Το ΣτΕ απεφάνθη: Αντισυνταγματικές οι αλλαγές Φίλη στο μάθημα των Θρησκευτικών. Μια απόφαση που έβαλε φωτιά στο πολιτικό σκηνικό, με στελέχη του κυβερνώντος κόμματος να την ερμηνεύουν ως «προσπάθεια σκοταδισμού» και ως «μήνυμα αναχρονιστικής αναδίπλωσης» και την αντιπολίτευση να μιλά για «νέο πλήγμα» του υπουργείου Παιδείας.

Οι σύμβουλοι επικρατείας απέρριψαν χθες την επίμαχη υπουργική απόφαση γιατί έκριναν πως ήταν αντίθετη στο άρθρα 16 και 13 του Συντάγματος (ανάπτυξη εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης, ελευθερία θρησκευτικής συνείδησης), κάτι που ο πρώην υπουργός Παιδείας, Νίκος Φίλης αρνείται.

Φίλης: Σκοταδισμός, μεσαίωνας η απόφαση του ΣτΕ για τα Θρησκευτικά

"Αρνητική έκπληξη" χαρακτήρισε ο βουλευτής και μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκος Φίλης, την απόφαση του ΣΤΕ για το μάθημα των Θρησκευτικών προσθέτοντας ότι πρόκειται για «σκοταδισμό, μεσαίωνα και αναχρονισμό» ωστόσο όπως ενημέρωσε από την απόφαση δεν κινδυνεύει το μάθημα των νέων Θρησκευτικών στα σχολεία.

Μιλώντας στο Κανάλι της Βουλής, ο κ. Φίλης απέδωσε την απόφαση αυτή -που ελήφθη όχι ομόφωνα αλλά κατά πλειοψηφία- σε λανθασμένη ερμηνεία του Συντάγματος. Εξήγησε ότι το Σύνταγμα λέει ότι το σχολείο πρέπει να στηρίζει τη θρησκευτική συνείδηση και αυτό κάνει το σχολείο με το μάθημα των Θρησκευτικών από την Δ΄Δημοτικού ως την Γ’ Λυκείου. «Δεν υπάρχει καμία συνταγματική επιταγή όμως για ομολογιακό μάθημα».

Το Σύνταγμα δεν λέει ότι αυτό το μάθημα θα  πρέπει να είναι ομολογιακό, δηλαδή να γίνεται κατήχηση. Κρίνοντας την απόφαση αυτή ο πρώην υπουργός Παιδείας υπογράμμισε ότι «ο ΣΤΕ υιοθετεί απόψεις ακραίων φονταμενταλιστών». Πρόκειται για «σκοταδισμό, μεσαίωνα και αναχρονισμό». Η Ευρωπαϊκή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ) που επικαλείται η απόφαση δεν λέει ότι τα θρησκευτικά πρέπει να είναι ομολογιακό μάθημα αλλά αντίθετα ότι πρέπει να διδάσκονται όλα τα δόγματα και να υπάρχει θρησκευτική ελευθερία στη χώρα μας.

Επιπλέον η απόφαση αυτή «μετατρέπει το ΣΤΕ από ένα ανώτατο πολιτειακό όργανο σε ένα όργανο που αποφασίζει για την εκπαίδευση και ένα όργανο που δογματίζει δηλαδή αποφασίζει ποιο δόγμα είναι».

«Είναι θέμα του κράτους το τι διδάσκουν τα σχολεία» δήλωσε ο κ. Φίλης ενώ αναφέρθηκε στην προσπάθεια εκσυγχρονισμού του μαθήματος που όπως είπε δεν ήταν προσωπικό έργο αλλά αποτέλεσμα προσπάθειας πολλών φωτισμένων παιδαγωγών και θεολόγων μετά από διάλογο με την Εκκλησία. Επιπλέον εφαρμόζονταν πιλοτικά τα προηγούμενα χρόνια σε κάποια σχολεία. «Είμαι υπερήφανος για αυτή την αλλαγή» πρόσθεσε.

