Στην τελική – όπως όλα δείχνουν- ευθεία των διαπραγματεύσεων για το ονοματολογικό των Σκοπίων εισήλθαν οι κυβερνήσεις Ελλάδας ΠΓΔΜ μετά τα απανωτά τετ α τετ που είχαν στη Σόφια ο Αλέξης Τσίπρας με τον Ζόραν Ζάεφ. Ενημερώνει τον Προκόπη Παυλόπουλο και τους πολιτικούς αρχηγούς ο πρωθυπουργός, την ώρα που η πρόταση περί «Δημοκρατίας της Μακεδονίας του Ίλιντεν», δεν διαψεύδεται από την κυβέρνηση.

Η πρόταση (;) Ζάεφ

Λίγες ώρες μετά τις συνεντεύξεις Τύπου των πρωθυπουργών Ελλάδας – ΠΓΔΜ από τη Σόφια, που έστελναν σήματα αισιοδοξίας για κατάληξη εντός του Ιουνίου, τα ΜΜΕ της γειτονικής χώρας έφεραν στο φως την φερόμενη πρόταση της Σκοπιανής κυβέρνησης για το ονοματολογικό: «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Ίλιντεν», ένας ιστορικός όρος που παραπέμπει στην ομώνυμη εξέγερση του 1903, η οποία θεωρείται και η απαρχή της Σλαβομακεδονικης εθνογένεσης και γιορτάζεται ως εθνική επέτειος από τη γειτονική χώρα.

Σύμφωνα με τα ΜΜΕ της ΠΓΔΜ, πρόκειται για μια πρόταση η οποία «ξεκλειδώνει» τη συναίνεση στο εσωτερικό της γειτονικής χώρας και που η κυβέρνηση μπορεί να τη χρησιμοποιήσει «έναντι όλων» [erga omnes], εκπληρώνοντας με άλλα λόγια τον απαράβατο όρο που θέτει η Αθήνα. Αξίζει να σημειωθεί πως το Μέγαρο Μαξίμου, με διαρροή επέμεινε πως η κυβέρνηση δεν υποχωρεί από τις «κόκκινες γραμμές» της, ήτοι επιμένει τόσο στο erga omnes, όσο και στη συνταγματική αναθεώρηση.

Ένα εξόχως ενδιαφέρον στοιχείο είναι το γεγονός ότι τόσο η Αθήνα δια του κυβερνητικού εκπροσώπου Δημήτρη Τζανακόπουλου, όσο και τα Σκόπια, δεν επιβεβαίωσαν, ούτε όμως διέψευσαν το εν λόγω σενάριο, γεγονός που σημαίνει ότι ακόμη και εάν δεν προκρίνεται ως όρος, βρίσκεται τουλάχιστον στο τραπέζι των συζητήσεων.

Αλλά και το Μέγαρο Μαξίμου με νεότερη διαρροή του, δεν αρνείται ότι συζητιούνται διάφορα ονόματα [άρα και η πρόταση των Σκοπίων], αλλά εστιάζει στην ανάγκη να εκπληρωθούν το «erga omnes» και η αναθεώρηση των Σκοπίων. «Η συζήτηση για οποιοδήποτε όνομα είναι κενή περιεχομένου, εάν δεν έχουν πρώτα εκπληρωθεί οι δύο βασικές προϋποθέσεις, τις οποίες η κυβέρνηση έχει θέσει, ακολουθώντας την εθνική γραμμή, από την αρχή της διαπραγμάτευσης για το ονοματολογικό», τονίζει ενδεικτικά το Μαξίμου και συνεχίζει:

«Δηλαδή ότι το erga omnes με συνταγματική αναθεώρηση είναι απαραίτητη προϋπόθεση για να υπάρξει συμφωνία και ότι η υλοποίηση της Συνταγματικής Αναθεώρησης είναι απαραίτητη προϋπόθεση για ένταξη σε διεθνείς οργανισμούς (ΕΕ - ΝΑΤΟ)».

Σύμφωνα πάντως με τα ΜΜΕ της ΠΓΔΜ, επικρατέστερα ονόματα παραμένουν το «Δημοκρατία της Νέας Μακεδονίας» και το «Δημοκρατία της Άνω Μακεδονίας» (ιδίως το πρώτο) γραμμένα στην αγγλική γλώσσα, δηλαδή Nova Macedonia ή New Macedonia και όχι ως Nova Makedonija ή Gorna Makedonija.

