Στην πλέον κρίσιμη φάση εισέρχονται οι συνομιλίες για το ζήτημα της ονομασίας των Σκοπίων, καθώς σήμερα το απόγευμα ο υπουργός Εξωτερικών, Νίκος Κοτζιάς, μεταβαίνει στα Σκόπια, όπου θα έχει σημαντικές επαφές με την πολιτική ηγεσία, την αντιπολίτευση και τα αλβανικά κόμματα της χώρας.

Ειδικότερα, ο κ. Κοτζιάς απόψε θα παρακαθίσει σε δείπνο εργασίας με τον ομόλογό του Νικολά Ντιμιτρόφ. Μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης θα ακολουθήσει η ενημέρωση των Ελλήνων και Σκοπιανών δημοσιογράφων σε κοινή συνέντευξη Τύπου των δύο υπουργών. Αύριο, ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών θα έχει επαφές με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Γκεόργκε Ιβάνοφ, τον πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ, και τις ηγεσίες των συμπολιτευόμενων αλβανικών κομμάτων και του αντιπολιτευόμενου VMRO .

Εκτός από τον συμβολισμό, ότι δηλαδή για πρώτη φορά μετά σχεδόν 12 χρόνια θα πραγματοποιηθεί απευθείας πτήση από την Αθήνα στα Σκόπια, οι επαφές που θα έχει ο κ. Κοτζιάς θα γίνουν επί του προσχεδίου θέσεων που έχει αποστείλει στη γειτονική χώρα προ ολίγων ημερών ο Έλληνας υπουργός Εξωτερικών.

Οι πέντε προτάσεις

Τα πέντε ονόματα, σύμφωνα με τις τελευταίες εισηγήσεις που είχαν γίνει από το Μάθιου Νίμιτς, είναι:

  • Republika Nova Makedonija (Δημοκρατία της Νέας Μακεδονίας)
  • Republika Severna Makedonija (Δημοκρατία της Βόρειας Μακεδονίας)
  • Republika Gorna Makedonija (Δημοκρατία της Άνω Μακεδονίας)
  • Republika Vardarska Makedonija (Δημοκρατία της Μακεδονίας του Βαρδάρη)
  • Republika Makedonija (Skopje) [Δημοκρατία της Μακεδονίας (Σκόπια)]

Τα κεφάλαια που αφορούν το σχέδιο συμφωνίας που προτείνει η ελληνική πλευρά είναι επτά:

  • Ονομασία
  • Εύρος χρήσης
  • Γλώσσα
  • Ταυτότητα
  • Εμπορικές χρήσεις
  • Ακρωνύμια
  • Συντμήσεις

Το προσχέδιο με τις θέσεις της Αθήνας

Σε γενικές γραμμές, έχει γίνει γνωστό ότι το προσχέδιο της ελληνικής πλευράς περιλαμβάνει επτά σημεία, εκ των οποίων συμφωνία υπάρχει σε τρία από αυτά και, συγκεκριμένα, στο όνομα (μάλλον «Γκόρνα Μακεντόνια»), τα ακρωνύμια, καθώς και τις αλυτρωτικές αναφορές. 

Ιδιαίτερα όσον αφορά στο ζήτημα των αλυτρωτισμών (στους οποίους η κυβέρνηση της ΠΓΔΜ περιλαμβάνει και τις κινήσεις που έχουν ήδη γίνει για τη μετονομασία αεροδρομίου και κεντρικής εθνικής οδού) ο Ζόραν Ζάεφ έχει μάλλον εύκολο έργο, καθώς οι περισσότερες από αυτές τις δημόσιες αναφορές –κυρίως κτίρια και ονομασίες– αποτελούσαν και μέρος της προεκλογικής εκστρατείας του Σοσιαλιστικού Κόμματος της γείτονος.

Ο κ. Ζάεφ, πάντως, όπως αναφέρει η «Καθημερινή», εκτός από τις επικρίσεις της αντιπολίτευσης, αντιμετωπίζει πλέον και εκείνες της Ρωσίας. Το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε την Τρίτη ότι ο βοηθός υπουργός Αλεξάντερ Γκρούσκο συναντήθηκε με τον πρέσβη της ΠΓΔΜ στη Μόσχα Γκότσε Καραγιάνοφ, στον οποίο και επισημάνθηκε ότι «τα σχέδια προσέλκυσης της Δημοκρατίας της “Μακεδονίας” στο ΝΑΤΟ μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην περιφερειακή ασφάλεια και τις διμερείς σχέσεις». Η παρέμβαση της Μόσχας ανάγκασε τον πρωθυπουργό της ΠΓΔΜ να προχωρήσει σε μια δήλωση, προκειμένου να καθησυχάσει τη Ρωσία για τους στόχους της κυβέρνησής του.

Στην Αθήνα εξακολουθούν να εκτιμούν ότι η επίλυση του ζητήματος είναι επιβεβλημένη προκειμένου να απελευθερωθεί διπλωματικό κεφάλαιο από μια χρονίζουσα υπόθεση. Ανάμεσα στο Μέγαρο Μαξίμου και το ΥΠΕΞ υπάρχει σύμπνοια ως προς το ότι το Σκοπιανό είναι ζήτημα κουλτούρας, Ιστορίας, πολιτιστικής κληρονομιάς και όχι γεωπολιτικό και γεωστρατηγικό, όπως οι διαφορές με την Τουρκία.

Το ζήτημα, βεβαίως, για την κυβέρνηση είναι ότι τις συγκεκριμένες απόψεις δεν ασπάζεται ο υπουργός Εθνικής Aμυνας Πάνος Καμμένος, οι σχέσεις του οποίου με τον πρωθυπουργό έχουν ήδη κλυδωνισθεί αρκετά τους τελευταίους μήνες.

Οι διαφωνίες των Σκοπίων 

Σύμφωνα με πληροφορίες, η πΓΔΜ απορρίπτει την αλλαγή Συντάγματος, έχοντας ως στόχο και τη διατήρηση της συνταγματικής ονομασίας «Δημοκρατία της Μακεδονίας» στο εσωτερικό, κάτι που οδηγεί στη διπλή ονομασία. Σκιά στη διαπραγμάτευσ ρίχνουν και οι δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της γείτονος, λίγα εικοσιτετράωρα πριν την άφιξη του Έλληνα ομολόγου του, πως «ορισμένες ελληνικές θέσεις πλησιάζουν τον παραλογισμό».

Εκτός από τις επικρίσεις της αντιπολίτευσης, ο πρωθυπουργός της πΓΔΜ Ζόραν Ζάεφ αντιμετωπίζει πλέον και εκείνες της Ρωσίας, η οποία επισήμανε ότι «τα σχέδια προσέλκυσης της Δημοκρατίας της “Μακεδονίας” στο ΝΑΤΟ μπορεί να έχουν αρνητικές επιπτώσεις στην περιφερειακή ασφάλεια και τις διμερείς σχέσεις».

Τέλος σημειώνεται πως επόμενος σταθμός των διαπραγματεύσεων θα είναι την Παρασκευή, 30 Μαρτίου, καθώς Κοτζιάς και Ντιμιτρόφ θα συναντηθούν στη Βιέννη, παρουσία του προσωπικού απεσταλμένου του γ.γ. του ΟΗΕ, Μάθιου Νίμιτς.