Άνοιξε όλα τα θέματα στο τραπέζι της διαπραγμάτευσης ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Ο Τούρκος καλεσμένος πήρε πάσα από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για τα μεγάλα θέματα που αφορούν στις διμερείς σχέσεις των δύο κρατών. Ο κ. Ερντογάν, προφανώς αγνοώντας πλήρως το πρωτόκολλο, άνοιξε την ατζέντα προχωρώντας σε προκλητικές δηλώσεις μπροστά στον πρωθυπουργό. Μάλιστα σε κάποιο σημείο, εμφανίστηκε ιδιαίτερα προσβλητικός, λέγοντας χαρακτηριστικά στον Αλ. Τσίπρα πως «είσαι νέος και άπειρος για το θέμα του Κυπριακού, μπορώ να σου δώσω όλα τα έγγραφα να τα μελετήσεις». Αξίζει να σημειωθεί πως υπήρξε δημόσια διαφωνία στα μεγάλα θέματα που απασχολούν τις δύο χώρες και συμφωνία σε θέματα χαμηλής πολιτικής.

Ο πρωθυπουργός κατά την τοποθέτησή του, αλλά και απαντώντας στις ερωτήσεις των δημοσιογράφων υπογράμμισε σε κάθε τόνο την ανάγκη απόλυτου σεβασμού στη Συνθήκη της Λωζάνης, μια παραδοχή η οποία όπως είπε αποτελεί και τη βάση για τον εκσυγχρονισμό των διμερών σχέσεων. «Αυτό μπορεί να γίνει μόνο στη βάση του αμοιβαίου σεβασμού, του διεθνούς δικαίου και του θεμέλιου λίθου των σχέσεών μας, που είναι η Συνθήκη της Λωζάνης, που αναφέρεται ρητά και στο θέμα του Αιγαίου και στο θέμα των μειονοτήτων». «Υπάρχει ανάγκη οι σχέσεις μας να εκσυγχρονιστούν» πρόσθεσε ο πρωθυπουργός, επαναλαμβάνοντας πως αυτό μπορεί να γίνει μόνο στο πλαίσιο του απόλυτου σεβασμού των διεθνών συνθηκών, της Συνθήκης της Λωζάνης «και όχι βεβαίως στην αναθέωρησή της».

Αναφορές σε αυστηρό τόνο έκανε ο πρωθυπουργός και στο ζήτημα του Αιγαίου, ζητώντας χαρακτηριστικά να «τερματιστεί η παραβατική τουρκική αεροναυτική δραστηριότητα» και υποστήριξε πως «οι εμπλοκές στο Αιγαίο αποτελούν κίνδυνο για τις σχέσεις μας και για τους πιλότους μας». Ζήτησε για ακόμη μια φορά να τερματιστεί το casus belli, γιατί όπως είπε, «δεν συνάδει με το καλό κλίμα που προσπαθούμε να χτίσουμε».

Σε αυτό το πλαίσιο ανακοίνωσε την επανέναρξη των συνομιλιών για οικοδόμηση μέτρων εμπιστοσύνης καθώς επίσης και προκαταρκτικών επαφών για την υφαλοκρηπίδα.

Αναφερόμενος στο αίτημα για την έκδοση των τούρκων αξιωματικών στην Τουρκία, ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι χώρα δημοκρατίας και ελευθερίας, δεν υποστηρίζει πραξικοπηματίες, ωστόσο «ως κράτος δικαίου, τηρεί την αρχή της διάκρισης των εξουσιών και οι αποφάσεις της Δικαιοσύνης είναι σεβαστές απ όλους».

Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, ο πρωθυπουργός είπε πως είναι θεμιτό το ότι ο κ. Ερντογάν άνοιξε όλα αυτά τα θέματα και πρόσθεσε: «Με τις δηλώσεις του κ. Ερντογάν σήμερα εδώ καταλαβαίνω ότι όλο το προηγούμενο δάστημα μάλλον δεν έγινε απολύτως κατανοητό τι εννοούσε για τη Συνθήκη της Λωζάνης. Καταλαβαίνω ότι ο κ. Ερντογάν δεν ζητούσε αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης». Επίσης, κατάλαβα, πρόσθεσε, ότι δεν υπάρχει καμία αμφισβήτηση σε σχέση με την εδαφική ακεραιότητα. Ο κ. Τσίπρας συμπλήρωσε πως η μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη αλλά και η ελληνικη μειονοτητα στην Τουρκία πρέπει να αποτελέσουν μοχλό έλξης ανάμεσα στις δύο χώρες.

Παράλληλα, επισήμανε ότι η Ελλάδα έχει προχωρήσει στην ανακατασκευή μίας σειράς από τζαμιά σε πολλές περιοχές της χώρας. «Και δεν σκεφτήκαμε ούτε μία στιγμή να κάνουμε ορθόδοξη λειτουργία σε τζαμί» συνέχισε, αφήνοντας σαφείς αιχμές για την Αγιά Σοφιά. «Πρέπει να υπάρξει αμοιβαίος σεβασμός και απόλυτη βούληση για ελευθερία» πρόσθεσε.

