Την 3η του Σεπτέμβρη τιμούμε τον Ανδρέα Παπανδρέου,τα ιδρυτικά μέλη του Κινήματος και όλους όσοι πίστεψαν και διεκδίκησαν μια δικαιότερη και προοδευτική κοινωνία με ευκαιρίες και χωρίς διακρίσεις. Πριν την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, η ελληνική κοινωνία ταλανιζόταν από πολιτικές, οικονομικές και κοινωνικές διαιρέσεις που υπαγόρευαν αντίστοιχες συγκρούσεις και διχασμούς. Τα λαϊκά στρώματα δεν εκπροσωπούνταν, ενώ η ενεργός συμμετοχή στα κοινά ήταν προνόμιο για λίγους. Η ιστορία έδειξε ότι το ΠΑΣΟΚ ένωσε, ενεργοποίησε και ενέπνευσε τους Έλληνες. Καταργώντας τις διακρίσεις και τα στεγανά σε βάρος της Αριστεράς, δικαιώνοντας τους αγώνες και τους αγωνιστές  της Εθνικής Αντίστασης, εξαλείφοντας τον φόβο του κράτους-χωροφύλακα και υπερβαίνοντας κάθε οικονομικό κατεστημένο, με στοχευμένες μεταρρυθμιστικές πολιτικές και κοινωνικές παρεμβάσεις έκανε πραγματικότητα τη μεγάλη Αλλαγή που είχε υποσχεθεί. 

Το όραμα του Ανδρέα Παπανδρέου για ένα πιο δημοκρατικό, πιο δίκαιο και σύγχρονο κράτος αντικατοπτρίστηκε στις πολιτικές που προώθησε σε όλους τους τομείς. Στον τομέα της Υγείας με τη δημιουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας, στον τομέα της Παιδείας με τους νόμους 1268/82 και 1566/85 που έφεραν μια βαθιά τομή και αλλαγές στο εκπαιδευτικό σύστημα. Θεσπίστηκε η δημοκρατική και συμμετοχική λειτουργία της εκπαίδευσης. Κατοχυρώθηκε η αυτοδιοίκηση των Τριτοβάθμιων Ιδρυμάτων, ιδρύθηκαν τα ΤΕΙ και δημιουργήθηκε ο θεσμός των Μαθητικών Κοινοτήτων. Τέθηκαν τα θεμέλια για την ανάπτυξη του εκπαιδευτικού συστήματος με κέντρο τον άνθρωπο και με τη συμμετοχή όλων των εκπαιδευτικών και κοινωνικών φορέων. Στον τομέα του Κοινωνικού Κράτους, με την κατοχύρωση του 5ήμερου, 40ωρου και 4 εβδομάδων άδειας, την αύξηση στους κατώτατους μισθούς των συνταξιούχων, την επέκταση της ασφαλιστικής κάλυψης του ΙΚΑ σε όλη την Ελλάδα, την προστασία του εισοδήματος με την Αυτόματη Τιμαριθμική Αναπροσαρμογή, την αυτοτελή σύνταξη για την Αγρότισσα και τη δωρεάν ιατροφαρμακευτική περίθαλψη προς όλους τους αγρότες και βεβαίως την οργάνωση δημόσιων βρεφονηπιακών σταθμών και διακοπών για παιδιά οικογενειών με χαμηλό εισόδημα.

Ακόμη και στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής, το ΠΑΣΟΚ κατάφερε να αφουγκραστεί το ανεπτυγμένο εθνικό συναίσθημα και να υπηρετήσει με πατριωτικό λόγο έναν τρίτο δρόμο αποφυγής του ανταγωνισμού των δυο υπερδυνάμεων, ΗΠΑ και ΕΣΣΔ, υποστηρίζοντας ενεργά την ειρήνη, τον αφοπλισμό και την αποπυρηνικοποίηση, αναπτύσσοντας φιλικές σχέσεις με τις βαλκανικές και αραβικές χώρες και αργότερα διεκδικώντας και αποκομίζοντας σημαντικά οικονομικά οφέλη από την επαναδιαπραγμάτευση των όρων ένταξης της χώρας μας στην Ευρωπαϊκή Κοινότητα. Η Ελλάδα εισέπραξε γύρω στα 200 δις ευρώ από το 1981 έως το 2004, τα οποία διοχέτευσε στην αγροτική οικονομία και τη στήριξη των αγροτών, στις υποδομές για τον εκσυγχρονισμό τους, στην ενίσχυση της ασφάλειας, στο εμπόριο και τις επενδύσεις και στο κοινωνικό κράτος για τη συγκρότησή του. Το αποτέλεσμα ήταν να ενισχυθεί η θέση και ο ρόλος της στην περιφερειακή και διεθνή σκηνή. 

