Προκόπης Παυλόπουλος και Αλέξης Τσίπρας μπορεί να σήκωσαν ψηλά στην ατζέντα το ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων με αφορμή την επίσκεψη του Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάιερ στην Αθήνα, ο Πρόεδρος της Γερμανίας όμως αρκέστηκε να τοποθετηθεί «ηθικά» και «ιστορικά» στο ζήτημα, αποφεύγοντας οποιαδήποτε αναφορά στις αποζημιώσεις από τη χώρα του για τις φρικαλεότητες των Ναζί κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στη... συγγνώμη του Γερμανού εστίασε και ο γερμανικός Τύπος. 

Ο Ομοσπονδιακός Πρόεδρος της Γερμανίας που πραγματοποιεί από προχθές επίσκεψη στην Αθήνα, τόνισε ότι οι Γερμανοί δεν αποποιούνται την ευθύνη για το παρελθόν, αλλά ο ίδιος κοιτάζει… το μέλλον και στις καλές ελληνογερμανικές σχέσεις, αφήνοντας ουσιαστικά εκτός… συζήτησης το ζήτημα των πολεμικών αποζημιώσεων.

«Εμείς οι Γερμανοί δεν μπορούμε να αποποιηθούμε την ευθύνη του παρελθόντος. Φέρουμε ιστορική ευθύνη. Φέρουμε ηθική ευθύνη. Δεν τίθεται θέμα. Ο προκάτοχός μου ζήτησε εδώ στην Ελλάδα συγγνώμη από τον ελληνικό λαό για όσα συνέβησαν. Και εγώ σήμερα (σ.σ.: χθες), μετά την επίσκεψη στο στρατόπεδο συγκέντρωσης (σ.σ. στο Χαϊδάρι) είπα το ίδιο», δήλωσε στην τηλεόραση της Deutsche Welle από την Αθήνα.

Παρά τις διαφορετικές νομικές θέσεις, συνέχισε ο κ. Σταϊνμάιερ, «είμαστε της άποψης ότι αυτό που πρέπει να κάνουμε σήμερα προκειμένου να επισημάνουμε στις μελλοντικές γενιές ότι θυμόμαστε βεβαίως αυτό το παρελθόν και δεν το αποποιούμαστε, αλλά πάνω από όλα ότι έχουμε χρέος να προετοιμάσουμε τις νέες γενιές για ένα μέλλον χωρίς προκαταλήψεις και μνησικακία, είναι να καταβάλουμε από κοινού προσπάθειες ώστε να προάγουμε αυτή την κοινή Ευρώπη».

Εξάλλου, αναφερόμενος στο ζήτημα των επανορθώσεων, ο πρώην επικεφαλής της Κ.Ο. του κόμματος «Η Αριστερά» Γκρέγκορ Γκίζι, δήλωσε επίσης από την Αθήνα ότι οι επανορθώσεις είναι ένα πολύ δύσκολο θέμα, όμως τόνισε ότι η χώρα του πρέπει να αποπληρώσει το αναγκαστικό δάνειο.

«Υπήρχε ένα αναγκαστικό δάνειο και αυτό δεν έχει να κάνει με επανορθώσεις. Το γερμανικό ναζιστικό καθεστώς είχε υποχρεώσει την Ελλάδα σε δάνειο και είχε αρχίσει να το αποπληρώνει. Στην Διάσκεψη του Λονδίνου για το χρέος, σε ό,τι αφορά την άφεση χρέους, η Ελλάδα είχε εκφράσει επιφύλαξη σχετικά με το δάνειο. Αυτό εξακολουθεί να ισχύει», δήλωσε και ανέφερε ότι η διεκδίκηση προφανώς ήταν ιδιαίτερα δύσκολη όσο η Γερμανία ήταν διχοτομημένη. «Αλλά έχουμε πλέον ενωθεί και λέω ότι πρέπει να αποπληρώσουμε το δάνειο, δεν έχει νόημα. Αποτελούμε άλλωστε νομική συνέχεια του γερμανικού Ράιχ», δήλωσε.

