Συχνά ο Τύπος αποκαλείται τέταρτος πυλώνας της δημοκρατίας, προκειμένου να αναδειχτεί η μεγάλη σημασία του για την υπεράσπιση των πολιτικών ελευθεριών και του δημοσίου συμφέροντος. Ωστόσο, όλες οι δημοσκοπήσεις καταγράφουν την πρωτοφανή κρίση αξιοπιστίας των ΜΜΕ. Παράλληλα, η ραγδαία άνοδος της βιομηχανίας των fake news εντείνει και γενικεύει την παραπληροφόρηση.

Σε αυτήν την ιδιαίτερα αρνητική συγκυρία τα εμπάργκο του ΣΥΡΙΖΑ στον ΣΚΑΪ και της ΝΔ στην ΕΡΤ συνιστούν ισχυρά πλήγματα στην πλουραλιστική ενημέρωση.

Στην ουσία, έχουμε μπει σε μια προεκλογική περίοδο όπου περιορίζεται το δικαίωμα των πολιτών στην ενημέρωση και η δημόσια συζήτηση διεξάγεται σε ασφυκτικά περιορισμένο πλαίσιο.

Το χρονικό

«Μετά από τη χυδαία επίθεση στο πρόσωπο των αρχηγών του Πυροσβεστικού Σώματος και της Ελληνικής Αστυνομίας, που σε εντεταλμένη υπηρεσία εκτέλεσε ο ΣΚΑΪ, τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ και οι βουλευτές του δεν θα συμμετέχουν πλέον σε εκπομπές του τηλεοπτικού και ραδιοφωνικού σταθμού» ανέφερε η ανακοίνωση του γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ στις 25 Ιουλίου. Αφορμή του εμπάργκο υπήρξε το ρεπορτάζ του Τάκη Χατζή ότι μετά την τραγωδία στο Μάτι υπήρχε βαρύ κλίμα για τους αρχηγούς της Αστυνομίας καιν της Πυροσβεστική. Τελικά η αποπομπή των δύο αρχηγών επιβεβαίωσε το ρεπορτάζ.

 

Τη σκυτάλη του εμπάργκο πήρε η Νέα Δημοκρατία. Στις 18 Σεπτεμβρίου η Πειραιώς ανακοίνωσε: «Η Ν.Δ. αποσύρει από σήμερα όλους τους βουλευτές και τα στελέχη της από όλες τις συχνότητες της ΕΡΤ μέχρις ότου ο Νίκος Παππάς και οι εγκάθετοί του συνειδητοποιήσουν εμπράκτως ότι η ΕΡΤ ανήκει στους Ελληνες πολίτες που πληρώνουν το πρόγραμμά της και όχι στον ΣΥΡΙΖΑ.» Αφορμή για το εμπάργκο της ΝΔ αποτέλεσε σχόλιο του δημοσιογράφου Σωτήρη Καψώχα που συνέκρινε τον Κυριάκο Μητσοτάκη με τον θεωρητικό του ιταλικού φασισμού Σέρτζιο Πανούτσιο.

Οι αντιδράσεις

Από την πρώτη στιγμή, οι αντιδράσεις ιδιαίτερα στον δημοσιογραφικό κόσμο, ήταν έντονες. Η Ξενια Κουναλάκη επισήμανε στην Καθημερινή ότι «το εμπάργκο εις βάρος ΜΜΕ είναι αντιδημοκρατική πρακτική, που θυμίζει τη στάση του Ντόναλντ Τραμπ». Επισήμανε δε ότι «το πλήγμα στον πλουραλισμό είναι σοβαρό».