«Δεν υπάρχει πρακτική συνέπεια της απόφασης. Το μάθημα θα συνεχίσει ως έχει» πρόσθεε ενώ απόρησε με το νέο ρόλο που φαίνεται να αναλαμβάνει το ΣΤΕ υιοθετώντας απόψεις παραθρησκευτικών οργανώσεων ενώ φέρεται «ως εφεδρεία του παλαιού πολιτικού συστήματος συμπεριφέρεται  αν και αυτό δεν αφορά όλους τους δικαστές.

«Το μάθημα των νέων Θρησκευτικών θα συνεχίσει όπως διαβεβαίωνει και το υπουργείο Παιδείας» «φαντάζομαι ότι όποιες αλλαγές γίνονται σε κάθε μάθημα δεν θα πηγαίνουν στο ΣΤΕ, είναι ένας πολύ ολισθηρός δρόμος αυτός» είπε ο κ. Φίλης συμπληρώνοντας «μου κάνει εντύπωση πως το ΣΤΕ εμφανίζεται πάνω από την Ιερά Σύνοδο με την απόφαση αυτή και ο κ. Σακελλαρίου να διεκδικεί ρόλο αρχιεπισκόπου».

Ο κ. Φίλης υπογράμμισε ότι δεν υπάρχει σύγκρουση μεταξύ Εκκλησίας και Πολιτείας παρόλο που η Εκκλησία ευλόγησε τα συλλαλητήρια και διαφωνεί σε διάφορα ζητήματα. «Η κοινωνία μας βλέπει μπροστά. Θέλουμε να βγούμε από την κρίση με την κοινωνία όρθια» είπε συμπληρώνοντας ότι στοιχείο της κρίσης που ζούμε είναι η κρίση αξιών στην οποία η Εκκλησία συνετέλεσε με τα σκάνδαλα στο Βατοπέδι, ή το θέμα των ταυτοτήτων. 

Βούτσης: Μήνυμα κατήχησης στα σχολεία η απόφαση του ΣτΕ 

Ως «μήνυμα αναχρονιστικής αναδίπλωσης και κατήχησης στα σχολεία» χαρακτήρισε ο Πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης  την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας σχετικά με τις αλλαγές στο μάθημα των θρησκευτικών.

Ο κ. Βούτσης κληθείς, μεταξύ άλλων, να σχολιάσει το επίμαχο ζήτημα στο «Κόκκινο» ανέφερε: "Θα ήθελα να αναφερθώ γενικότερα στις συντηρητικές νοοτροπίες οι οποίες  γίνεται προσπάθεια από ορισμένες πλευρές να επιβληθούν. Είχαμε θέσει και με αρκετές αφορμές  το ζήτημα για την Ελλάδα «Μετά». Αν δηλαδή  θα είναι μια Ελλάδα «Ελλάς-Ελλήνων-Χριστιανών» και συντηρητικής αναδίπλωσης και αυτό περιλαμβάνει όλες  τις εκφάνσεις, δηλαδή και τα εθνικά ζητήματα, αλλά και τη σχέση κράτους-εκκλησίας  ή θα είναι πραγματικά μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα που θα προσπαθήσει να ορθοποδήσει.

Αυτό το δίλλημα μπαίνει και ξαναμπαίνει με χίλιες δυο μορφές και αφορμές, τέθηκε κι εχθές με αφορμή την απόφαση του ΣτΕ, η οποία είναι προφανώς ένα σήμα, ένα μήνυμα αναδίπλωσης, αναχρονιστικής αναδίπλωσης σε ένα κεντρικό ζήτημα στο οποίο η πολιτεία έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο για την εκπαίδευση και όχι την κατήχηση στα σχολεία".

