Στη Σόφια είναι στραμμένα όλα τα βλέμματα για το αυριανό κρίσιμο ραντεβού μεταξύ του πρωθυπουργού Αλέξη Τσίπρα με τον Σκοπιανό ομόλογό του Ζόραν Ζάεφ για το ονοματολογικό της ΠΓΔΜ. Παρά τα μηνύματα αισιοδοξίας που εξέπεμψαν οι δύο ηγέτες –που συμμετείχαν από κοινού στη Σύνοδο του Ευρωπαϊκού Σοσιαλιστικού Κόμματος- τα αγκάθια παραμένουν, κάτι που παραδέχτηκε και ο κ. Τσίπρας, και όλα τα δεδομένα συγκλίνουν στο ότι η λύση θα παραπεμφθεί σε νέα συνάντηση είτε των δύο πρωθυπουργών, είτε των υπουργών Εξωτερικών.

Κρίσιμο ραντεβού, δύσκολη η λύση αύριο

Οι δημόσιες τοποθετήσεις του Αλέξη Τσίπρα στη Βουλγαρική πρωτεύουσα, παρότι μετρημένες [ποσοτικά] καταδείκνυαν πως οι διαπραγματεύσεις βρίσκονται σε αρκετά προχωρημένο στάδιο. Εξ’ ου και η δήλωσή του πριν τη Σύνοδο του ΕΣΚ, περί μεγάλων προσδοκιών που έχει από την αυριανή συνάντηση με τον κ. Ζάεφ, η οποία θα πραγματοποιηθεί στις 10:15 το πρωί, εγκαινιάζοντας έτσι την είσοδο στην τελική ευθεία των διαπραγματεύσεων. Ωστόσο, εντός της αιθούσης, έσπευσε να διευκρινίσει «έχουμε κάνει πολλά βήματα προόδου, αλλά χρειάζεται ακόμη απόσταση να διανυθεί» και πως «τα τελευταία μέτρα είναι πάντα τα πιο δύσκολα».

Αλλά και από τα όσα ανέφερε ο πρωθυπουργός της ΠΓΔΜ, δεν προκύπτει ότι αύριο θα επέλθει συμφωνία, εκτός βέβαια κάποιου συγκλονιστικού απροόπτου. Αναφερόμενος στο πολυαναμενόμενο ραντεβού, σημείωσε πως πρόκειται για «θετική στιγμή για να επιβεβαιώσουμε τι έχει επιτευχθεί έως σήμερα».

Οι δημόσιες τοποθετήσεις των δύο πρωθυπουργός φαίνεται να επιβεβαιώνουν και την εκτίμηση που διατύπωσε χθες, αξιωματούχος της ΕΕ για την πορεία των συνομιλιών. «Ελπίζουμε πως οι δύο ηγέτες θα μας ενημερώσουν για θετικές εξελίξεις. Προφανώς δεν αναμένουμε μια λύση στη Σόφια, αλλά εντός του Ιουνίου, ο οποίος είναι κομβικός μήνας για τις όποιες αποφάσεις λάβει η ΕΕ ως προς την έναρξη των ενταξιακών διαπραγματεύσεων της ΠΓΔΜ».

Το περίγραμμα της λύσης

Όλα δείχνουν πως όποτε δώσουν τα χέρια οι δύο πλευρές, η λύση θα διατυπωθεί στη μορφή μιας διεθνούς συμφωνίας και ουσιαστικά η ικανή συνθήκη που θα «ξεκλειδώνει»  την ένταξη των Σκοπίων στον ΝΑΤΟ θα είναι η αναθεώρηση του Συντάγματος, που θα «σφραγίζει» με αυτόν τον τρόπο και το «erga omnes»,  δηλαδή την απαλοιφή του όρου «Δημοκρατία της Μακεδονίας» από το εσωτερικό της γειτονικής  χώρας.

Κάτι τέτοιο πιθανότατα δεν θα συμβεί άμεσα, αλλά σε ένα βάθος χρόνου, κάτι που άφησε να εννοηθεί και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Δημήτρης Τζανακόπουλος χθες, Τρίτη. «Η διεθνής συμφωνία, που πιθανό να υπογραφεί, θα έχει έναν χαρακτήρα αλλεπάλληλων δεσμεύσεων, δηλαδή δικαιωμάτων και υποχρεώσεων που θα εκτείνονται στο μέλλον». Μάλιστα συμπλήρωσε πως «σε όλες τις διμερείς διαφορές, όταν καταλήγουμε σε μια συμφωνία, υπάρχουν συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, συγκεκριμένοι στόχοι, συγκεκριμένες υποχρεώσεις, οι οποίες απορρέουν από αυτές τις συμφωνίες και οι οποίες πρέπει να τηρούνται από τις δυο πλευρές».

