Εντείνονται οι διαπραγματεύσεις για την εξεύρεση λύσης για το θέμα της ονομασίας των Σκοπίων με τους γείτονες να βάζουν ως... χρονοδιάγραμμα τον Ιούνιο και να σκληραίνουν τη στάση τους.

Αυτή τη φορά, ο Νικολά Ντιμιτρόφ, υπουργός Εξωτερικών της ΠΓΔΜ, μιλώντας για τις διαπραγματεύσεις στη Νέα Υόρκη υπό τον Μάθιου Νίμιτς για το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων υποστήριξε ότι δεν υπάρχει ακόμα πρόταση για το θέμα αλλά ότι τόσο η Ελλάδα όσο και η ΠΓΔΜ έχουν ενθαρρύνει τον Μάθιου Νίμιτς να παρουσιάσει ένα αρχικό πλαίσιο που θα αποτελέσει οδηγό για την απαραίτητη πρόοδο.

Συγκεκριμένα, μιλώντας στο σταθμό TV21 τόνισε πως «είναι πολύ σημαντικό για την Ελλάδα να προχωρήσει σε διάκριση της "Μακεδονίας" και της εδαφικής περιοχής Μακεδονία. Για εμάς είναι πολύ σημαντικό να μπει ένα τέλος σε κάθε αμφιβολία σχετικά με τα θέματα ταυτότητας. Πρέπει να βρούμε έναν τρόπο για να γίνει αυτό κατανοητό».

Σύμφωνα με τον κ. Ντιμιτρόφ η Μακεδονία δεν μπορεί να ανήκει μόνο στην Ελλάδα ή την ΠΓΔΜ γιατί η γεωγραφική περιοχή είναι ευρύτερη.

«Υπό αυτή την έννοια πιστεύω ότι η πραγματική απάντηση στα περί αλυτρωτισμού είναι η αρχή της μη αποκλειστικότητας. Και οι δύο πλευρές έχουν το δικαίωμα να χρησιμοποιούν τον όρο αυτό, το όνομα και τα παράγωγα σε διαφορετικό πλαίσιο. Η αρχή της μη αποκλειστικότητας είναι η έλλειψη του δικαιώματος να έχουμε αποκλειστική χρήση του όρου Μακεδονία, σαν Μακεδονία», σημείωσε.

Λίγα 24ωρα πριν είχε δηλώσει πως η Μακεδονία δεν μπορεί να είναι ελληνική μόνο επειδή δεν είναι και η Μακεδονία δεν μπορεί να είναι δική μας μόνο επειδή δεν είναι, η γεωγραφική περιοχή είναι μεγάλη και έχει τρεις χώρες.

Μ. Νίμιτς: «Υπάρχει θετική δυναμική»

Την ανάγκη να ολοκληρωθούν οι συνομιλίες και οι πολίτες των δύο χωρών να επικεντρωθούν στη λύση τονίζει, σε συνέντευξή του στην ΕΡΤ, ο διαμεσολαβητής των Ηνωμένων Εθνών για την ονομασία των Σκοπίων, Μάθιου Νίμιτς.

Επισημαίνει ότι τώρα υπάρχει μία θετική δυναμική, χάρη στο εποικοδομητικό κλίμα που δημιούργησαν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά και στην απουσία προκλητικής ρητορικής από τη νέα κυβέρνηση των Σκοπίων, αλλά και στο ενδιαφέρον για επίλυση του ονοματολογικού από τις δύο πλευρές, ενώ κρίνει ότι θα είναι σημαντικότερος ο ηγετικός ρόλος της Ελλάδας στην περιοχή μετά τη λύση. Αναφέρει ότι θα προτείνει ιδέες που έχουν τεθεί στο τραπέζι στο παρελθόν, και επιβεβαιώνει ότι υπάρχει συζήτηση για κάποιου τύπου προσδιορισμό στο όνομα. Τέλος, εκφράζει την άποψη ότι, αν βρεθεί το όνομα, Αθήνα και Σκόπια μπορούν να επιλύσουν τα άλλα παράπλευρα ζητήματα γύρω από αυτό, ελπίζοντας ότι οι πολίτες θα δουν με σοβαρότητα τη λύση και θα την υποστηρίξουν.

