Πανηγυρισμοί δεν ενδείκνυνται για τη «συμφωνία του Αγίου Δημητρίου». Ανακούφιση ναι, αν σκεφτεί κανείς τι αποφύγαμε. Ως τις 4 τα ξημερώματα η χρεοκοπία της Ελλάδας ήταν η πιο πιθανή κατάληξη. Και παρά το γεγονός ότι οι τράπεζες υπέκυψαν στον εκβιασμό της σιδηράς καγκελαρίου  κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι αποφύγαμε το πιστωτικό γεγονός. Αυτό θα εξαρτηθεί από εδώ και στο εξής από πολλούς παράγοντες ο πιο ανησυχητικός εκ των οποίων είναι, το πόσο καλά θα εφαρμόσει η Ελλάδα από εδώ και πέρα το πρόγραμμα. Τα δείγματα γραφής της κυβέρνησης τα τελευταία δύο χρόνια δεν επιτρέπουν αισιοδοξία.   

Σε τεχνικό επίπεδο, το αν θα έχουμε πιστωτικό γεγονός ή όχι, δεν θα αποφασιστεί τώρα, αλλά από την στιγμή που θα ξεκινήσει η «εθελοντική» ανταλλαγή των ομολόγων και η απομείωση του ελληνικού χρέους. Είναι βέβαιο ότι θα υπάρξει ερώτημα προς την Επιτροπή Ευρώπης της International Swaps & Derivates Association (ISDA) αν η ανταλλαγή που θα γίνει συνιστά πιστωτικό γεγονός – και θα υπάρξει όπως και στην περίπτωση της Ιρλανδίας απάντηση εντός τετραμήνου. Οι τράπεζες και τα funds που απαρτίζουν την επιτροπή δεν θα βιαστούν, θα δώσουν λίγο χρόνο στο πρόγραμμα να δουν πως θα τρέξει, ενώ θα υπάρξουν και πολιτικές πιέσεις στους τραπεζίτες να μην κηρύξουν την Ελλάδα σε πτώχευση. Από την εφαρμογή και σε διεθνές επίπεδο της τεχνικά περίπλοκης συμφωνίας θα εξαρτηθούν πολλά, γι’ αυτό ας κρατάμε μικρό καλάθι.   

Από καθαρά ελληνική σκοπιά, το ότι μπορεί τελικά να καταφέρουμε να απαλλαγούμε από 80 δισ. χρέους (αν βγάλει κανείς και όσα θα χρειαστούμε για ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών) είναι κατ’ αρχήν μια θετική εξέλιξη, όπως και η μείωση των επιτοκίων για το υπόλοιπο χρέος. Η στενή παρακολούθηση και η μόνιμη εγκατάσταση της τρόικας στην Αθήνα μπορεί να ακούγεται δυσάρεστη, έχει όμως και την θετική παρενέργεια, ότι δεν θα υπάρχει μια κρίση ανά τρίμηνο, που συνοδεύεται από εκροή καταθέσεων και πάγωμα δραστηριοτήτων και έχει υπονομεύσει περισσότερο από οτιδήποτε άλλο τις όποιες προσπάθειες ανάκαμψης κάνει η ελληνική οικονομία. Η χώρα βέβαια δεσμεύεται σε ένα σκληρό πρόγραμμα για την επόμενη δεκαετία, η εναλλακτική της λύση  ήταν όμως ακόμα πιο μαύρη: χρεοκοπία, αναγκαστική έξοδος από το ευρωσύστημα και στη συνέχεια μάλλον το χάος…  

Η αδυναμία και η ανικανότητα του πολιτικού προσωπικού να χειριστεί τέτοια προγράμματα ,πάντως, επιβάλλουν να παραμείνουμε… ανήσυχοι. Βέβαιο δεν είναι επίσης ότι η συμφωνία σε διεθνές επίπεδο θα υλοποιηθεί όπως έχει σχεδιαστεί, κάτι που αυξάνει την αβεβαιότητα. Δεν επιτρέπεται πάντως να υπάρχει καμία αμφιβολία και καμία ψευδαίσθηση στην Ελλάδα για το πόσο δύσκολη και εύθραυστη είναι η κατάσταση της χώρας.

Ο ευρωπαϊκός ορθολογισμός δεν καταλαβαίνει από «Κούγκι». Το ότι η κ. Μέρκελ απείλησε τις τράπεζες ότι θα μας χρεοκοπήσει, αν δεν συναινέσουν, δεν ήταν μπλόφα. Από τη στιγμή που το είπε, δεν είχε κανέναν ενδοιασμό να το κάνει. Δεν καίγεται για την παραμονή μας στην ευρωζώνη και αυτό είναι μια ιδιαίτερα ανησυχητική εξέλιξη.   

Ακόμα και αν όλα εξελιχτούν ομαλά, το να εφαρμοστούν όσα αποφασίστηκαν είναι μια πρόκληση για το πολιτικό σύστημα, η οποία υπερβαίνει την κουρασμένη και αναποτελεσματική κυβέρνηση Παπανδρέου. Εδώ πλέον θα πρέπει να υπάρξει κάποια συνεννόηση ανάμεσα στα κόμματα εξουσίας που έχουν την ευθύνη για την πορεία της χώρας. Αλλιώς αυτό το πρόγραμμα απλώς «δεν βγαίνει» και η έξοδος της Ελλάδας από την ευρωζώνη θα είναι αναπόφευκτη…  

Θέμης Δαγκλής