Εσωτερικές ζυμώσεις σε Αθήνα – Σκόπια

Σειρά με τα τις διμερείς επαφές κορυφής, έχει πλέον η ενημέρωση στο εσωτερικό των δύο χωρών. Ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας θα συναντήσει αύριο, Σάββατο στις 9:30 το πρωί τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο για να τον ενημερώσει για τις διαβουλεύσεις, ενώ στη συνέχεια θα έχει κύκλο τηλεφωνικών επαφών με τους πολιτικούς αρχηγούς. Το πρώτο και πιο επείγον ερώτημα έχει να κάνει με τη στάση του Πάνου Καμμένου και των ΑΝΕΛ απέναντι σε μια ενδεχόμενη συμφωνία.  Ο κ. Καμμένος έχει δεσμευτεί επανειλημμένως ότι δεν πρόκειται να δεχτεί ονομασία που να εμπεριέχει τον όρο Μακεδονία. Παρά τη δεδομένη διαφωνία Καμμένου, στον ΣΥΡΙΖΑ εκφράζουν συγκρατημένη αισιοδοξία για τη συνοχή της κυβερνητικής συμμαχίας. Αισιοδοξία που ενισχύθηκε μετά την προχτεσινή συνάντηση στο Μαξίμου Τσίπρα-Καμμένου-Κοτζιά. Κυβερνητικές πηγές κάνουν λόγο για συζήτηση που διεξήχθη σε καλό κλίμα. Πάντως, η συμφωνία μπορεί να περάσει σε ενδεχόμενη κοινοβουλευτική ψηφοφορία και χωρίς τις ψήφους των ΑΝΕΛ, σε περίπτωση βεβαίως που επιλεγεί η οδός της υπερψήφισης με 151 βουλευτές. Ο Σταύρος Θεοδωράκης δήλωσε ότι «αν η λύση που θα έρθει, έχει τη σφραγίδα της Ευρώπης πρέπει να τη στηρίξουμε όλοι». Πάντως, αστάθμητος παράγοντας είναι και λαϊκές αντιδράσεις, καθώς νωπές είναι ακόμη οι μνήμες από τα μεγάλα συλλαλητήρια της Θεσσαλονίκης και της Αθήνας στις αρχές της χρονιάς.

Αλλά και ο Ζόραν Ζάεφ, θα έχει επικοινωνίες τόσο με τον Πρόεδρο της ΠΓΔΜ, όσο και τους πολιτικούς αρχηγούς στην ΠΓΔΜ για τα όσα συζητήθηκαν. Παρότι από τα Σκόπια εκφράζεται αισιοδοξία ότι το σενάριο της «Δημοκρατίας της Μακεδονίας του Ίλιντεν» θα πάρει το πράσινο φως από την αντιπολίτευση, κανείς δεν θα πρέπει να παραγνωρίσει και την επέμβαση του διεθνούς παράγοντα. Ο κυβερνητικός συνασπισμός υπό τον Ζ. Ζάεφ έχει να αντιμετωπίσει τις σφοδρές αντιδράσεις που διατυπώνονται καθημερινά από το αντιπολιτευόμενο κόμμα VMRO-DPMNE, το οποίο έχει προνομιακές σχέσεις με τη Ρωσία. Και ως γνωστό, η Ρωσία έχει διατυπώσει τις επιφυλάξεις της για πιθανή λύση στο Σκοπιανό, καθώς αυτή θα ξεκλείδωνε την ενταξιακή πορεία της ΠΓΔΜ σε ΕΕ και ΝΑΤΟ, αλλάζοντας άρδην τους συσχετισμούς στα Βαλκάνια, υπέρ του Δυτικού μπλοκ.

Η παγίδα με την πρόταση Ζάεφ

Πάντως, η πρόταση για «Δημοκρατία της Μακεδονίας του Ίλιντεν», κρύβει και κινδύνους. Υπό την έννοια ότι ως ιστορικός όρος που παραπέμπει στη σλαβομακεδονική εξέγερση του 1903  είχε ως απώτερο στόχο τη δημιουργία αυτόνομης «Μακεδονίας», στην οποία θα περιλαμβάνονταν και ελληνικά εδάφη. Και όπως έχει επανειλημμένως πει ο υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, «η Ιστορία πρέπει να είναι σχολείο, όχι φυλακή…».