Ειδικότερα, χαρτογραφώντας το έδαφος των διαπραγματεύσεων, ο κ. Νίμιτς τονίζει ότι «και στις δύο χώρες υπάρχει μία θετική δυναμική», καθώς η «νέα κυβέρνηση στα Σκόπια ενδιαφέρεται πολύ να επιλύσει αυτό το θέμα», αλλά και «η ελληνική κυβέρνηση αναγνωρίζει ότι είναι καλό να επιλυθεί».

«Νομίζω ότι οι πολίτες και στις δύο χώρες ίσως να είναι έτοιμοι να ακούσουν για κάποιες λύσεις που είναι σύμφωνες με τα εθνικά τους συμφέροντα, αλλά έχουν και στοιχεία συμβιβασμού που θα επιλύσουν το θέμα» σημειώνει. Εκτιμά δε ότι θα είναι πολύ θετικό βήμα για την ελληνική εξωτερική πολιτική και για την περιοχή να βρεθεί λύση σε αυτό το μακροχρόνιο ζήτημα με τον βόρειο γείτονα της» τονίζοντας, σχετικά με τις ανησυχίες που εγείρονται γενικότερα για την περιοχή των Βαλκανίων, ότι «η Ελλάδα θα μπορούσε να παίξει έναν αρκετά πιο σημαντικό ηγετικό ρόλο στην περιοχή, τώρα που έχει αναδυθεί μέσα από πολύ σοβαρά οικονομικά προβλήματα και είναι σε πολύ περισσότερο θετικό στάδιο από οικονομκής πλευράς».

Αρνούμενος, λόγω της επικείμενης συνάντησης την προσεχή Τετάρτη με τους αντιπροσώπους των δύο χωρών, να αποκαλύψει τα χαρτιά του, ο κ. Νίμιτς αναφέρει ότι «δεν υπάρχει τίποτα εντελώς καινούριο, κάτι νέο μαγικό στο θέμα», ότι θα προτείνει ιδέες που ήταν στο τραπέζι στο παρελθόν. «Πάντα υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι για το πως βλέπει κανείς τα πράγματα.  Ελαφρώς διαφοροποιημένες διαστάσεις και για τον λόγο αυτό, πολλοί θα το δούν με μία κάπως διαφορετική ματιά» εξηγεί, επισημαίνοντας ότι «τώρα αυτό που θα κάνω είναι να πάρω στοιχεία που έχω ακούσει με απόψεις και από τις δύο πλευρές. Έχουμε ικανούς διαπραγματευτές». 

Ερωτηθείς σχετικά με τον τύπο προσδιορισμού του ονόματος, ο κ. Νίμιτς απαντά ότι αυτό εξετάζεται, σημειώνοντας ότι «είναι προφανἐς ότι υπάρχει ενδιαφέρον για κάποιον τύπου προσδιορισμό» και αναδεικνύοντας ως "βασικό θέμα" την «ανάγκη να φτάσουμε σε μία ολοκλήρωση των συνομιλιών και οι πολίτες και στις δύο χώρες να επικεντρωθούν στην λύση». 