Στο ερώτημα "αν η εκκλησία το αντιλαμβάνεται αυτό, ότι δηλαδή η πολιτεία έχει τον πρώτο και τον τελευταίο λόγο", ο κ. Βούτσης απάντησε: "Είναι προφανές πως από  κύκλους της εκκλησίας και ένα μέρος της ηγεσίας της αυτό δεν γίνεται αντιληπτό. Γι’ αυτό παρακινούν και ενεργοποιούν και τη δικαστική βούλα η οποία εν προκειμένω με έναν πάρα πολύ σαφή αναχρονιστικό λόγο και τρόπο έθεσε τη δικιά της σφραγίδα σε μια εκσυγχρονιστική και άκρως αυτονόητη προσπάθεια πολιτικής η οποία είχε υπάρξει από το υπουργείο Παιδείας και από τον τότε υπουργό κ. Ν. Φίλη".

Υπ. Παιδείας κατά ΣτΕ για Θρησκευτικά: Συντάσσεται με απόψεις σκοταδιστικών κύκλων

Πυρά κατά του Συμβουλίου της Επικρατείας εξαπέλυσε το υπουργείο Παιδείας με αφορμή την απόφαση του Ανωτάτου Ακυρωτικού Δικαστηρίου που καταργεί την υπουργική απόφαση Φίλη για το μάθημα των θρησκευτικών.

Σε ανακοίνωσή του, το υπουργείο σημειώνει πως «πληροφορήθηκε από επιλεκτικές  διαρροές απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ για τη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών στο Δημοτικό και στο Γυμνάσιο» και συνεχίζει:

«Το Υπουργείο σέβεται τις δικαστικές αποφάσεις, οι οποίες ωστόσο και αυτές κρίνονται ως προς τα αποτελέσματά τους και ως προς το σκεπτικό τους.  Η συγκεκριμένη απόφαση πηγαίνει την εκπαίδευση και την κοινωνία πολλά χρόνια πίσω, καθώς ταυτίζεται και συντάσσεται με απόψεις ακραίων και σκοταδιστικών θεολογικών κύκλων. Το Υπουργείο Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων δηλώνει αποφασισμένο να συνεχίσει  το έργο της ανανέωσης, του πλουραλισμού και του εκδημοκρατισμού των προγραμμάτων σπουδών και των διδακτικών υλικών όλων των βαθμίδων».

Στην ίδια ανακοίνωση επισημαίνεται, ότι η νέα διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών έχει ενσωματωθεί πλήρως και έχει γίνει απολύτως αποδεκτή από εκπαιδευτικούς και μαθητές γιατί αποτελούσε ώριμο αίτημα της ελληνικής κοινωνίας. «Το Υπουργείο, τέλος, θα τοποθετηθεί εκ νέου για το θέμα όταν κοινοποιηθεί η απόφαση», καταλήγει  η ανακοίνωση.

Βολές κατά του ΣτΕ εξαπέλυσε και ο ΣΥΡΙΖΑ σε ανακοίνωσή του που τονίζει ότι η απόφαση βασίζεται «σύμφωνα σε όσα έχουν δει το φως της δημοσιότητας, σε ένα σκεπτικό βγαλμένο από εποχές αλήστου μνήμης, το οποίο προσομοιάζει με  σκοταδιστικές απόψεις ακραίων θεολογούντων».

Η Κουμουνδούρου τονίζει επίσης ότι «η εκπαίδευση οφείλει να καλλιεργεί την κριτική σκέψη, να προάγει τις αρχές και τις αξίες της Ελευθερίας, της Δημοκρατίας, της  συνύπαρξης  με την διαφορετικότητα». Καταλήγοντας, καλεί το υπουργείο Παιδείας «να συνεχίσει απαρέγκλιτα το έργο της βαθιάς μεταρρύθμισης και του εκσυγχρονισμού των  προγραμμάτων διδασκαλίας, που εδώ και καιρό έχει δρομολογήσει».