Ο ευρωβουλευτής της Νέας Δημοκρατία Γίωργος Κύρτσος εξέφρασε τη διαφωνία του με το εμπάργκο στην ΕΡΤ «Εγώ σαν άνθρωπος των Μέσων είμαι κατά τέτοιου είδους αποφάσεων.» Στη συνέντευξη του στο Newpost ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και πρώην διευθυντής της Αυγής Νίκος Φίλης είπε για το εμπάργκο στον ΣΚΑΪ: «Είναι λάθος το γενικευμένο εμπάργκο σε οποιοδήποτε κανάλι. Εκτός αν το κανάλι αυτό είναι φασιστικό. Δεν μιλάμε όμως για αυτό τώρα.» Από τη μεριά του, ο δημοσιογράφος και υποψήφιος με τη ΝΔ στα Χανιά Δημήτρης Καμπουράκης έγραψε στο liberal: «Συνολικό εμπάργκο δεν νοείται. Κατ’ αρχήν, ένα φιλελεύθερο και δημοκρατικό κόμμα δεν παρεμβαίνει ποτέ στις προθέσεις των βουλευτών ή των στελεχών του να εμφανίζονται ή να μην εμφανίζονται σε κάποιο μέσο ενημέρωσης. Η ελεύθερη βούληση του ανθρώπου δεν αναιρείται από κομματικές λειτουργίες ή αποφάσεις, αυτά γίνονται μόνο στα Μαρξιστικά οργανωτικά σχήματα. Ατομική αποχή από μια εκπομπή ή από έναν δημοσιογράφο που μπορεί να θεωρείται προκλητικός ή ανόητος, νοείται. Κομματικό εμπάργκο όχι.

Η στάση της ΕΣΗΕΑ

Οι αντιδράσεις στα εμπάργκο συνοψίστηκαν στη σχετική ανακοίνωση της ΕΣΗΕΑ:: «Το «εμπάργκο» πολιτικών κομμάτων κατά Τηλεοπτικών και Ραδιοφωνικών σταθμών, καθώς και η βιομηχανία κατάθεσης μηνύσεων και αγωγών σε βάρος δημοσιογράφων έχουν δημιουργήσει ένα ασφυκτικό πλαίσιο στη λειτουργία της Ενημέρωσης.» Η ανακοίνωση τονίζει επίσης ότι «η επικοινωνία και η ανταλλαγή επιχειρημάτων ενισχύουν τον πλουραλισμό και τη Δημοκρατία», καθώς και ότι «η Ενημέρωση χωλαίνει όταν είναι μονολιθική.»

Ο Κυρίτσης στο Newpost

Ζητήσαμε ένα σχόλιο για τα εμπάργκο από τον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Γιώργο Κυρίτση. Ο κ. Κυρίτσης που κατά καιρούς έχει εξαπολύσει δριμείες επιθέσεις εναντίον του ΣΚΑΪ και άλλων ΜΜΕ, μας είπε:

«Η επίθεση της ΝΔ στην ΕΡΤ και το εμπάργκο φαίνονται λογικές επιλογές, καθώς επιδιώκει τη «δικαίωση» για το κλείσιμο του 2013 και φυσικά έχει καλομάθει στα απολύτως φιλικά ιδιωτικά κανάλια. Ενδεικτική η αυθόρμητη δήλωση στελέχους της ΝΔ περί «εντός και εκτός έδρας» κανάλια. Από την άλλη, η επιλογή του ΣΥΡΙΖΑ για εμπάργκο στον ΣΚΑΪ, απλώς αφήνει το κανάλι αυτό να ξεσαλώνει με fake news και παραδοξότητες, χωρίς τον ελάχιστο αντίλογο.

Πιστεύω ;oτι το συμφέρον της σημερινής κυβέρνησης και των πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων στις οποίες αναφέρεται είναι ο δημόσιος διάλογος να γίνεται με όρους πολιτικού πολιτισμού και ορθολογισμού. Η πολεμική με όρους post truth και fake news είναι, αντιθέτως, προς το συμφέρον της αντιπολίτευσης και των δικών της κοινωνικών αναφορών. Και αυτό συμβαίνει οπουδήποτε στον κόσμο συγκρούονται η πρόοδος με τον ακροδεξιό λαϊκισμό. Ο ΣΥΡΙΖΑ είχε πάντα τα κανάλια απέναντι του και πάντα κέρδιζε. Αυτό πρέπει να κάνει και τώρα.»

Τα εμπάργκο πλήττουν λοιπόν τον πλουραλισμό και περιορίζουν τον πολιτικό διάλογο. Όσο πιο γρήγορα εγκαταλειφθούν, τόσο το καλύτερο για την ενημέρωση κι εντέλει για την ίδια τη δημοκρατία.