Του Ριχάρδου Σωμερίτη

Ώστε θα έχουμε δημοψήφισμα για συνταγματικές (και όχι μόνο;) αλλαγές το φθινόπωρο. Το ανακοίνωσε την Κυριακή ο πρωθυπουργός. Τις αλλαγές αυτές θα τις ετοιμάσουν «επιτροπές» είκοσι-εικοσιπέντε προσωπικοτήτων.
Περιλαμβάνονται στις πιθανές αλλαγές η ευθύνη των υπουργών, η λειτουργία της Βουλής κ.α. Θα εκπροσωπευτεί άραγε και η «Πλατεία»;

Αντίρρηση για τα όσα πρέπει να αλλάξουν καμιά, φυσικά. Σε «πρώτο επίπεδο». Είναι γενικό και επείγον το σχετικό λαϊκό αίτημα. Το σημερινό Σύνταγμα χρειάζεται εκσυγχρονιστικές βελτιώσεις.

Τώρα, σε δεύτερο επίπεδο, το πώς μπορούμε να οδηγηθούμε σε αυτές χωρίς να καταστρατηγηθούν οι διατάξεις του Συντάγματος που οργανώνουν τις αναθεωρήσεις είναι κάτι που θα μας το εξηγήσουν, αν το μπορούν, όσοι (και ο κ. Βενιζέλος;) συμβούλεψαν τον κ. Παπανδρέου που ορκίστηκε ξανά τις προάλλες να τηρεί το Σύνταγμα και τους νόμους. Με τον ίδιο τρόπο, με βάση ποιο άρθρο του Καταστατικού Χάρτη ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας μπορεί να υπογράψει το διάταγμα για ένα συνταγματικό δημοψήφισμα; Δεν θα του είναι εύκολο παρά μόνο με αναφορές σε κάποιο «επαναστατικό δίκαιο» που όμως, ευτυχώς, για την ώρα, δεν αιτιολογείται γιατί προϋποθέτει επανάσταση... Χωρίς επανάσταση, η συνταγματική αναθεώρηση απαιτεί όχι μόνο χρόνο αλλά και αναθεωρητική Βουλή.

Υπάρχει ένα μύθος σχετικά με τα δημοψηφίσματα. Επιτρέπουν, πιστεύουν πολλοί, την άμεση παρέμβαση του λαού στα σημαντικά και μερικές φορές και στα ασήμαντα. Δεν λογαριάζουν όμως ότι η διαδικασία του δημοψηφίσματος, με εξαίρεση προβλήματα καθημερινότητας σε μικροκοινωνίες, είναι απλουστευτική και πολύ συχνά λαϊκίστικη. Ο πολίτης καλείται να απαντήσει με ένα ναι ή ένα όχι σε ερωτήματα που η κατανόησή τους απαιτεί περίσκεψη και μεγάλη συζήτηση. Τα προτείνουν, με πονηρό πείσμα, οι πιο συντηρητικοί για κάθε πρόβλημα που η λύση του απαιτεί πολιτική τόλμη ενώ αυτοί προστρέχουν σε λαϊκίστικα αντανακλαστικά.

Αν το δημοψήφισμα ήταν θεσμός και στη χώρα μας, όπως στην Ελβετία, οι γυναίκες, όπως και εκεί, θα περίμεναν πολλές δεκαετίες να αποφασίσουν οι άνδρες να τους αναγνωρίσουν το δικαίωμα ψήφου ενώ σε πολλές χώρες θα εξακολουθούσε να ισχύει η θανατική ποινή.

Κα όλοι γνωρίζουμε εδώ ποιοι, γιατί και για ποια θέματα απαιτούν δημοψηφίσματα. Με την πρωτοβουλία του, ο πρωθυπουργός άνοιξε ίσως δρόμους για κάθε συντηρητική οπισθοδρόμηση.

Η αντιπολίτευση που υποψιάζεται τον πρωθυπουργό ότι μιλάει για δημοψήφισμα για να μην μιλήσει για εκλογές έχει ίσως δίκιο, άσχετα με το γεγονός ότι το αίτημα για εκλογές τώρα είναι όχι μόνο ανεδαφικό αλλά και επικίνδυνο: δεν οδηγεί σε καμιά λύση του πολιτικού και οικονομικού προβλήματος. Διαφορετικά θα ήταν τα πράγματα αν η σημερινή κυβέρνηση έχανε πραγματικά και όχι «μικροπολιτικά» και «δημοσκοπικά» τη «δεδηλωμένη».


Πηγή: tovima.gr