Στη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ το περασμένο Σάββατο, ο υπουργός Εσωτερικών Πάνος Σκουρλέτης χαρακτήρισε δημοκρατική μεταρρυθμιστική τομή την καθιέρωση της απλής αναλογικής στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές . Ωστόσο, εγείρονται ερωτήματα για το κατά πόσο η απλή αναλογική που φέρνει το σχέδιο «Κλεισθένης», είναι συμβατή με τις νέες συμμαχίες που επιδιώκει ο ΣΥΡΙΖΑ. Επιπλέον, τους αυτοδιοικητικούς του κυβερνώντος κόμματος μοιάζει να τους απασχολεί περισσότερο το πώς θα ξεπεραστούν τα εμπόδια που βάζει στο έργο τους η γραφειοκρατία, παρά το ποιο θα είναι το εκλογικό σύστημα των δημοτικών εκλογών.

Η αναλογική και οι συνεργασίες

Στον ΣΥΡΙΖΑ πιστεύουν ότι η απλή αναλογική και οι αυτοδιοικητικές συνεργασίες με την Κεντροαριστερά αποτελούν δύο πτυχές του ίδιου πολιτικού σχεδίου. Στην τοποθέτησή του στην ΚΕ ο Αλέξης Τσίπρας είπε χαρακτηριστικά: «Η απλή αναλογική για μας δεν είναι μόνο ζήτημα αρχής. Είναι όρος για την ύπαρξη των αναγκαίων συνεργασιών και προγραμματικών συγκλίσεων». Σε ανάλογο τόνο και ο Πάνος Σκουρλέτης που τόνισε ότι «επιδιώκουμε τη δημιουργία ενός διακριτού ρεύματος στην Αυτοδιοίκηση με συμμαχίες σε προγραμματική βάση».

Το ερώτημα όμως πού εγείρεται είναι πώς θα δημιουργηθεί αυτό το ρεύμα στο οποίο αναφέρεται ο υπουργός Εσωτερικών. Γιατί αυτή τη στιγμή οι αποδέκτες των προτάσεων συνεργασίας του ΣΥΡΙΖΑ, δηλαδή οι αιρετοί που προέρχονται από τον χώρο της Κεντροαριστεράς, απορρίπτουν κατηγορηματικά την απλή αναλογική και συμπορεύονται με τους συναδέλφους τους της Νέας Δημοκρατίας. Η εικόνα που διαμορφώνεται (τουλάχιστον προς ώρας) στην Αυτοδιοίκηση είναι ότι στις επικείμενες εκλογές θα είναι πιο εύκολες οι συνεργασίες των δυνάμεων που στήριξαν το «Ναι» στο δημοψήφισμα, παρά αυτές του ΣΥΡΙΖΑ με τον χώρο της Κεντροαριστεράς.

Το σχέδιο Σκουρλέτη

Από τη μεριά τους, οι αυτοδιοικητικοί που πρόσκεινται στη αξιωματική αντιπολίτευση θεωρούν ότι η απλή αναλογική έχει σα στόχο να βάλει τον ΣΥΡΙΖΑ «από την πίσω πόρτα» στη διοίκηση μεγάλου αριθμού δήμων τους οποίους δεν μπορεί αν κερδίσει. Με την απλή αναλογική ακόμα και σχετικά μικρές παρατάξεις θα μπορούν να συμμετέχουν στα συμμαχικά σχήματα που θα διοικούν τους δήμους. Από τη φύση τους βέβαια αυτές οι εκτιμήσεις δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν.

Εκείνο που μοιάζει σχεδόν βέβαιο είναι ότι ο κ. Σκουρλέτης θέλει να καταστήσει εξαιρετικά δύσκολη την εκχώρηση μέρους των υπηρεσιών καθαριότητας στους ιδιώτες. Η πρώτη κίνηση σε αυτήν την κατεύθυνση ήταν ο διαγωνισμός για την πρόσληψη 8.166 μόνιμων υπαλλήλων καθαριότητας. Η δεύτερη είναι το πρόγραμμα «Φιλόδημος». Το πρόγραμμα αυτό προβλέπει πιστώσεις ύψους 700 εκατομμυρίων για το 2108 και δύο δισεκατομμυρίων σε βάθος πενταετίας, για την ανανέωση των υποδομών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης,

μεγάλο μέρος των οποίων αποτελεί ο μηχανολογικός εξοπλισμός της καθαριότητας. Αν λοιπόν ένας δήμος έχει νέους υπαλλήλους και καινούργια μηχανήματα, δύσκολα θα ζητήσει τη συνδρομή της ιδιωτικής πρωτοβουλίας.

