Ο θυμόσοφος λαός λέει πως «η αρχή είναι το ήμισυ του παντός». Ωστόσο αυτή η ρήση ενδεχομένως να μην ισχύει για τη συνταγματική αναθεώρηση στην ΠΓΔΜ. Η διαδικασία αναμένεται να ξεκινήσει στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής της γείτονος, αύριο, Τετάρτη και μπορεί να σηματοδοτήσει την αρχή του τέλους της κυβέρνησης Ζάεφ, καθώς το βασικότερο σενάριο είναι να μην συγκεντρωθεί η απαιτούμενη πλειοψηφία των δύο τρίτων και μοιραία η ΠΓΔΜ να οδηγηθεί σε πρόωρες εκλογές.

Το πρώτο βήμα

Σήμερα, Τρίτη, έγινε το πρώτο βήμα καθώς το υπουργικό συμβούλιο της γείτονος ενέκρινε την πρόταση που πρόκειται να κατατεθεί στο Κοινοβούλιο, ώστε να ξεκινήσουν οι διαδικασίες αναθεώρησης των άρθρων 3 και 49 του Συντάγματος της ΠΓΔΜ. Συγκεκριμένα η πρόταση για το άρθρο 3 προβλέπει ότι «η χώρα δεν έχει εδαφικές απαιτήσεις σε γειτονικές χώρες», ενώ για το άρθρο 49 ότι «οι αρχές πρέπει να προστατεύουν τα συμφέροντα των Μακεδόνων που διαμένουν στο εξωτερικό, χωρίς να παρεμβαίνουν στις εσωτερικές υποθέσεις των χωρών στις οποίες ζουν υπό καμία μορφή και για οποιοδήποτε λόγο».

►Διαβάστε επίσης: Σκόπια: Εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο η πρόταση για τις συνταγματικές αλλαγές


Η κοινοβουλευτική διαδικασία

Την προσεχή Δευτέρα, 15 Οκτωβρίου η πρόταση της κυβέρνησης θα ξεκινήσει να συζητείται στην ολομέλεια της Σκοπιανής Βουλής.  Θα προηγηθούν οι συνεδριάσεις της Επιτροπής Συντάγματος της Βουλής της ΠΓΔΜ από αύριο μέχρι και το πρωί της Δευτέρας, καθώς ο πρόεδρος της Βουλής Ταλάτ Τσαφέρι, αποφάσισε να επισπεύει τις διαδικασίες (σε διαφορετική περίπτωση το Σύνταγμα της ΠΓΔΜ προβλέπει συζήτηση δέκα ημέρων στην επιτροπή και άλλων δέκα στην Ολομέλεια).

Έπειτα από μια συζήτηση εξπρές, η Ολομέλεια θα αποφασίσει με πλειοψηφία δύο τρίτων [80 ψήφοι, με την ψηφοφορία να προγραμματίζεται για την Τρίτη, 16 Οκτωβρίου] εάν θα πρέπει να ξεκινήσει ή όχι η διαδικασία της αναθεώρησης του Συντάγματος, και έτσι θα ολοκληρωθεί η πρώτη φάση. Ήδη, ο πρόεδρος της Βουλής Ταλάτ Τσαφέρι, προγραμμάτισε την έναρξη των συνεδριάσεων την ίδια ημέρα ώστε να επισπεύσει τις διαδικασίες.

Στη δεύτερη φάση, η Βουλή της ΠΓΔΜ θα πρέπει να προετοιμάσει τα κείμενα τροποποιήσεων του συντάγματος, ξεχωριστά για κάθε προς αναθεώρηση άρθρο. Σύμφωνα με τον κανονισμό της Βουλής της γείτονος, για να γίνει η συζήτηση στην Ολομέλεια θα πρέπει να μεσολαβήσουν τουλάχιστον 30 ημέρες από τη στιγμή που οι προτάσεις για αναθεώρηση κατατεθούν στο κοινοβούλιο.

Η συζήτηση για κάθε άρθρο μπορεί να διαρκέσει τρεις ημέρες το πολύ –τόσο στην Επιτροπή, όσο και στην Ολομέλεια- αλλά οι διαδικασίες μπορούν να επισπευσθούν σε περίπτωση εκτάκτων καταστάσεων.

Τότε, η Βουλή της γείτονος με απλή πλειοψηφία [61 ψήφοι] θα πρέπει να αποφασίσει εάν θα ξεκινήσει η δημόσια συζήτηση για τα προς αναθεώρηση άρθρα, η διάρκεια της οποίας θα καθοριστεί από το Κοινοβούλιο.

