Η είδηση της απελευθέρωσης των δύο Ελλήνων στρατιωτικών από τις φυλακές της Αδριανούπολης πέρα από τα χαμόγελα στους ίδιους και τις οικογένειές τους, μετά από 167 ημέρες εγκλεισμού, έδωσε και μια “ανάσα” στο Μέγαρο Μαξίμου μετά τις φονικές πυργκαγιές στο Μάτι. Ο πρωθυπουργός, που αναμένεται να συναντήσει τον Άγγελο Μητρετώδη και τον Δημήτρη Κούκλατζη, επικοινώνησε χθες τη νύχτα με τις οικογένειές τους τονίζοντας πως “η αποφυλάκιση των δυο Ελλήνων στρατιωτικών είναι πράξη δικαιοσύνης, που θα συμβάλει στην ενίσχυση της φιλίας, της καλής γειτονίας και της σταθερότητας στην περιοχή”.

Όπως είναι σε θέση να γνωρίζει το newpost.gr, η είδηση της αποφυλάκισής τους είχε φτάσει στο Μέγαρο Μαξίμου από νωρίς την Τρίτη σχετικά με το έκτο κατά σειρά αίτημα που είχαν καταθέσει.  Είχε προηγηθεί ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας και σύμφωνα με πληροφορίες ο Νίκος Κοτζιάς, μετά από επαφές του με τον ομόλογό του Μεβλούτ Τσαβούσογλου, είχε ενημερώσει για τις “καλές προθέσεις” από την πλευρά της Τουρκίας. Ακολούθησαν τηλεφωνήματα μεταξύ του επικεφαλής του διπλωματικού γραφείου του πρωθυπουργού Βαγγέλη Καλπαδάκη με τον Τούρκο ομόλογό του, αλλά και σε επίπεδο αρχηγών ΓΕΕΘΑ. Ο δικαστής έδωσε το “πράσινο φως” για την αποχώρησή τους από τις φυλακές της Αδριανούπολης χωρίς να υπάρχουν περιοριστικοί όροι, αποδεχόμενος πως δεν τεκμηριώνονται κατηγορίες περί κατασκοπείας.

Το παρασκήνιο της απελευθέρωσης του Άγγελου Μητρετώδη και του Δημήτρη Κούκλατζη είναι πολύ μεγάλο και καλά πληροφορημένες πηγές τόνιζαν στο newpost.gr ότι είναι αποτέλεσμα συνεχών πιέσεων, που ασκούσε η ελληνική πλευρά σε διεθνές, διμερές και σε διπλωματικό επίπεδο. Σε κάθε περίπτωση οι ίδιες πηγές σημείωναν πως η διεθνής συγκυρία και η πίεση που έχει υποστεί ο Ερντογάν από την οικονομία, τις ΗΠΑ και την ΕΕ έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο. Ενδεικτικό ήταν και το μήνυμα του προέδρου της ΕΕ Ζαν Κλοντ Γιουνκέρ, ο οποίος μέσω twitter δήλωσε “ευτυχής για την επικείμενη απελευθέρωση των δυο Ελλήνων στρατιωτικών. Όπως είχα πει στη Βάρνα, η Τουρκία δεν έχει τίποτα να φοβηθεί από τους ευρωπαίους γείτονες της. Η ΕΕ παραμένει προσηλωμένη στη στρατηγική αυτή σχέση. Επιθυμούμε μια σταθερή, ευημερούσα, δημοκρατική Τουρκία”.

Χωρίς να γίνεται αναφορά σαφώς σε μια “πολιτική απόφαση”, αφού κανείς από την ελληνική πλευρά δεν μπορεί να αμφισβητήσει το ανεξάρτητο της τουρκικής δικαιοσύνης, εντούτοις όλες οι ενδείξεις οδηγούν στο ότι ο Ταγίπ Ερντογάν δεν έχει άλλο δρόμο από το να κάνει κάποιες κινήσεις καλής θέλησης προς τη Δύση.

“Δεν είναι η στιγμή να τα σπάσει με όλους” σημείωναν πηγές που γνωρίζουν το παρασκήνιο στο newpost.gr εκτιμώντας πως αυτό το βήμα από τον Τούρκο πρόεδρο μπορεί να είναι μια πρώτη πράξη και για την αποκλιμάκωση της έντασης ανάμεσα στην Άγκυρα και την Αθήνα. Σε αυτό το μήκος κύματος κινήθηκαν και οι δηλώσεις του Πάνου Καμμένου και του Φώτη Κουβέλη με τον υπουργό Άμυνας να καλεί τον ομόλογό του στην Αθήνα. Επιπλέον, το γεγονός πως οι τουρκικές εκλογές τελείωσαν και η τουρκική λίρα πραγματοποιεί μια σημαντική πτώση έπαιξαν επίσης σημαντικό ρόλο.

