που δεν το περίμενε κανείς  και  αργά χθες  το βράδυ στο Μέγαρο Μαξίμου, στο υπουργείο Εξωτερικών και σε διπλωματικούς κύκλους  «σήμανε συναγερμός». 

Ο Ταγίπ  Ερντογάν με τη συνέντευξή του  στον ΣΚΑΪ και στον Αλέξη Παπαχελά  έδειξε με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο  το στίγμα των προθέσεών του λίγες ώρες πριν προσγειωθεί στην Ελλάδα. Από την επικαιροποίηση της Συνθήκης της Λωζάνης, τα προβλήματα στην οριοθέτηση του εναέριου χώρου, των  θαλάσσιων συνόρων και τον καθορισμό της υφαλοκρηπίδας μέχρι και στην έκδοση των 8 Τούρκων αξιωματικών, ο επίσημος προσκεκλημένος της ελληνικής προεδρίας έβαλε όλη την ατζέντα των «καυτών» ζητημάτων από πολύ νωρίς και από τη δική του αυστηρή σκοπιά στο τραπέζι.

Δεν είναι τυχαίο ότι από την Ηρώδου Αττικού έκριναν λίγο πριν τα μεσάνυχτα της Τετάρτης πως δεν πρέπει να τηρήσουν στάση αναμονής, αλλά  η απάντηση να είναι άμεση, ώστε η ελληνική πλευρά να δείξει την αδιαπραγμάτευτη στάση που κρατάει σε ζητήματα που έχουν να κάνουν με το διεθνές δίκαιο. Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, ο οποίος συνόδευε τον Αλέξη Τσίπρα στο Περιφερειακό Συνέδριο στην Κέρκυρα,  με ανακοίνωσή του επεσήμανε πως «η  συνέντευξη του κ.  Ερντογάν εγείρει έντονο προβληματισμό και ερωτήματα. Η ελληνική κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός επιθυμούν η επίσκεψη του να αποτελέσει αφορμή να χτιστούν γέφυρες όχι να υψωθούν τείχη. Ο σεβασμός της συνθήκης της Λωζάνης αποτελεί τον αποκλειστικό και αδιαπραγμάτευτο  θεμέλιο λίθο πάνω στον οποίο μπορεί να οικοδομηθεί η ειλικρινής συνεργασία των δυο χωρών. Οι αναφορές περί αναθεώρησης της δε συμβάλλουν στο κλίμα που προσπαθούμε να οικοδομήσουμε στις σχέσεις μας και στην περιοχή».

Μετά από ένα «διπλωματικό μπρα ντε φερ» που είχε προηγηθεί, ειδικά για την επίσκεψη του Τούρκου προέδρου στη Θράκη, η χθεσινή συνέντευξη ήρθε να δυναμιτίσει το κλίμα και πιθανότατα να προκαταβάλει  το αποτέλεσμα των συζητήσεων για όλα τα κρίσιμα εθνικά θέματα. Ζητούμενο, είναι το «ναυάγιο» που προοικονομείται στη «βαριά ατζέντα» να μην επηρεάσει και τις άλλες ενότητες που θα μπουν στο τραπέζι και έχουν να κάνουν με το προσφυγικό, αλλά και την οικονομική – εμπορική συνεργασία των δυο πλευρών.

Η επικαιροποίηση της ακτοπλοϊκής σύνδεσης της Σμύρνης με τη Θεσσαλονίκη, καθώς  και η σιδηροδρομική σύνδεση της συμπρωτεύουσας με την Κωνσταντινούπολη είναι δύο σημαντικά  projects που θέλει να προχωρήσει η ελληνική πλευρά. Σε αντάλλαγμα αυτών, ο Τ. Ερντογάν, αν και εκτός ημερήσιας διάταξης, δεν αποκλείεται να θέσει και τα ενεργειακά με την Τουρκία να επιθυμεί να έχει λόγο στον χάρτη που διαμορφώνεται στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ο «απρόβλεπτος» Ερντογάν