Έπειτα από αυτό το ενδιάμεσο στάδιο, η κυβέρνηση θα πρέπει να προετοιμάσει την τελική της πρόταση και να την καταθέσει στη Βουλή. Θα πρέπει να μεσολαβήσουν ακόμη 30 ημέρες, ούτως ώστε να συνεδριάσει εκ νέου η ολομέλεια, αφού πρώτα οι κυβερνητικές προτάσεις εγκριθούν από την επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων.

Η τελική απόφαση για την υιοθέτηση ή όχι των κυβερνητικών προτάσεων για τη συνταγματική αναθεώρηση θα ληφθεί από την ολομέλεια της Βουλής, με πλειοψηφία δύο τρίτων.

Σε κάθε περίπτωση, εάν όλες οι φάσεις ολοκληρωθούν και τηρηθούν οι προθεσμίες η διαδικασία θα διαρκέσει τρεισήμισι μήνες.

Οι «80», οι πιέσεις και οι πρόωρες εκλογές

Οι διαδικασίες αναθεώρησης στην ΠΓΔΜ –εξαιρετικά πολύπλοκες και δαιδαλώδεις- θεωρητικά μπορούν να διακοπούν εν τη γενέσει τους, την ερχόμενη Τρίτη δηλαδή, σε περίπτωση που η κυβέρνηση δεν συγκεντρώνει τον αριθμό των 80 βουλευτών ώστε η Βουλή να εγκρίνει την έναρξη της συζήτησης.

Αυτή τη στιγμή, η κυβερνητική πλειοψηφία αριθμεί 72 βουλευτές, με το βάρος να πέφτει στην αντιπολίτευση και συγκεκριμένα στο VMRO το οποίο μποϊκόταρε το δημοψήφισμα και έχει δηλώσει σε κάθε τόνο πως δεν πρόκειται να υπερψηφίσει τις συνταγματικές αλλαγές. Ωστόσο, υπό το βάρος ασφυκτικών πιέσεων του Δυτικού παράγοντα προς την αξιωματική αντιπολίτευση αλλά και φημών περί «ανταλλαγμάτων κάτω από το τραπέζι», ο πολιτικός χρόνος στην ΠΓΔΜ έχει συμπτυχθεί και κανείς δεν μπορεί να αποκλείσει εκπλήξεις της τελευταίας στιγμής.

Σήμερα, Τρίτη, ο Ζόραν Ζάεφ έσπευσε να διαψεύσει φήμες περί απόπειρας χρηματισμού βουλευτών της αντιπολίτευσης, ενώ δήλωσε αισιόδοξος πως θα συγκεντρωθεί η ενισχυμένη πλειοψηφία που απαιτείται. Από την πλευρά του, ο επίτροπος Γιοχάνες Χαν κατήγγειλε απειλές κατά στελεχών του VRMO που διάκεινται θετικά απέναντι στη συμφωνία των Πρεσπών.

►Διαβάστε επίσης: Ο Ζάεφ διαψεύδει φήμες περί χρηματισμού βουλευτών για να υπερψηφίσουν τις συνταγματικές αλλαγές

Μέσα σε όλα αυτά, την περασμένη Παρασκευή επικυρώθηκε η ποινή φυλάκισης δύο ετών σε βάρος του πρώην πρωθυπουργού –και σφοδρού πολέμιου της συμφωνίας- Νικολά Γκρούεφσκι, ο οποίος έκανε λόγο για πολιτική δίωξη και διαμήνυσε πως δεν θα αλλάξει τη στάση του, καταψηφίζοντας τις αλλαγές. Επίσης, ανάλογη ποινή φυλάκισης επικυρώθηκε και σε βάρος της πρώην υπουργού Εσωτερικών Γκορντάνα Γιανκουλόσκα.

Καθίσταται σαφές λοιπόν πως, όσο πλησιάζει η έναρξη της διαδικασίας, τόσο θα πληθαίνουν οι πιέσεις και οι καταγγελίες και θα πολώνεται το κλίμα στη γειτονική χώρα. Σε κάθε περίπτωση, το επικρατέστερο ήταν και παραμένει το ενδεχόμενο να μη συγκεντρωθεί η πολυπόθητη πλειοψηφία και συνεπακόλουθα, η γειτονική χώρα να οδηγηθεί σε πρόωρες εκλογές

►Διαβάστε επίσης: Γκρουέφσκι: Θα αρθεί στο δικαστήριο η ποινή φυλάκισης, δεν ψηφίζω συνταγματικές αλλαγές