Σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες του newpost.gr, ανοιχτούς διαύλους  επικοινωνίας μέσω διπλωματικών κύκλων  διατηρούν ο Αλέξης Τσίπρας και ο Ζόραν Ζάεφ  και οι επαφές φαίνεται πως εντατικοποιούνται  δυο εβδομάδες πριν από τη Σύνοδο Κορυφής ΕΕ – Δ. Βαλκανίων στη Σόφια. Στην ΕΕ δίνουν μεγάλη σημασία στην  ενταξιακή  προοπτική  των χωρών της περιοχής. Τον πρώτο λόγο έχουν η Σερβία και το Μαυροβούνιο το 2025 και ακολουθούν η Αλβανία και τα Σκόπια.

Στο τετ α τετ των δυο πρωθυπουργών, που δεν αποκλείεται να πραγματοποιηθεί στις 17 Μαΐου,  θα εξεταστεί η πορεία των διαβουλεύσεων για το ονοματολογικό και κατά  πόσο, σε ανώτατο επίπεδο πλέον, μπορεί να γίνει το επόμενο βήμα. Υπενθυμίζεται πως η τελευταία φορά που συναντήθηκαν οι δυο ηγέτες ήταν στις αρχές της χρονιάς στο Νταβός της Ελβετίας, όπου του κλίμα που αποτυπώθηκε ήταν άκρως θετικό και ευνόησε τις συζητήσεις που ακολούθησαν σε επίπεδο υπουργών  Εξωτερικών. 

Κοτζιάς και Ντιμιτρόφ θα έχουν την ευκαιρία να συνομιλήσουν  και σήμερα στη Θεσσαλονίκη στο περιθώριο της  τετραμερούς  διάσκεψης Ελλάδας, Βουλγαρίας, Αλβανίας και ΠΓΔΜ για τη διασυνοριακή συνεργασία, ενώ το επόμενο ραντεβού τους  έχει κλειστεί  για τις 10-11 Μαΐου στο Σούνιο.

Πληγή το  «erga omnes»

Πηγές, που παρακολουθούν από κοντά τις κινήσεις της σκοπιανής πλευράς, αποτιμούν στο newpost.gr  θετικά τις τελευταίες δηλώσεις του Ζόραν Ζάεφ για τη διενέργεια δημοψηφίσματος, καθώς εκτιμούν πως οφείλει να «ζυμώσει» και την κοινωνία του για τις αλλαγές που πρέπει να προωθηθούν. Μπορεί το «τρένο» της Συνόδου του ΝΑΤΟ (11-12 Ιουλίου), σε σχέση με την ενταξιακή πορεία της ΠΓΔΜ να έχει χαθεί, όμως είναι προφανές  πως ο Σκοπιανός πρωθυπουργός δεν θέλει να κλείσει το «παράθυρο» ευκαιρίας που έχει ανοίξει παρά τις μεγάλες δυσκολίες που υπάρχουν. Για να πάρει πρόσκληση η ΠΓΔΜ για την Βορειοατλαντική Συμμαχία θα πρέπει να υλοποιηθούν οι αποφάσεις του Βουκουρεστίου του 2008.

Αν και οι διαπραγματεύσεις είχαν ξεκινήσει με το επίδικο της κοινά αποδεκτής ονομασίας, αυτό το στάδιο έχει προ πολλού ξεπεραστεί. Το εύρος χρήσης του ονόματος μαζί με τις αλλαγές στο Σύνταγμα παραμένουν τα δυο μεγάλα «αγκάθια» των συζητήσεων.  Το ενδεχόμενο η γειτονική χώρα να μπορεί να χρησιμοποιεί στο εσωτερικό της τον όρο «Δημοκρατία της Μακεδονίας» και μόνο στο εξωτερικό το «Άνω Μακεδονία» είτε στα σλαβικά είτε μεταφρασμένο, αποκλείεται από την ελληνική πλευρά.

Δύσκολες οι ισορροπίες στην ΠΓΔΜ

Για να προχωρήσουν οι συνταγματικές αλλαγές στην ΠΓΔΜ απαιτείται ευρεία πλειοψηφία των 2/3 στη Βουλή (120 έδρες συνολικά). Ο Ζόραν Ζαέφ διαθέτει 63 έδρες από τις 80 που χρειάζονται. Η αξιωματική αντιπολίτευση του εθνικιστικού κόμματος  VMRO έχει 51 βουλευτές και κρατά στα χέρια της τα «κλειδιά» για να ξεμπλοκάρει εύκολα τη διαδικασία χωρίς περιπέτειες για τον Ζόραν Ζάεφ. Η απόσταση ανάμεσα στις δυο πλευρές είναι δύσκολο να καλυφθεί, ενώ το ζήτημα της ανάδειξης της αλβανικής γλώσσας ως δεύτερης επίσημης γλώσσας του κράτους μεγαλώνει τη μεταξύ τους διαφορά.

Η πολιτική ατμόσφαιρα στη γειτονική χώρα εξακολουθεί να είναι τεταμένη και το γεγονός πως ο Νίκολα Ντιμιτρόφ προέρχεται από το εθνικιστικό VMRO αποτελεί ακόμα έναν αρνητικό παράγοντα.  Η διπλωματική «σκακιέρα» έχει απλωθεί εδώ και πάρα πολύ καιρό, ωστόσο καμία από τις δυο πλευρές δεν έχει κάνει το επόμενο βήμα. Η Αθήνα, άλλωστε περιμένει από την ΠΓΔΜ να πάρει πρωτοβουλία σε σχέση με το «erga omnes» που αποτελεί αυτή τη στιγμή  τον πυρήνα του προβλήματος.  Αυτός είναι ο λόγος που το τετ α τετ στη Σόφια ανάμεσα στους δυο πρωθυπουργούς θεωρείται εξαιρετικά σημαντικό.

«Θολό» το τοπίο μετά το φθινόπωρο

Ο πολιτικός χρόνος που τρέχει και για τις δυο χώρες δεν είναι ανεξάρτητος της πορείας και της τύχης των διαπραγματεύσεων. Από το φθινόπωρο και μετά Ελλάδα και Σκόπια εισέρχονται σε μια άτυπη προεκλογική περίοδο. Στην ΠΔΓΜ θα διεξαχθούν προεδρικές εκλογές το 2019, ενώ κανείς δεν μπορεί να γνωρίζει τις προθέσεις του Αλέξη Τσίπρα από τις 20 Αυγούστου και μετά που η Ελλάδα θα βγει από τα μνημόνια. Σε μια τέτοια περίπτωση έμπειροι αναλυτές προβλέπουν πως κανένας από τους δυο πολιτικούς αρχηγούς δεν θα έπαιρνε το ρίσκο κάποιας απόφασης και συνεπώς το ονοματολογικό κινδυνεύει να μπει στον «πάγο». Η ισχυρή πιθανότητα να ξεκινούσε  ένα «blame game» για τη μη λύση θα έφερνε τις σχέσεις Αθήνας – Σκοπίων και πάλι στο σημείο μηδέν.