Του Ριχάρδου Σωμερίτη
Επειδή γίνεται πολύς λόγος, ξανά και ξανά, για τη κρίση του τύπου, ας μου επιτραπεί μια αναφορά στην ιστορική γαλλική σατιρική εφημερίδα «Le Canard enchaîné» πράγμα που σημαίνει «Η αλυσοδεμένη πάπια». «Πάπια», γιατί στη γαλλική αργκό του επαγγέλματος έτσι αποκαλούνται οι εφημερίδες. Και «αλυσοδεμένη» γιατί εκδόθηκε στα τέλη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου με πρόγραμμα να κονταροχτυπηθεί με την αφόρητη «πατριωτική» λογοκρισία. Το έπραξε. Και το πράττει. Απόδειξη πρόσφατη, τα αποκαλυπτικά κείμενα του Κλωντ Ανζελί, πολύπειρου αρχισυντάκτη της, για τα δύσκολα διπλωματικά και στρατιωτικά θέματα : Αφγανιστάν, Αφρική, Λιβύη...

Η C.E.. έχει ως στόχο όλα τα κατεστημένα και όλες τις εξουσίες. Έχει καταφέρει να είναι μια από τις καλύτερα πληροφορημένες εφημερίδες, με εξαιρετικούς συντάκτες και συνεργάτες. Πολλοί προσπάθησαν να την καθυποτάξουν αλλά χωρίς να το καταφέρουν. Δεν λαϊκίζει, δεν βρίζει, δεν αναφέρεται στα προσωπικά και τα ιδιωτικά, είναι ουσιαστικά αποκαλυπτική. Και «σπάει κόκαλα».

Κυκλοφορεί κάθε Τετάρτη σε οκτώ σελίδες μεγάλου σχήματος, προσφέρει εξαιρετικές γελοιογραφίες, κατανοητά κείμενα (για όσους γνωρίζουν καλά τη Γαλλία), ελάχιστες φωτογραφίες. Από την ημέρα της έκδοσής της δεν δημοσίευσε ούτε μια διαφημιστική καταχώρηση, μήτε καν μια μικρή αγγελία. Αποκλειστικό της έσοδο, οι συνδρομές και τα περίπτερα. Η τιμή της είναι προσιτή. Και όμως η εφημερίδα αυτή ανθεί.

Την αγοράζουν πολλές εκατοντάδες χιλιάδες αναγνώστες. Δεν έχει ιντερνετική έκδοση. Η εκδοτική εταιρεία της ανήκει στους συντάκτες της, τους παλαιότερους αλλά όταν συνταξιοδοτούνται τη θέση τους την καταλαμβάνουν νεότεροι. Έχει σημαντικά και στις πολύ καλές χρονιές πολιτικών γεγονότων μεγάλα κέρδη. Οι συντάκτες της έχουν υψηλές αποδοχές. Τα κέρδη πηγαίνουν στο αποθεματικό για «δύσκολες ημέρες» και ένα μέρος τους μοιράζεται στο προσωπικό.

Η εφημερίδα αυτή είναι βαθιά πολιτική αλλά οι στήλες της για τα νέα βιβλία, το θέατρο, τον κινηματογράφο είναι αξιόλογες και, όπως και οι πολιτικές, τολμηρές. Βασικός κανόνας : να λες τη σκάφη σκάφη ! Έχει μια ειδική στήλη δικαστικού ρεπορτάζ αφιερωμένη στους ταπεινούς, τους φουκαράδες, τους μετανάστες, όσους δεν έχουν λαμπρούς δικηγόρους και δεν ενδιαφέρουν την «κοινωνία», την αποκαλύπτουν όμως. Χωρίς μεγάλα λόγια και κραυγές. Και έχει μιαν άλλη στήλη με τις μπούρδες των συναδέλφων, γνωστών και μη. Ας πρόσεχαν...

Μερικές φορές η C.E. αδίκησε. Τις περισσότερες αναγνώρισε το λάθος και με τον αυτοσαρκαστικό της τρόπο αποκατάστησε τα πράγματα.

Φυσικά, η εφημερίδα αυτή δεν είναι δεξιά. Δεν είναι και ακροαριστερή. Να την λέγαμε κεντροαριστερή; Παράδειγμα : στήριξε (κριτικά) τον προεκλογικό Μιτεράν αλλά δεν του χαρίστηκε μετά.

Αυτό δεν σημαίνει φυσικά ότι έχει πάντα δίκιο. Σημαίνει όμως ότι δεν έχει εξαρτήσεις. Και σημαίνει και κάτι άλλο : ότι υπάρχει και αδέσμευτη δημοσιογραφία. Όχι στα διαφημιστικά σποτάκια. Αλλά από αράδα σε αράδα.

Είναι περιττό να προσθέσω ότι είμαι φανατικός αναγνώστης της.


Πηγή: Το Βήμα