Ο διαμεσολαβητής των ΗΕ εκφράζει την άποψη ότι υπάρχει μία προοπτική  προσέγγισης στις διμερείς σχέσεις των δύο χωρών, λόγω του εποικοδομητικού κλίματος που δημιούργησαν τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ) του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά. «Πάντα έλεγα ότι τίποτα δεν θα μου δώσει μεγαλύτερη ικανοποίηση από το να είμαι ασήμαντος στις συνομιλίες και οι δύο πλευρές να φτάσουν σε συμφωνία χωρίς μεσολαβητές» λέει, εξηγώντας ότι «υπήρξε αρκετή συζήτηση τα τελευταία χρόνια σχετικά με τις σχέσεις των δύο χωρών και τώρα, υπό την ηγεσία του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά, υπήρξε μία σειρά από ΜΟΕ, στα οποία η άλλη πλευρά ήταν πολύ εποικοδομητική. Επίσης, κάτι που δημιούργησε μια καλύτερη ατμόσφαιρα ήταν επίσης ότι η ρητορική ιστορικού χαρακτήρα που κάποιες φορές φαινόταν να είναι προκλητική έχει μειωθεί και σε μεγάλο βαθμό εξαφανιστεί και αυτό είναι σημαντικό και νομίζω και στις δύο χώρες υπάρχει μία προοπτική  προσέγγισης στις διμερείς σχέσεις παρά εχθρικἠ. Και κάποιος είπε -όχι εγώ- έχουμε μία ευκαιρία να τρέξουμε γρήγορα στον 21ο αιώνα και έχουμε την ευκαιρία να τρέξουμε πίσω στον 19ο αιώνα. Και νομίζω ότι για τους νέους στις δύο χώρες είναι σημαντικό το να πάμε μπροστά, είναι πολύ καλύτερο από το κινηθούμε  προς το παρελθόν. Εάν έχουμε την αίσθηση ότι κινούμαστε προς το μέλλον στην περιοχή, τότε θα συνεργαστούμε μαζί, θα είμαστε μαζί στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ και θα λύσουμε τα θέματα μαζί. Τότε βλέπουμε με τρόπο που μπορούμε να το επιλύσουμε το θέμα».

Ερωτηθείς σχετικά με τα ευαίσθητα, παράπλευρα ζητήματα γύρω από το θέμα της ονομασίας, ο κ. Νίμιτς ανέφερε: «Το θέμα της χρήσης, θέματα ταυτότητας, κάτι για το οποίο υπάρχει ενδιαφέρον στους βόρειους γείτονες και έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία για το ζήτημα αυτό. Υπάρχουν επίσης ανησυχίες στην Ελλάδα, για θέματα ιστορικού χαρακτήρα, για ιδιοποίηση της ιστορικής κληρονομιάς, σχολικά βιβλία, που πρέπει τελικά να απαντήσουμε. Υπάρχουν αυτά τα παράπλευρα θέματα, τα οποία γνωρίζουμε και είναι σημαντικά, αλλά υπάρχουν λύσεις και για αυτά. Δύο φιλικοί γείτονες μπορούν να τα επιλύσουν, εάν πρώτα λύσουμε το βασικό θέμα».

Οι επόμενοι σταθμοί που θα κρίνουν τις εξελίξεις

- 17 Ιανουαρίου ο γενικός γραμματέας του NATO Γενς Στόλτενμπεργκ θα βρεθεί στα Σκόπια. Θα είναι η πρώτη επίσκεψη γενικού γραμματέα της Συμμαχίας από το 2014.

- 19 Ιανουαρίου θα συναντηθούν στην Νέα Υόρκη, μαζί με τον απεσταλμένο του γγ του ΟΗΕ Μάθιου Νίμιτς, οι εκπρόσωποι της Ελλάδας και της ΠΓΔΜ, ο πρέσβης Αδαμάντιος Βασιλάκης με τον Βάσκο Ναουμόφσκι. Οι πληροφορίες που υπάρχουν αναφέρουν πως ο κ.Νίμιτς αναμένεται να καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση για το θέμα της ονομασίας, οπότε οι δυο πλευρές θα πρέπει να είναι έτοιμες να τοποθετηθούν.

- 23 με 26 Ιανουαρίου στο Νταβός, εκτός απρόοπτου, θα μεταβούν και ο Αλέξης Τσίπρας, αλλά και ο Σκοπιανός ομόλογός του Ζόραν Ζάεφ. Ραντεβού δεν έχει κλείσει ακόμα, αφού οι δυο πλευρές περιμένουν να δουν ποια θα είναι τα αποτελέσματα των πρώτων συνομιλιών που θα πραγματοποιηθούν.

- Το Φεβρουάριο θα πραγματοποιηθεί νέα συνάντηση των διαμεσολαβητών στις Βρυξέλλες.