Κοινό μέτωπο Παυλόπουλου – Τσίπρα

«Τις απαιτήσεις αυτές δεν τις διεκδικούμε μονομερώς και αυθαιρέτως. Όλως αντιθέτως, τις εντάσσουμε στο πλαίσιο του κοινού μας Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Νομικού Πολιτισμού. Με βάση λοιπόν τους κανόνες αυτού του Πολιτισμού και, οπωσδήποτε, σε αρμόδιο δικαιοδοτικό forum καθένας θα υποστηρίξει τις θέσεις του», δήλωσε χθες ο Προκόπης Παυλόπουλος στην αντιφώνησή του προς τον πρόεδρο της Γερμανίας Φρανκ Βάλτερ Σταϊνμάιερ, κατά το επίσημο δείπνο στο Προεδρικό Μέγαρο, θέτοντας ξεκάθαρα ζήτημα προσφυγής σε διεθνές δικαιοδοτικό δικαστήριο.

Νωρίτερα, κατά τη συνάντηση του Γερμανού πολιτικού με τον  Αλέξη Τσίπρα, ο πρωθυπουργός είχε πει πως Ελλάδα και Γερμανία δεν πρέπει να κρύψουν «κάτω από το χαλί» τις όποιες διαφορές έρχονται από το μακρινό παρελθόν, για τις οποίες σημείωσε ότι «πρέπει να λυθούν με βάση το Διεθνές Δίκαιο, το οποίο όλοι σεβόμαστε».

Στη «γραμμή» Σταϊνμάιερ ο γερμανικός Τύπος

Πολλά τα δημοσιεύματα για την επίσκεψη του προέδρου της Γερμανίας στην Ελλάδα, 74 χρόνια μετά την απελευθέρωση της Αθήνας από τα κατοχικά στρατεύματα. Ιδιαίτερη αναφορά στο ζήτημα των πολεμικών επανορθώσεων.

"Συγγνώμη" επιγράφεται ανταπόκριση της Süddeutsche Zeitung από την Αθήνα με χαρακτηριστική φωτογραφία του Γερμανού προέδρου να καταθέτει στεφάνι στο μνημείο του Άγνωστου Στρατιώτη. "74 χρόνια μετά την αποχώρηση των γερμανικών στρατευμάτων από την Ελλάδα ο ομοσπονδιακός πρόεδρος Φρανκ Βάλτερ Στάινμαιερ ζήτησε στην Αθήνα συγγνώμη για τα εγκλήματα που είχαν διαπραχθεί στο όνομα της Γερμανίας, όπως είχε κάνει και ο προκάτοχός του Γιόαχιμ Γκάουκ", σημειώνει η εφημερίδα. Και συμπληρώνει ότι "την Πέμπτη ο Στάινμαιερ επισκέφθηκε το παλαιό (ναζιστικό) στρατόπεδο συγκέντρωσης στο Χαϊδάρι, κοντά στην Αθήνα. Στη συνέχεια δήλωσε ότι δεν πρέπει να ξεχαστεί η ηθική και πολιτική ενοχή που έχουν επωμιστεί οι Γερμανοί".

"Επίσκεψη στην καρδιά της κόλασης"- με αυτόν τον τίτλο η εφημερίδα Stuttgarter Nachrichtenαναφέρεται στην άφιξη του Γερμανού προέδρου στο στρατόπεδο του Χαϊδαρίου: "Ο Στάινμαιερ και η σύζυγός του, Έλκε Μπύντενμπεντερ, επισκέπτονται μόνοι τους το Χαϊδάρι. Το ζεύγος αφήνει μία ανθοδέσμη στην αναμνηστική πλάκα του στρατοπέδου. Δημοσιογραφική κάλυψη δεν επιτρέπεται. Αυτό αφαιρεί δημοσιότητα από την επίσκεψη, αλλά της προσδίδει και μία ιδιαίτερη σημασία. Τρία τέταρτα του αιώνα έχουν περάσει από τη γερμανική κατοχή στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Κι όμως, το παρελθόν είναι πάντα εδώ, όταν ένας υψηλός προσκεκλημένος από τη Γερμανία επισκέπτεται την Ελλάδα", επισημαίνει η εφημερίδα. Για να συμπληρώσει ότι "επί δεκαετίες οι δύο χώρες βρίσκονται σε αντιπαράθεση με αντικείμενο τις αποζημιώσεις για τις καταστροφές και τις σφαγές των κατοχικών δυνάμεων".

"O Έλληνας πρόεδρος ζητεί αποζημιώσεις- Θα προσφύγει η Ελλάδα κατά της Γερμανίας;" είναι ο τίτλος ανταπόκρισης στην ηλεκτρονική έκδοση της Bild. Η εφημερίδα αναφέρει ότι "κατά την επίσημη επίσκεψη του Φρανκ Βάλτερ Στάινμαιερ στην Αθήνα ο πρόεδρος της Ελλάδας ζήτησε επισήμως πολεμικές αποζημιώσεις από τη Γερμανία.