ΝΔ: Νέο πλήγμα από το ΣτΕ στο υπουργείο Παιδείας

«Νέο πλήγμα» στο Υπουργείο Παιδείας χαρακτηρίζει η Νέα Δημοκρατία την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, η οποία έκρινε ως αντισυνταγματική απόφαση του τέως Υπουργού Παιδείας για τη διδασκαλία των Θρησκευτικών

Σε ανακοίνωσή της, η Τομεάρχης Παιδείας, Έρευνας και Θρησκευμάτων της ΝΔ, Νίκη Κεραμέως και οι αναπληρωτές Τομεάρχες, βουλευτές Καστοριάς, Μαρία Αντωνίου, Αργολίδας Γιάννης Ανδριανός και Λάρισας Χρήστος Κέλλας, αναφέρουν:

«Τον περασμένο Μάρτιο, το Συμβούλιο της Επικρατείας είχε κρίνει ότι ο τρόπος επιλογής των διευθυντών σχολικών μονάδων και εργαστηριακών κέντρων, που θέσπισε το Υπουργείο Παιδείας με το νόμο 4327/2015, προσέκρουε στο Σύνταγμα. Αρχές Μαρτίου φέτος, το Συμβούλιο της Επικρατείας έκρινε άκυρη απόφαση του Υπουργού Παιδείας που έθετε τον Πρύτανη του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης σε καθεστώς αποχής από την άσκηση των καθηκόντων του».

«Χθες, νέα απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας έκρινε ότι η απόφαση του τέως Υπουργού Παιδείας κ. Φίλη, για ριζική αλλαγή στη διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών στο δημοτικό και το γυμνάσιο, είναι πολλαπλά αντισυνταγματική και αντίθετη στην Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ). Για άλλη μία φορά, το Υπουργείο Παιδείας αγνοεί το πνεύμα και το γράμμα του υπέρτατου νόμου της χώρας. Η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΕΛ αποδεικνύει καθημερινά ότι είναι οτιδήποτε άλλο παρά “κάθε λέξη από το Σύνταγμα αυτής της χώρας”», προσθέτει η ΝΔ. 

Αναλυτικά το σκεπτικό της απόφασης του ΣτΕ

Οι σύμβουλοι Επικρατείας αποφάνθηκαν ότι η απόφαση του Νίκου Φίλη, είναι αντίθετη:

  • στο άρθρο 16  του Συντάγματος το οποίο ορίζει ότι η παιδεία αποτελεί βασική αποστολή του κράτους και μεταξύ των σκοπών της είναι η ανάπτυξη της εθνικής και θρησκευτικής συνείδησης, γιατί με το πρόγραμμα σπουδών που εισάγεται για το Δημοτικό και το Γυμνάσιο «φαλκιδεύεται ο επιβαλλόμενος από τη συνταγματική αυτή διάταξη σκοπός της ανάπτυξης, δηλαδή της Ορθόδοξης Χριστιανικής  συνείδησης των μαθητών στα ανήκοντα  στην επικρατούσα θρησκεία της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας του Χριστού,
  • Στην διάταξη του άρθρου 13  του Συντάγματος που κατοχυρώνει  ως απαραβίαστη την ελευθερία της  θρησκευτικής συνείδησης, γιατί  η προσβαλλόμενη απόφαση θα έπρεπε να απευθύνεται αποκλειστικά στους Ορθόδοξους Χριστιανούς μαθητές και να κατατείνει στην εμπέδωση και συνέχιση  της Ορθόδοξης Χριστιανικής συνείδησης, καθώς η προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση κλονίζει την Ορθόδοξη Χριστιανική συνείδηση που πριν από την έναρξη του σχολικού βίου διαμορφώνουν οι μαθητές το πλαίσιο του οικογενειακού τους περιβάλλοντος. Μάλιστα,  η εισαγόμενη με την προσβαλλόμενη υπουργική απόφαση διδασκαλία του μαθήματος των Θρησκευτικών είναι ικανή να παρέμβει στον ευαίσθητο ψυχικό κόσμο των μαθητών που δεν διαθέτουν  την κριτική αντίληψη  των ενηλίκων και να τους εκτρέψει από την Ορθόδοξη Χριστιανική συνείδηση και
  • Προσβάλλεται ευθέως το Πρώτο Πρόσθετο Πρωτόκολλο της ΕΣΔΑ γιατί στερεί από τους μαθητές του Ορθόδοξου Χριστιανικού δόγματος το δικαίωμα να διδάσκονται αποκλειστικά τα δόγματα, τις ηθικές αξίες και τις παραδόσεις της Ανατολικής Ορθοδόξου Εκκλησίας του Χριστού, ενώ η νομοθεσία προβλέπει  για μαθητές Ρωμαιοκαθολικούς, Εβραίους και Μουσουλμάνος να διδάσκονται αυτοτελώς το μάθημα αυτό.

