Με λόγο μειλίχιο, με βλέμμα αγνό και με πνεύμα δουλεμένο στη λογική της πολιτικής συναίνεσης και της δημοκρατίας, ο Λεωνίδας Κύρκος, ο ευσυγκίνητος Αριστερός, σου προκαλούσε το δέος από την  πρώτη επαφή με την τρυφεράδα του. Κάπως έτσι, τον θυμούνται οι πραγματικοί του φίλοι που παρευρέθηκαν στην κηδεία του για το στερνό αντίο σε έναν εξαιρετικό πολιτικό και δη σε έναν εξαιρετικό άνθρωπο. Ένα αντίο δίχως λόγια και φαμφάρες, μόνο με τις μελωδίες της «Ωδή στη χαρά» από την Ενάτη του Μπετόβεν, που καθιερώθηκε χαρη στον ίδιο ως ύμνος του ΚΚΕ Εσωτερικού.

«Οταν ήμουν κρατούμενος στη Χαλκίδα, στην απομόνωση έβαζα το κεφάλι στο παράθυρο της πόρτας και σφύριζα την Ωδή στη Χαρά. Μάθαιναν έτσι οι συγκρατούμενοί μου ότι ήμουν καλά» είχε δηλώσει σε συνεντευξή του. Είτε παίζοντας φυσαρμόνικα, είτε μίλώντας με την μειλίχια φωνή του σε συγκινούσε με τις απόψεις τους και με τις ιστορίες του, αν και ο ίδιος με το ιδιαίτερο χιούμορ του πάντοτε προτιμούσε περισσότερο να αυτοσαρκάζεται παρά να εκθιάζει το έργο του.

«Όσο γερνάω, γίνομαι περισσότερο ευσυγκίνητος. Μπορεί το κλάμα ενός παιδιού να με συγκλονίσει. Ένα λουλούδι. Ένα ποίημα. Το ονειρό μου είναι να πεθάνω με αξιοπρέπεια. Να δω γύρω μου να ανθούν τα παιδιά μου»

Ο Λεωνίδας Κύρκος, ήταν Έλληνας πολιτικός της... διαφοράς, σε μια εποχή όπου πρυτάνευε η λογική της σκληροπυρηνικής αντιπολίτευσης ο ίδιος διαλαλούσε την έννοια της συναίνεσης, διετέλεσε πρόεδρος του ΚΚΕ Εσωτερικού και της Ελληνικής Αριστεράς.

Γεννήθηκε τον Οκτώβριο του 1924 στο Ηράκλειο της Κρήτης. Γιος του πολιτικού Μιχαήλ Κύρκου, ο οποίος μαζί με τον Ιωάννη Πασαλίδη και με άλλες προσωπικότητες από τον χώρο της Αριστεράς ίδρυσαν την Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά (ΕΔΑ). Φοίτησε στην Ιατρική Σχολή στο Πανεπιστήμιο Αθηνών αλλά ποτέ δεν ολοκλήρωσε τις σπουδές του λόγω των επανειλημμένων πολιτικών διώξεων. Κατά την περίοδο του Εμφυλίου Πολέμου φυλακίστηκε κατ' επανάληψη: το 1946 για 8 μήνες και το 1948 (φυλακίστηκε εκ νέου).

Το 1949 καταδικάστηκε σε θάνατο. Η απόφαση του Εκτάκτου Στρατοδικείου δεν εκτελέστηκε λόγω της διεθνούς αντίδρασης διότι μεταξύ των καταδικασθέντων ήταν και ο Μανόλης Γλέζος. Αποφυλακίσθηκε το 1953.

Εργάστηκε για πολλά χρόνια στην πολιτική αριστερή εφημερίδα Αυγή, πρώτα ως ρεπόρτερ και αργότερα ως διευθυντής (1958-1961).

Ο Λεωνίδας Κύρκος εκλέχτηκε μέλος του Ελληνικού Κοινοβουλίου το 1961, 1963 και 1964 με την ΕΔΑ. Με την διάσπαση του ΚΚΕ, πήρε το μέρος των λεγόμενων ανανεωτικών δυνάμεων και βοήθησε στην καθιέρωση του ευρωκομμουνιστικού ΚΚΕ Εσωτερικού. Στις 21 Απριλίου 1967 συνελήφθη και παρέμεινε στη φυλακή για 5 χρόνια.

Μετά την μεταπολίτευση εκλέχτηκε βουλευτής, το 1974 και το 1977, και ευρωβουλευτής το 1981 και το 1984. Ο Κύρκος ήταν Πρόεδρος και γενικός γραμματέας του ΚΚΕ Εσωτ. μέχρι τον Απρίλιο του 1987, οπότε εντάχθηκε στην Ελληνική Αριστερά (Ε.ΑΡ.) της οποίας εκλέχτηκε Πρόεδρος. Μαζί με τον Χαρίλαο Φλωράκη, ίδρυσε τον Συνασπισμό της Αριστεράς και της Προόδου, του οποίου υπήρξε γραμματέας μέχρι τον Μάρτιο του 1991. Από το 1989 μέχρι το 1993 ήταν βουλευτής με τον Συνασπισμό. Έγινε στόχος σφοδρής κριτικής από το χώρο του ΠΑΣΟΚ για την συμμετοχή του Συνασπισμού στην κυβέρνηση Τζανετάκη.

To 2000 προτάθηκε τιμητικά από το κόμμα του Συνασπισμού για το αξίωμα του Προέδρου της Δημοκρατίας, όμως η Βουλή εξέλεξε τον ανθυποψήφιό του, Κωνσταντίνο Στεφανόπουλο.

Το 2010, με επιστολή του δήλωσε στήριξή στο νέο κόμμα Δημοκρατική Αριστερά. Το τελευταίο διάστημα λόγω των προβλημάτων με την υγεία του είχε αποστασιοποιηθεί από την ενεργό πολιτική, αν και συχνά κατέθετε την άποψή του δημόσια.

Κατά την τελευταία περίοδο της ζωής του, παρά τις δυσκολίες που γεννούσε η οικονομική κρίση, δήλωσε πως η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει και πως θα πρέπει να σταματήσουμε να γκρινιάζουμε, να κοιτάξουμε τις δυσκολίες κατάματα και να ξεπεράσουμε την κρίση.  Είχε δύο γιους. Πέθανε στις 28 Αυγούστου 2011 σε ηλικία 86 ετών. Ο θάνατος του προκάλεσε συγκίνηση σε σχεδόν σύσσωμο τον πολιτικό κόσμο, ενώ μεταξύ άλλων, χαρακτηρίστηκε και ως πολιτικός που έβαζε το εθνικό συμφέρον πάνω από το κομματικό. Η κηδεία του τελέστηκε σήμερα στις 5 το απόγευμα στο Α’ Νεκτροταφείο Αθηνών. Το αστέρι του Λεωνίδα Κύρκου έσβησε όπως το κόκκινο αστέρι του Κρεμλίνου, σκηνή στην οποία ήταν παρών και όπως έχει δηλώσει τον συγκλόνισε.

 

Αναστασία Γαλάνη