Στις ελληνογερμανικές σχέσεις και το ζήτημα των επανορθώσεων αναφέρεται σχόλιο της εφημερίδας Tageszeitung: "Η συζήτηση για το μέλλον επισκιάζεται από το ζήτημα των αποζημιώσεων, το οποίο υποτίθεται ότι έχει διευθετηθεί, αλλά συνεχώς επανεμφανίζεται. Για τη γερμανική πλευρά φαντάζει αλλόκοτο να διεκδικεί κανείς αποζημιώσεις εβδομήντα χρόνια μετά το τέλος του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου. Αλλά πολλοί Έλληνες δεν αντιλαμβάνονται πώς μπορεί κανείς μετά το τέλος του πολέμου να αναβάλλει τις όποιες αξιώσεις για αργότερα, για να ισχυρίζεται σήμερα ότι θα έπρεπε να είχαν τεθεί νωρίτερα".

 Επιπλέον, η Tageszeitung φιλοξενεί δηλώσεις του Τριαντάφυλλου Μουταφίδη, επικεφαλής επιτροπής της Βουλής για τη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών. Μεταξύ άλλων ο Έλληνας βουλευτής δηλώνει ότι οι έννομες αξιώσεις από την εποχή του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου δεν έχουν διευθετηθεί γιατί "τα εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας δεν παραγράφονται".

Απαντώντας στο ερώτημα, εάν η Ελλάδα συντονίζει τη στάση της με την Πολωνία, που επίσης διεκδικεί την καταβολή αποζημιώσεων, ο κ.Μουταφίδης δηλώνει ότι το περασμένο καλοκαίρι είχε συναντηθεί με τον πολωνό βουλευτή που συντονίζει μία αντίστοιχη επιτροπή στο κοινοβούλιο της Πολωνίας, αλλά "δεν προβλέπεται συντονισμός σε πολιτικό επίπεδο".

Η Bild είχε… προετοιμάσει το κλίμα

Λίγες ημέρες πριν από την επίσκεψη του Σταϊνμάιερ στην Αθήνα η γερμανική εφημερίδα Bild είχε προετοιμάσει τον πρόεδρο της Γερμανίας, ότι στην Ελλάδα τον περιμένει «λογαριασμός» ύψους 376 δισ. ευρώ.

To δημοσίευμα της Bild αναφερόταν σε έκθεση της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Διεκδίκησης Πολεμικών Αποζημιώσεων, η οποία θέτει σειρά αξιώσεων:

  • 171,4 δισ. ευρώ, ποσό που δικαιούται η Ελλάδα για το χρονικό διάστημα μέχρι το 2014 για καταστροφή των ελληνικών υποδομών στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.
  • 10,3 δισ. ως αποζημίωση για τα δάνεια που είχε υποχρεωθεί να δώσει η Ελλάδα στη Γερμανία την περίοδο της Κατοχής.
  • 33,8 δισ. για απώλειες κρατικών πόρων (πετρέλαιο, γεωργία και άλλοι πόροι) για το διάστημα 1940-44
  • 53,8 δισ. ως αποζημίωση για ζημίες στην παραγωγή το διάστημα της Κατοχής.

Επιπλέον, η επιτροπή φέρεται να κάνει για πρώτη φορά λόγο για αποζημιώσεις ιδιωτών.

Μια πρόταση αφορά την αποζημίωση συγγενών των 120.000 Ελλήνων που σκοτώθηκαν στον πόλεμο -700 ευρώ έκαστος το μήνα επί 15 χρόνια, συνολικά 15,1 δισ. ευρώ. Μια δεύτερη, εναλλακτική πρόταση αφορά το σύνολο των πολιτών που απεβίωσαν κατά τον πόλεμο. Σύμφωνα με στοιχεία της Συνδιάσκεψη του Παρισιού του 1946, πρόκειται για 558.000 νεκρούς και 880.000 τραυματίες. Η επιτροπή προτείνει αποζημίωση 700 ευρώ τον μήνα επί 15 χρόνια για κάθε νεκρό και 700 ευρώ το μήνα για πέντε χρόνια για κάθε τραυματία.