Σε άλλο σημείο οι σύμβουλοι Επικρατείας επισημαίνουν ότι προβλεπόμενη διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών κατά την απόφαση του Νίκου Φίλη δεν είναι ικανή να αναπτύξει, εμπεδώσει  και να ενισχύσει όπως επιβάλλεται από τη διάταξη του άρθρου 16 του Συντάγματος την Ορθόδοξη Χριστιανική συνείδηση των μαθητών, γιατί η διάταξη αυτή:

  • είναι ελλιπής κατά περιεχόμενο,
  • δεν είναι αυτοτελής, αμιγής και διακριτική σε σχέση με τη διδασκαλία στοιχείων αναφερομένων σε  άλλα δόγματα ή θρησκείες με αποτέλεσμα να προκαλείται σύγχυση στους μαθητές ως προς το περιεχόμενο της Ορθόδοξης Χριστιανικής διδασκαλίας και
  • δεν είναι επαρκή από την άποψη του χρόνου που διατίθεται για το μάθημα των Θρησκευτικών.

Παράλληλα, σύμφωνα με τους συμβούλους Επικρατείας, το πρόγραμμα σπουδών παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις ως προς το περιεχόμενο της Ορθόδοξης Χριστιανικής διδασκαλίας, καθώς:

  • Δεν γίνεται αναφορά στην Αγία Ομοούσιο και Αδιαίρετο Τριάδα την οποία επικαλούνται στην επικεφαλίδα τους όλα τα Ελληνικά Συντάγματα και
  • Στη Γ΄ τάξη του Δημοτικού ο Ιησούς Χριστός παρουσιάζεται  ως ξένος, ως προσδοκώμενος Μεσσίας, ως δάσκαλος που όλοι θαυμάζουν, ως αγαπημένος φίλος, όχι όμως ως Σωτήρας του κόσμου.

Διευκρινίζεται, ότι η ακύρωση του ΣτΕ  αφορά μεν το σύνολο της εν λόγω υπουργικής απόφασης, αλλά δεν αναφέρεται στη διδασκαλία του μαθήματος των θρησκευτικών στο Λύκειο, καθώς για το θέμα αυτό εκκρεμεί άλλη αίτηση ακύρωσης.    

Στο Ανώτατο Ακυρωτικό Δικαστήριο είχαν προσφύγει η Ιερά Μητρόπολης Πειραιά, ο Μητροπολίτης Πειραιώς Σεραφείμ Μεντζελοπουλος, η Εστία Πατερικών Μελετών, γονείς κ.λπ. και ζητούσαν να ακυρωθεί η επίμαχη  απόφαση του τέως υπουργού Παιδείας καθώς με αυτήν πραγματοποιείται μια ριζική αλλαγή στο χαρακτήρα του μαθήματος των θρησκευτικών, αλλοιώνοντας «τον από ιδρύσεως του Ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα ορθόδοξο χαρακτήρα του», ενώ παράλληλα είναι αντισυνταγματική, αντίθετη στις διεθνείς συμβάσεις και την Ευρωπαϊκή και Ελληνική νομοθεσία.