Διέψευσε ο «Σουλτάνος» με τη χθεσινή του συνέντευξη όλους όσοι θεωρούσαν πως με την επίσκεψη του στην Ελλάδα θέλει να δώσει ένα τέλος στην «καραντίνα» στην οποία έχει μπει η Άγκυρα από τη Δύση; Επιχειρεί τελικά να κάνει μια ακόμα επίδειξη δύναμης και εθνικισμού ενόψει της ανάληψης των υπερεξουσιών του την Άνοιξη του 2019; Οι σημερινές συζητήσεις, αλλά και οι κοινές δηλώσεις με τον πρωθυπουργό  αποκτούν, πλέον ιδιαίτερο ενδιαφέρον, αφού  σε μεγάλο βαθμό θα είναι ο «οδηγός» για την πορεία των σχέσεων των δύο χωρών από εδώ και πέρα.

Ο Τούρκος πρόεδρος δείχνει το τελευταίο διάστημα με τη συμπεριφορά του στο εσωτερικό της χώρας πως θέλει να διευρύνει τα πολιτικά και κοινωνικά του ερείσματα. Οι συμμαχίες του έχουν αλλάξει πολύ από το 2002, που κέρδισε για πρώτη φορά τις εκλογές,  με πιο τρανταχτό παράδειγμα  την πρόσφατη  συμπόρευση του με το εθνικιστικό κόμμα MHP. Για πολλούς αναλυτές την ίδια διερεύνηση «φίλων και εχθρών» πραγματοποιεί και στο εξωτερικό.

Προσηλωμένοι στην «ατζέντα» παραμένουν στο Μαξίμου

Αυτό που τόνιζαν διπλωματικές πηγές  είναι πως μέσα σε ένα πλαίσιο αυξανόμενων προκλήσεων στην ευρύτερη περιοχή και την Ευρώπη, η επίσκεψη του Τ. Ερντογάν στην Ελλάδα – η πρώτη προέδρου της  γείτονος  εδώ και δεκαετίες - καθίσταται  εξαιρετικά σημαντική. Ειδικότερα και δεδομένης της κατάστασης των σχέσεων της Τουρκίας με την ΕΕ και τις ΗΠΑ, αποτελεί προτεραιότητα  να αναβαθμιστεί ο διμερής δίαυλος επικοινωνίας με την Τουρκία για την αντιμετώπιση των  κρίσεων, τη μείωση της έντασης και τη διαχείριση των περιφερειακών προκλήσεων.

Οι ίδιες πηγές αυτό που σημείωναν  με νόημα  όλες τις τελευταίες ημέρες είναι πως για την ανάπτυξη των διμερών σχέσεων σε στερεά θεμέλια απαραίτητος  είναι  ο σεβασμός από την Τουρκία στο διεθνές δίκαιο και τη συνθήκη της Λωζάνης. Σε αυτή την κατεύθυνση  θα τεθεί από την ελληνική πλευρά το ζήτημα του τερματισμού της τουρκικής παραβατικότητας και η ανάγκη αναζωογόνησης του διαλόγου για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης στο Αιγαίο και των διερευνητικών επαφών για την υφαλοκρηπίδα. Παράλληλα, θα επιδιωχθεί ένα θετικό μήνυμα για επανέναρξη των συνομιλιών για το Κυπριακό για δίκαιη και βιώσιμη λύση, με έγκαιρη προετοιμασία μεταξύ όλων των πλευρών.

Η ατζέντα των συζητήσεων  περιλαμβάνει τη συνεργασία των δύο χωρών για την αποτελεσματική διαχείριση των προσφυγικών και μεταναστευτικών ροών στο πλαίσιο της συμφωνίας ΕΕ - Τουρκίας και του διμερούς πρωτοκόλλου επανεισδοχής, αλλά και την ανάπτυξη των οικονομικών σχέσεων (ενέργεια, τουρισμός, επενδύσεις, εμπόριο, μεταφορές).  Σε αυτό το πλαίσιο η Ελλάδα θα εκφράσει και τη στήριξή  της στην ενταξιακή πορεία της Τουρκίας.

