Του Νικου Κωνστανταρα

Η κρίση βρήκε το σύμβολό της – ο πικρός καπνός που πνίγει την πρωτεύουσα μόλις νυχτώσει, που σκεπάζει τα πάντα, που εισχωρεί παντού. Μαρτυρεί ότι όλοι ζούμε σε μία νέα εποχή, όλοι εισπνέουμε τον αέρα της ήττας. Ακόμη δεν έγιναν μετρήσεις και επιστημονικές αναλύσεις για τις βλάβες που θα υποστούμε στην υγεία μας, στα μνημεία και στο περιβάλλον, αλλά είναι σίγουρο ότι η αιθαλομίχλη είναι προϊόν της αποτυχίας να διαχειριστούμε τα προβλήματά μας. Από σύμπτωμα, όμως, γίνεται και αιτία χειρότερων προβλημάτων.


Η πληγή αυτή δείχνει να είναι δημοκρατική, να απλώνεται πάνω σε όλο το λεκανοπέδιο, σε κέντρο και προάστια, σε πλούσιους και φτωχούς, σε νέους και γέρους, αυτόχθονες και μετανάστες. Οπου πάμε, με όποιο μέσο, η κάπνα κολλάει στα ρούχα μας, στο δέρμα, στα μάτια, στα πνευμόνια· μας περιμένει όταν βγαίνουμε και μας ακολουθεί όταν μπαίνουμε στα σπίτια μας. Χώνεται μέσα από κάθε χαραμάδα.

Αλλά η επίστρωση οικουμενικότητας της κάπνας είναι απατηλή, πάλι υποφέρουν περισσότερο οι φτωχοί: αυτοί ζουν σε χαμηλότερους ορόφους όπου συγκεντρώνονται τα τοξικά αέρια, αυτοί αναγκάζονται να κάψουν ό,τι βρουν και να συνωστίζονται γύρω από σόμπες και μαγκάλια. Αλλά και στις εύπορες περιοχές, όπου τα τζάκια ήταν διακοσμητικά, φέτος δεν αφέθηκαν στα πεζοδρόμια χριστουγεννιάτικα δένδρα απογυμνωμένα από στολίδια: κάηκαν, όπως και τα δάση που τροφοδοτούν την αδηφάγο πρωτεύουσα και άλλες πόλεις.

Το τσούξιμο στα μάτια, η βαριά καρδιά, ο βραχνός λαιμός είναι μηνύματα από ξεχασμένο παρελθόν ή από ένα δυστοπικό μέλλον; Η κάπνα θα φύγει όσο γρήγορα εμφανίστηκε ή θα ζούμε έτσι απ’ εδώ και πέρα; Θα βλάψει τα παιδιά; Μέσα στις πολλές ανησυχίες των ημερών, προστέθηκε και αυτή.

Οσο και αν μας παραπλανά η καθημερινότητα -με τα αυτοκίνητα στους δρόμους, με τους ανθρώπους να τρέχουν στις δουλειές τους, να κρύβουν τους ανέργους και τις κλειστές επιχειρήσεις- η αιθαλομίχλη έρχεται κάθε βράδυ να επιβεβαιώσει την καθολικότητα της κρίσης. Οι υψηλότεροι φόροι στο πετρέλαιο θέρμανσης, σε συνδυασμό με τα μειωμένα έσοδα των πολιτών, μας οδήγησαν στην αναζήτηση άλλων πηγών θέρμανσης. Οι πολίτες δεν ενημερώθηκαν για εναλλακτικές λύσεις ούτε για τους κινδύνους της χύδην καύσης ακατάλληλων αντικειμένων. Οι δικαιούχοι επιδοτήσεων δεν γνωρίζουν τι δικαιούνται.

Τώρα κανένας μηχανισμός δεν μπορεί να ελέγξει τους ρύπους. Εάν δεν βρεθεί αμέσως λύση για τη θέρμανση, αυτή η νέα πληγή θα μας κατατρώει για χρόνια. Σαν το χρέος.