Οι ίδιες πηγές σημείωναν και τη μεγάλη πίεση που υπήρχε το τελευταίο διάστημα από τον αμερικανικό παράγοντα. Η συνάντηση του Τούρκου πρέσβη στην Ουάσινγκτον με τον σύμβουλο ασφαλείας του Ντόναλντ Τραμπ φαίνεται πως ήταν καταλυτική. Οι πληροφορίες αναφέρουν πως πέρα από την αποφυλάκιση του πάστορα Μπράνσον, πιέσεις σε αυτό το ραντεβού ασκήθηκαν και για τα δύο στελέχη του στρατού ξηράς.

Ερντογάν Vs Τραμπ και στη μέση η Ελλάδα

Λίγες ώρες πριν από την αποφυλάκιση των δύο Ελλήνων, τα σημάδια για τις σχέσεις ΗΠΑ - Τουρκίας θόλωναν ακόμα πιο πολύ το τοπίο. Ο Ταγίπ Ερντογαν ή θα προχωρούσε σε μια πράξη αποκλιμάκωσης της κρίσης με τη Δύση, όπως και έκανε, ή θα συνέχιζε την πίεση. Ο Τούρκος πρόεδρος είχε δείξει πως θα συνεχίσει να “τραβάει το σχοινί” απέναντι στις ΗΠΑ μποϊκοτάροντας τα αμερικανικά ηλεκτρονικά προιόντα - κάτι που έκανε τελικά - ως απάντηση στη “βουτιά” της τουρκικής λίρας, τον διπλασιασμό των δασμών σε αλουμίνιο και χάλυβα από την Αμερική, αλλά και το “πάγωμα” παράδοσης των F-35 στην Άγκυρα. Ο Ταγίπ Ερντογάν εξακολουθεί να υποστηρίζει σε υψηλούς τόνους πως η χώρα του δέχεται οικονομική επίθεση, γεγονός που προκαλεί αλυσιδωτές αντιδράσεις και στη χώρα μας. Η μη ανταλλαγή του Πάστορα Μπράνσον με τον Φετουλάχ Γκιουλέν που είχε προτείνει ο Ερντογάν σήμανε την ολική σύγκρουση με τις ΗΠΑ.

 

Στελέχη που παρακολουθούν από κοντά τις εξελίξεις εξηγούσαν στο newpost.gr πως είναι ανησυχητικό το γεγονός πως η διαχείριση της κρίσης των ΗΠΑ με την Τουρκία έχει φύγει πλέον από τα χέρια του State Department και έχει περάσει εξ’ ολοκλήρου, όπως όλα δειχνουν, στον Ντόναλντ Τράμπ. Δεν αποκλείεται ο Αμερικανός πρόεδρος να επιθυμεί την πολιτική ταπείνωση του Ερντογάν οδηγώντας τον στα “δίχτυα” του ΔΝΤ και καθιστώντας τον πολύ ευάλωτο και εξαρτώμενο από τις ΗΠΑ με το δικαίωμα βέτο που έχουν.

Ο εγκλωβισμός του Τούρκου “αυτοκράτορα” ανάμεσα σε Μόσχα και Ουάσινγκτον προμηνύει μια πολύ δύσκολη χρονιά με τον Ερντογάν να επιχειρεί να περάσει προς το εξωτερικό ένα κλίμα “πολιορκίας” της χώρας του. Οι μνήμες από την επόμενη ημέρα της απόπειρας του πραξικοπήματος το καλοκαίρι του 2016 επανέρχονται στους Έλληνες αξιωματούχους, όπου η δημιουργία εχθρών και η έξαρση των λαικών παθών βοήθησαν τον Ταγίπ Ερντογάν να ανακάμψει.

Ενδεχομένως η επιστροφή των δύο Ελλήνων στρατιωτικών στην Ελλάδα να αποτελεί μια “υποσχετική” για αλλαγή στάσης, καθώς και για άλλες αποφυλακίσεις και κινήσεις καλής θέλησης από την Άγκυρα.