Θα αποφασίσει τον Διεθνές Νομισματικό Ταμείο να παραμείνει στο ελληνικό πρόγραμμα; Πρόκειται για μια κρίσιμη απόφαση για το μέλλον τη χώρας. Ενδεχόμενη αποχώρηση του ΔΝΤ μπορεί να έχει σημαντικές επιπτώσεις τόσο στη ρύθμιση του χρέους όσο και στα μέτρα λιτότητας. Αυτή η κρίσιμη απόφαση για την Ελλάδα κυοφορείται ερήμην  της. Αποτελεί κατά κύριο λόγο αντικείμενο διαπραγμάτευσης μεταξύ ΔΝΤ και Γερμανίας. Η ελληνική κυβέρνηση όχι μόνο δεν μπορεί να επηρεάσει τις εξελίξεις , αλλά μοιάζει να μην έχει ξεκάθαρη γραμμή για το ζήτημα.

Προς αποχώρηση το Ταμείο

Την Τρίτη μεταφέραμε την εκτίμηση ανώτερου κυβερνητικού αξιωματούχου ότι «το ΔΝΤ κλίνει προς τον αποχώρηση». Την Τετάρτη, δημοσίευμα της Süddeutsche Zeitung επιβεβαιώνει την εκτίμηση του Έλληνα αξιωματούχου. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ της γερμανικής εφημερίδας, η Ανγκέλα Μέρκελ βρίσκεται ενώπιον ενός σοβαρού διλήμματος. Από τη μια μεριά, έχει υποσχεθεί στους βουλευτές της την παραμονή του ΔΝΤ, ως εγγυητή της δημοσιονομικής πειθαρχίας της Ελλάδας. Από την άλλη, η παραμονή του Ταμείου απαιτεί γενναία ρύθμιση του χρέους χωρίς πολιτική αίρεση. Η κ Μέρκελ φέρεται να επιλέγει «το μικρότερο κακό» που είναι η αποχώρηση του Ταμείου. Προτιμάει δηλαδή να δυσαρεστήσει την κοινοβουλευτική ομάδα της, παρά να κάνει μεγάλες παραχωρήσεις στο χρέος.

Πάντως, πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι τίποτα δεν έχει λήξει ακόμα. Δεν μπορεί να αποκλειστεί το σενάριο ότι η Γερμανία και το ΔΝΤ υιοθετούν σκληρές στάσεις για διαπραγματευτικούς λόγους και στο τέλος θα βρεθεί συμβιβαστική φόρμουλα, κάτι που άφησε να εννοηθεί σήμερα και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας κατά τη συνέντευξη Τύπου μετά τη Σύνοδο Κορυφής της Σόφιας.

Ως προς αυτό το θέμα, τη σκληρή στάση του Ταμείου επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος Τζέρι Ράις, που έκανε λόγο για «διαφορές που έχουν μειωθεί», αλλά και «για ανοιχτά θέματα που πρέπει να επιλυθούν». Έστειλε μάλιστα τελεσίγραφο στους Ευρωπαίους, λέγοντας πως ο χρόνος για την ενεργοποίηση του προγράμματος μετρά αντίστροφα και ότι οι αποφάσιες στου Eurogroup της επόμενης εβδομάδας καθίστανται ιδιαίτερα κρίσιμες.

Η αμηχανία της Αθήνας

Στην Αθήνα η κυβέρνηση μοιάζει να παρακολουθεί αμέτοχη τις εξελίξεις. Μάλιστα δεν φαίνεται να έχει ξεκάθαρη άποψη. Ερωτηθείς για το θέμα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έδωσε στο briefing την εξής απάντηση την Τετάρτη:  «Μια μη συμμετοχή του Ταμείου στο τρίτο πρόγραμμα, όπως έχουμε πει και στο παρελθόν, δεν αποτελεί καταστροφή.» Ο  Δημήτρης Τζανακόπουλος προσέθεσε ότι «δεν κρίνεται η αξιοπιστία της εξόδου της Ελλάδας από το τρίτο πρόγραμμα από τη συμμετοχή ή τη μη συμμετοχή του Ταμείου.» Από την τοποθέτηση του κ. Τζανακόπουλου, προκύπτει ότι το Μαξίμου διάκειται ευνοϊκά στην αποχώρηση του ΔΝΤ. Επιλέγει όμως να μη διατυπώνει κατηγορηματική θέση, προφανώς γιατί έχει δεύτερες  σκέψεις.

Οι δεύτερες σκέψεις αυτές έχουν να κάνουν τόσο με την προοπτική της ρύθμισης του χρέους, όσο και με τα οφέλη που μπορεί να αποκομίσει η χώρα από την αποχώρηση του Ταμείου. Είναι βέβαιο ότι η αποχώρηση του ΔΝΤ θα σημάνει μικρότερη μείωση του χρέους η οποία μάλιστα θα εγκρίνεται κάθε χρόνο από το γερμανικό κοινοβούλιο. Δεν είναι καθόλου βέβαιο τι παρατάσεις θα δεχτεί η Γερμανία (απόντος του ΔΝΤ) στην αποπληρωμή των ομολόγων του EFSF –η περίοδος χάριτος λήγει το 2024. Μια υπερδεκαετής παράταση της αποπληρωμής τους θα αποτελέσει σημαντική ελάφρυνση του χρέους και θα δώσει ενισχύσει αποφασιστικά τις ελληνικές εξόδους στις χρηματαγορές. Θα το πράξει όμως η γερμανική κυβέρνηση;

Επιπλέον, είναι βέβαιο ότι η αποχώρηση του ΔΝΤ θα δημιουργήσει πιο ευνοϊκό συσχετισμό για την αναστολή της περικοπής των συντάξεων. Δεν είναι όμως καθόλου βέβαιο ότι εντέλει η Γερμανία θα κάνει πίσω σε αυτό το ζήτημα  Δηλαδή μπορεί οι συντάξεις να κοπούν ακόμα και απόντος του ΔΝΤ.

 Εν ολίγοις, μια σειρά από αβεβαιότητες περιπλέκουν την κατάσταση. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις πρέπει να τοποθετούνται με σαφήνεια όχι μόνο για τα απλά, αλλά και για τα περίπλοκα. Πόσο μάλλον όταν αυτά τα περίπλοκα είναι κρίσιμα για το μέλλον της χώρας.