Το όραμα του Ανδρέα Παπανδρέου συνεχίστηκε και επικαιροποιήθηκε κατά την οκταετή διακυβέρνηση της χώρας από τον Κώστα Σημίτη. Στα χρόνια αυτά, μέσα από το αφήγημα του εκσυγχρονισμού, η Ελλάδα από χώρα της ευρωπαϊκής περιφέρειας έγινε χώρα του ευρωπαϊκού κέντρου. Καταγράφηκε η σημαντική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου, με τον μέσο ετήσιο ρυθμό ανάπτυξης κατά τη διάρκεια της οκταετίας να βρίσκεται κοντά στο 3,5% του ΑΕΠ πενταπλάσιο από το 0,7% της περιόδου 1991-1993 και αισθητά πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρόκειται για το αποτέλεσμα μιας δίκαιης εισοδηματικής πολιτικής και μιας ισχυρής πολιτικής κοινωνικής προστασίας. Η σταθερότητα και η αναπτυξιακή δυναμική περιόρισαν τις ανισότητες και αύξησαν την κοινωνική συνοχή. Τα μεγάλα έργα υποδομής που έγιναν τότε στη χώρα (Αττικό Μετρό, Αττική και Εγνατία Οδός, Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, Γέφυρα Χαρίλαος-Τρικούπης) όχι μόνο συνεισέφεραν στην αναβάθμιση των συνθηκών και της ποιότητας ζωής των πολιτών, αλλά καθόρισαν και τη νέα της φυσιογνωμία. Η πρόοδος της ήταν αδιαμφισβήτητη. Αποτυπώθηκε στην αρτιότητα και την αίγλη των Ολυμπιακών Αγώνων. 

Την Ελλάδα αυτή παρέλαβε το 2004 η Νέα Δημοκρατία, έχοντας στη διάθεσή της το 70% των πόρων του Γ’ΚΠΣ, του μεγαλύτερου αναπτυξιακού προγράμματος που υπήρξε στη χώρα. Το εκσυγχρονιστικό εγχείρημα, ωστόσο, δεν συνεχίστηκε. Απαξιώθηκε και ματαιώθηκε από την απογραφή Αλογοσκούφη που έγινε κατά τρόπο αδιαφανή και ατεκμηρίωτο με σκοπό να πληγεί το κύρος το ΠΑΣΟΚ. Ένα ιστορικό λάθος της Δεξιάς που έθεσε την Ελλάδα υπό καθεστώς επιτήρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση, προκαλώντας την ασφυξία στην οικονομία που αποτυπώθηκε στην παρολίγο πτώχευση της χώρα κατά το τέλος της κυβερνητικής θητείας της Νέας Δημοκρατίας, το 2009. Σχεδόν δέκα χρόνια μετά, ακόμη μετράμε τις πληγές που άφησε πίσω της αυτή η καταστροφική διακυβέρνηση. Πληγές που κρύβονται, σήμερα καλά, με τη συναίνεση του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ. Κι αν τα μνημόνια τελείωσαν για τη χώρα, οι πληγές παραμένουν και η κρίση συνεχίζεται. Τώρα περισσότερο από ποτέ ο τόπος έχει ανάγκη από μια δημοκρατική, πραγματικά προοδευτική διακυβέρνηση. Μια διακυβέρνηση που θα θέσει στο επίκεντρο τον άνθρωπο και θα υπηρετήσει την ανάγκη για ευκαιρίες, δικαιώματα, κοινωνική κινητικότητα και πρόοδο. Η ιδρυτική διακήρυξη της 3ης του Σεπτέμβρη, η ιστορία και το έργο του ΠΑΣΟΚ αποτελούν σπουδαία παρακαταθήκη για το Κίνημα Αλλαγής και όλους όσοι θέλουν να υπηρετήσουν τη νέα Αλλαγή στη χώρα. 

* O κ. Δημήτρης Κωνσταντόπουλος είναι βουλευτής Αιτωλοακαρνανίας της Δημοκρατικής Συμπαράταξης.