Το πρόγραμμα

Τον Τούρκο πρόεδρο θα συνοδεύουν 11 διευθυντές τουρκικών μέσων ενημέρωσης και 46 δημοσιογράφοι και τεχνικοί. Στο πλευρό του και η σύζυγος του Εμινέ Ερντογάν που θα έχει ξεχωριστό πρόγραμμα με τη σύζυγο του Προέδρου της Δημοκρατίας Βλασία Παυλουπούλου, αλλά και του πρωθυπουργού Μπέτυ Μπαζιάνα. Οι πρώτες πληροφορίες μιλούν για επίσκεψη σε μουσείο, καθώς και περίπατο στο κέντρο της Αθήνας κοντά στην Ακρόπολη.

Πέμπτη 7 Δεκεμβρίου

10:30     Άφιξη του Ταγίπ Ερντογάν  και της συζύγου του, στο Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών «Ελευθέριος Βενιζέλος. Υποδοχή από τον Υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά. Ανεπίσημη τελετή υποδοχής.
11:30     Κατάθεση στεφάνου από τον Ταγίπ Ερντογάν  στο «Μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη».
11:45     Άφιξη στο Προεδρικό Μέγαρο.  Υποδοχή από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο και τη σύζυγό του Βλασία Παυλοπούλου. Επίσημη τελετή υποδοχής.  Ανάκρουση Εθνικών Ύμνων. Επιθεώρηση τιμητικού αγήματος. Παρουσίαση των δύο Αντιπροσωπειών.
12:00     Κατ΄ιδίαν συνάντηση των δύο Προέδρων.
12:40     Διευρυμένες συνομιλίες των δύο Αντιπροσωπειών.        
13:30     Άφιξη του Ταγίπ Ερντογάν και της συνοδεύουσας αντιπροσωπείας στο Μέγαρο Μαξίμου. Υποδοχή από τον Αλέξη Τσίπρα. Ιδιαίτερη συνάντηση.
14:50     Δηλώσεις στον Τύπο.
16:45     Συνάντηση του Ταγίπ Ερντογάν με τον  Κυριάκο Μητσοτάκη.
19:25     Άφιξη του Ταγίπ Ερντογάν και της συζύγου του στο Προεδρικό Μέγαρο. Υποδοχή από τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο και τη σύζυγό του  Βλασία Παυλοπούλου. Υπογραφή Βιβλίου Επισκεπτών από τον ξένο επίσημο και τη σύζυγό του.
19:30     Επίσημο δείπνο.

Παρασκευή 8 Δεκεμβρίου 2017

11:15     Άφιξη του Ταγίπ  Ερντογάν και της συζύγου του, καθώς και της συνοδεύουσας αντιπροσωπείας στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης «Δημόκριτος». Υποδοχή από τον Αναπληρωτή Υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Κατρούγκαλο και τον Υφυπουργό Εξωτερικών  Γιάννη Αμανατίδη, εκ μέρους της Ελληνικής Κυβέρνησης.
12:10     Άφιξη οδικώς  στην Κομοτηνή.  Επίσκεψη και προσευχή του Ταγίπ Ερντογάν στο  «Kirmahalle Cammi». Επίσκεψη στο μειονοτικό Λύκειο Τζελάλ Μπαγιάρ.
13:30-15:00  Γεύμα στο ξενοδοχείο «Chris and Eve Mansion» και ομιλία σε κοινό της μειονότητας.
16:00     Αναχώρηση του Ταγίπ  Ερντογάν και της συζύγου του, καθώς και της συνοδεύουσας αντιπροσωπείας, με ειδική πτήση.