Ο φράχτης της… γραφειοκρατίας

Πάντως στην ΚΕ του ΣΥΡΙΖΑ οι δύο τοποθετήσεις που έκαναν εντύπωση, δεν είχαν ως κύριο θέμα την απλή αναλογική, αλλά τα γραφειοκρατικά εμπόδια που αντιμετωπίζει η Αυτοδιοίκηση. Στην ομιλία της η περιφερειάρχης Αττικής Ρένα Δούρου ανέφερε χαρακτηριστικά ότι για περισσότερο από έναν χρόνο προσπαθεί να βάλει ένα φράχτη στο Πεδίο του Άρεως, αλλά το έργο κολλάει στα γρανάζια της γραφειοκρατίας, άλλοτε στην Πολεοδομία και άλλοτε στο Δασαρχείο. «Για το ότι «κολλάνε» τα έργα, δεν μας φταίει το Τόμσεν», συνηθίζει να λέει η κ. Δούρου

Ανάλογη ήταν η ιστορία που αφηγήθηκε ο αναπληρωτής υπουργός Υγείας Παύλος Πολάκης. Η ανακατασκευή ενός λιμανιού που ξεκίνησε όταν ο κ. Πολάκης ήταν δήμαρχος Σφακίων, δεν έχει ακόμα ολοκληρωθεί λόγω συνεχών γραφειοκρατικών προσκομμάτων. Επικαλούμενος τη μεγάλη εμπειρία του στην Αυτοδιοίκηση, ο κ. Πολάκης υπογράμμισε ότι ο έλεγχος νομιμότητας των αποφάσεων των δήμων πρέπει να γίνεται κατασταλτικά και όχι προληπτικά όπως συμβαίνει σήμερα. Όσο και αν ακούγεται παράξενο, κάθε μια πράξη των δήμων πρέπει να περάσει πρώτα από τον έλεγχο του επόπτη αυτοδιοίκησης που κρίνει τη νομιμότητα της. Με δεδομένη την έλλειψη προσωπικού και τους γνωστούς ρυθμούς του Δημοσίου, το αποτέλεσμα είναι η αποτελμάτωση της διοίκησης των δήμων.

Συνολικά οι διαδικασίες των ΟΤΑ είναι φοβερά περίπλοκες και χρονοβόρες. Είναι ενδεικτικό ότι από τη στιγμή που θα τελειώσει η μελέτη ενός έργου μέχρι τη στιγμή που θα κατακυρωθεί στον μειοδότη, χρειάζονται το λιγότερο (!) 153 μέρες. Αν υπάρξουν ενστάσεις από συμμετέχοντες στον διαγωνισμό ή άλλου τύπου προβλήματα, ο χρόνος που θα χρειαστεί ακόμα περισσότερος χρόνος.

Η κυβέρνηση μάλλον δεν έκανε πολλά για την απλοποίηση των διαδικασιών. Ο νόμος 4412 του 2016 για τις δημόσιες συμβάσεις έφερε περισσότερη γραφειοκρατία, ενώ και ο «Κλεισθένης» δεν φαίνεται να ανοίγει νέο κεφάλαιο σε συγκεκριμένο πεδίο. Γι’ αυτό οι αυτοδιοικητικοί του ΣΥΡΙΖΑ πιέζουν τον κ. Σκουρλέτη για στοχευμένες τροποποιήσεις του νομοσχεδίου, όπως το μην περνάνε προληπτικό έλεγχο νομιμότητας οι «κανονιστικές» (μη οικονομικού χαρακτήρα) πράξεις των δήμων. Σύμφωνα με πληροφορίες, το υπουργείο Εσωτερικών θα δεχτεί αλλαγές στον «Κλεισθένη»