Νέες προκλήσεις από Ρ. Ερντογάν

Ο πρόεδρος της Τουρκίας από την πλευρά του, εμφανίστηκε εξόχως προκλητικός στην τοποθέτησή του, επαναλαμβάνοντας τα όσα είπε ενώπιον του Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλου.  «Υπάρχουν προβλέψεις μόνον ως προς το Αιγαίο; Τίποτα ως προς τα μειονοτικά μας θέματα; Ως προς το νομικό καθεστώς που διέπει τις αμφότερες μειονότητες;». Πρόσθεσε ότι ειδικά για τη δυτική Θράκη «πρέπει να γίνουν κάποιες καινούριες σκέψεις σχετικά με τη συνθήκη της Λωζάνης». Σε αυτό το πλαίσιο, ο κ. Ερντογάν ζήτησε ο μουφτής στη Δυτική Θράκη να ορίζεται από την Τουρκία, ενώ έβαλε και θέμα τζαμιού στην Αθήνα.

Συνεχίζοντας, ο κ. Ερντογάν κλιμάκωσε τη στάση του με αιχμή το Κυπριακό. Ισχυρίστηκε πως το 2004 στο Νταβός η ελληνοκυπριακή πλευρά ζήτησε να αποχωρήσει τελευταία στιγμή από τις συνομιλίες. «Οι ελληνοκύπριοι στο Νταβός μάς υποσχέθηκαν ότι θα φτάσουμε στη λύση και δεν έγινε έτσι», πρόσθεσε, ενώ επεσήμανε ότι το ίδιο συνέβη και στο Κραν Μοντανά.

«Στην Ελβετία ποιος αποχώρησε; Και πάλι η ελληνοκυπριακή πλευρά», υποστήριξε, ενώ συμπλήρωσε: «Εμείς θέλουμε μια δίκαιη και βιώσιμη λύση και αυτό θέλει και η ελληνική πλευρά, αλλά τίθενται θέματα τα οποία μπορούν να χαρακτηριστούν ως υπεκφυγές της τελευταίας στιγμής ώστε να μην καταλήξουμε κάπου». 

Αναφορικά με τους Τούρκους στρατιωτικούς, των οποίων την έκδοση ζητεί η Άγκυρα, ο Τούρκος πρόεδρος είπε ότι μπορούν να επιστραφούν στην Τουρκία, επειδή έχει καταργήσει τη θανατική ποινή και δεν γίνονται βασανιστήρια. Εξάλλου, εξέφρασε την ελπίδα η ελληνική δικαιοσύνη να εισακούσει την έκκλησή του. Μάλιστα όταν δέχτηκε σχετική ερώτηση από δημοσιογράφο, ο τούρκος πρόεδρος αρνήθηκε να απαντήσει και αποχώρησε, κλείνοντας τη συνέντευξη Τύπου. 

Η αντιπαράθεση με τον Π. Παυλόπουλο

Προηγήθηκε αντιπαράθεση του τούρκου προέδρου με τον Προκόπη Παυλόπουλο στο Προεδρικό Μέγαρο. Ο κ. Παυλόπουλος σημείωσε «στην εποχή που έγινε η προηγούμενη επίσκεψη, επί Ελευθέριου Βενιζέλου, έμεινε ιστορική γιατί σεβάστηκε το θεμέλιο που στηρίζεται η φιλία μας και αυτό δεν είναι άλλο από τη Συνθήκη της Λωζάνης. Αυτή είναι η βάση που μπορεί και πρέπει να στηρίξει τη φιλία μας και στο μέλλον» και συνέχισε: «Αυτή η συνθήκη είναι αδιαπραγμάτευτη. Δεν παρουσιάζει κενά, δεν χρειάζεται αναθεώρηση ούτε επικαιροποίηση. Καλύπτει πλήρως όλα τα ζητήματα και δεν αφήνει περιθώριο για γκρίζες ζώνες, ενώ ρυθμίζει τα θέματα των μειονοτήτων».

Από τη δική του πλευρά ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπογράμμισε: «Στο θέμα της Συνθήκης υπάρχουν κάποιες εκκρεμότητες και  θέματα που δεν κατανοούνται σωστά. Είναι μια συμφωνία που υπογράφηκε πριν από 94 χρόνια και όχι μόνο ανάμεσα σε μας τους δύο. Έντεκα χώρες πήραν μέρος στη συμφωνία, ακόμη και η Ιαπωνία. Στο διάστημα αυτό των 94 χρόνων ανοικοδομείται ο πλανήτης μας. Αλλάξαν πολλά, εμφανίστηκαν καινούργια θέματα ανάμεσα σε Τουρκία και Ελλάδα».

«Για παράδειγμα, χαρακτηρίζεται μουσουλμανική μειονότητα στην Ελλάδα. Σωστά, αλλά ταυτόχρονα υπάρχει απόφαση Δικαστηρίου με την αναφορά «τουρκική».Πρέπει να αξιολογήσουμε τις συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων εκεί. Μπορούμε να απαντήσουμε αν μπορούν να ζήσουν τη θρησκεία τους του βάσει της συνθήκης τη Λωζάνης;», πρόσθεσε.

Δείτε πως μετέδωσε λεπτό προς λεπτό το Newpost τις κοινές δηλώσεις του κ. Τσίπρα και του κ. Ερντογάν