Εσωτερικά εμπόδια

Όποια λύση όμως και να συνομολογηθεί, θα πρέπει να εγκριθεί από τα δύο κοινοβούλια, ενώ και στις δύο χώρες περισσεύουν οι αντιδράσεις. Το κυβερνητικός συνασπισμός υπό τον Ζ. Ζάεφ έχει να αντιμετωπίσει τις σφοδρές αντιδράσεις που διατυπώνονται καθημερινά από το αντιπολιτευόμενο κόμμα VMRO-DPMNE, το οποίο έχει προνομιακές σχέσεις με τη Ρωσία. Και ως γνωστό, η Ρωσία έχει διατυπώσει τις επιφυλάξεις της για πιθανή λύση στο Σκοπιανό, καθώς αυτή θα ξεκλείδωνε την ενταξιακή πορεία της ΠΓΔΜ σε ΕΕ και ΝΑΤΟ, αλλάζοντας άρδην τους συσχετισμούς στα Βαλκάνια, υπέρ του Δυτικού παράγοντα.

Πιέσεις βεβαίως ασκούνται και από τις Βρυξέλλες, το ΝΑΤΟ και άλλους διεθνείς παίχτες υπέρ της λύσης, με την κατάσταση στη γειτονική χώρα να θυμίζει «μπαρούτι». Έτσι, είναι άγνωστο το κατά πόσο θα στηριχθεί η όποια λύση από την αντιπολίτευση ή το εάν θα βρει ο Ζάεφ την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τις Συνταγματικές αλλαγές που επιζητεί η ελληνική πλευρά, είτε άμεσα, είτε και σε βάθος χρόνου. Ως πρόβλημα αντιμετωπίζεται από την Αθήνα και η δέσμευση του πρωθυπουργού της ΠΓΜΔ να θέσει σε δημοψήφισμα την όποια λύση, γεγονός που θα οξύνει ακόμη περαιτέρω τα πνεύματα στην ήδη διχασμένη χώρα.

Αλλά και η ελληνική κυβέρνηση αντιμετωπίζει μεγάλες δυσκολίες, και αυτό γιατί:

*Είναι γνωστή η άρνηση των Ανεξάρτητων Ελλήνων να δεχθούν την οποιαδήποτε χρήση του όρου «Μακεδονία», την ώρα που ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς διαπραγματεύεται «ανοιχτά» σύνθετο γεωγραφικό προσδιορισμό ο οποίος θα περιέχει την ονομασία. Μάλιστα, όπως έγραψε το Newpost, χτες, η στάση των ΑΝΕΛ συζητήθηκε σε ραντεβού που είχε ο Αλέξης Τσίπρας στο Μαξίμου με τον Νίκο Κοτζιά και τον Πάνο Καμμένο. Σε περίπτωση μη υπερψήφισης της συμφωνίας από τους ΑΝΕΛ, η εύρεση του απαραίτητου αριθμού βουλευτών για απλή υπερψήφιση μπορεί να μην είναι εύκολη υπόθεση αφού ναι μεν ο Σταύρος Θεοδωράκης έχει διαμηνύσει ότι θα τη στη στηρίξει, δεν έχει δεσμευτεί όμως το ίδιο και η Δημοκρατική Συμπαράταξη. Πάντως, από τους ΑΝΕΛ εκπέμπουν μηνύματα ψυχραιμίας, τονίζοντας πως η λύση δεν είναι τόσο κοντά όσο την παρουσιάζουν τα ΜΜΕ.

*Καθόλου αμελητέες όμως δεν θα πρέπει να θεωρούνται και οι αντιδράσεις στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ. Παρότι είναι δέσμευση του κόμματος η διαπραγμάτευση και λύση του Σκοπιανού, ορισμένοι όπως ο Γιάννης Μιχελογιαννάκης αντιδρούν στο ενδεχόμενο να δοθεί χρονικό περιθώριο στην ΠΓΔΜ για να προχωρήσει σε συνταγματικές αλλαγές, χαρακτηρίζοντάς το ως «εγκληματική επιλογή».

Σε κάθε περίπτωση είναι δεδομένο πως έχουμε εισέλθει στην τελική ευθεία των διαπραγματεύσεων, με τις πιθανότητες να είναι υπέρ μιας συμφωνίας. Το πώς θα εγκριθεί αυτή, είναι ένα άλλο ζήτημα, εξίσου σημαντικό. Και κάποιοι παρατηρητές των πολικών εξελίξεων στη χώρα μας δεν αποκλείουν το Σκοπιανό να είναι θρυαλλίδα ευρύτερων ανακατατάξεων στο πολιτικό πεδίο…