Μ. Παρασκευή: Πάθος ανθρώπων

Μ. Παρασκευή: Πάθος ανθρώπων

ΣΑΝ ΝΑ ΜΟΝΟΛΟΓΩ, σωπαίνω.

Ίσως και να ’μαι σε κατάσταση βοτάνου ακόμη
φαρμακευτικού ή φιδιού μιας κρύας Παρασκευής
Ή μπορεί και ζώου από κείνα τα ιερά
με τ’ αυτί το μεγάλο γεμάτο ήχους βαρείς
και θόρυβο μεταλλικό από θυμιατήρια. 

**

Αντίς για Όνειρο

ΠΕΝΘΙΜΟΣ ΠΡΑΟΣ ΟΥΡΑΝΟΣ μες στο λιβάνι
αναθρώσκουν παλαιές Μητέρες ορθές σαν κηροπήγια
τυφεκιοφόροι νεοσύλλεκτοι σε ανάπαυση
μικρά σκάμματα ορθογώνια, ραντιστήρια, νάρκισσοι.
Σαν να ’μαι, λέει, ο θάνατος ο ίδιος αλλ’
ακόμη νέος αγένειος που μόλις ξεκινά
κι ακούει πρώτη φορά μέσα στο θάμβος των κεριών
το «δεύτε λάβετε τελευταίον ασπασμόν».
(Οδυσσέας Ελύτης, στο Ημερολόγιο ενός Αθέατου Απρίλιου) 
 
Η υποχρεωτική σταύρωση, πάντα Παρασκευή, πάντα ξημέρωμα. 11:00 το πρωί. Η λειτουργία των Μεγάλων Ωρών. Οι γυναίκες μοιρολογούν και κλαίνε για τον Χριστό. Όλη τη νύχτα στολίζανε με ανοιξιάτικα λουλούδια τον επιτάφιο και τώρα βρίσκεται καταμεσής σε όλες τις εκκλησίες, μοσχοβολιστός και όλο χρώματα. Μεσημέρι, το Σώμα, αφήνεται πάνω στον Επιτάφιο, στα λουλούδια, στα αρώματα, στην ομορφιά. Περιφορά, Θεού, το βράδυ. Όλη την ημέρα οι καμπάνες να σκορπούν το πένθος. Καμιά δουλειά, καθόλου τροφή που ευφραίνει, όχι λάδι. Προσωπικοί θρήνοι. Στους τάφους όσων χάθηκαν για πάντα. Στις απώλειες μας. Στους αποχωρισμούς μας. Σ ό, τι θάφτηκε και πάει. Ο πόνος.
 
«Η ζωή εν τάφω…», «Άξιον εστί μεγαλύνειν…», «Αι γενεαί πάσαι…», «Ω γλυκύ μου Έαρ…» φυσικά…

…«…Ώ γλυκύ μου έαρ,
γλυκύτατόν μου τέκνον,
πού έδυ σου το κάλλος
η Δάμαλις τον Μόσχον
εν Ξύλω κρεμασθέντα
ηλάλαζεν ορώσα
Ω φως των οφθαλμών μου
Γλυκύτατόν μου τέκνον
Πως τάφω νυν καλύπτει…»…
 
Σε ελεύθερες λέξεις, ένα σπαραγμός! «… Άνοιξη μου εσύ, γλυκύτατο παιδί μου, να δύει τόση ομορφιά σαν ήλιος, να παίρνουν απ τη δαμάλα το μοσχαράκι της και να το κρεμούν σε ένα ξύλο, ένα ξύλο και αυτή –εγώ- να αλαλάζει, να ουρλιάζει, να είναι ακατάληπτη από τον πόνο, κοιτώντας κρεμασμένο το σώμα του παιδιού! Βλέμμα μου, φως στα μάτια μου, γλυκύτατο παιδί μου, πώς να είναι δυνατόν να σε καλύψει χώμα, τάφος…»… ο πόνος! Υποχρεωτικός για κάθε Ανάσταση! Ανθρωπινή μοίρα η οδύνη. Θεϊκό προνόμιο η λύτρωση της κάθε ανάστασης. Και να 'μαστε εδώ, κτισμένοι σε έναν τόπο που ο πόνος σμίγει με τη σωτηρία. Αέναα μαζοχιστές που σε δεξαμενές συνθημάτων τα ανακατεύουν με μανία ώσπου ένα να κυριαρχήσει! Και πάλι και ξανά και του χρόνου!

Κάθε πέτρινη εκκλησία σε πλάγια και κάθε κατάλευκο εκκλησάκι να ατενίζει θάλασσα και όλες οι μητροπόλεις με τα γλιστερά αναθέματα και τις μεγάλες, αυστηρές εικόνες. Οι λαμπάδες να περιμένουν, τα κόκκινα αβγά, τα φρεκοψημένα κουλούρια, τα κατακόκκινα τραπεζομάντιλα… η χαρά καραδοκεί. Κάποιες φόρες αναστέλλεται. Σπανίως αναβάλλεται. Και συνήθως ανακαλείται…

… Έτσι ήθελα να γράψω για τη μέρα αυτή τη μεγάλη, αλλά μου έρχεται στο νου το παρελθόν. Μα τους γονείς μου και τους δυο να είναι, να υπάρχουν και τόσο νέοι, που πληγώνει. Και τον αδελφό μου έφηβο. Και τόσες θείες, θείους, ξαδέλφια, με τα χρόνια κάπου εξαφανίζονται από παρουσίες στα γιορταστικά τραπέζια και η ζωή χάνει τις αναφορές της στο κοινό θέμα της οικογενείας. Και όλοι μαζί, να βλέπουμε τους τρεις Επιταφίους το απόγευμα και «να περάσουν από κάτω τα παιδιά» και το βράδυ η περιφορά και μετά ενοχικά, σε αυλή στο χωριό, νηστίσιμα θαλασσινά στα κάρβουνα και ούζο ή τσίπουρο χωρίς γλυκάνισο και όλα τα δέντρα φυτεμένα από το χέρι της μάνας. Πορτοκαλιές κυρίως και κάποιες λεμονιές. Μέσα στο περιβόλι το μικρό, μεγάλη Παρασκευή πένθους, να πρέπει να κάνεις ησυχία και να μη γελάς δυνατά και να σε σφίγγει παράφορα η άνοιξη.

Να ναι μέρες παιδικές και να σκέφτεσαι πως θα φορέσεις νέα ρούχα στην εκκλησία, ανοιξιάτικα και παπούτσια καινούργια και τζιν πολύ μπλε, με τις δερμάτινες ετικέτες τους την Κυριακή στο ψήσιμο. Και να γελάς. Να 'χεις νονό, λαμπάδα με κορδέλες κόκκινες να φτιάχνουν φιόγκο μεγάλο και εκτός από νέα λουστρίνια – παπούτσια, λουστρίνια στα μάτια και στην ψυχή.

Αυτές οι Μεγάλες Παρασκευές, οι μνήμες τους, είναι Επιτάφιοι νιότης, αθωότητας, αφελούς προσδοκίας. «…πού έδυ σου το κάλλος»; Κατά κάποιον τρόπο, λέει και για μένα και για σένα, για μας ε;…

Εγγραφείτε στο newsletter μας

Ενημερωθείτε πρώτοι για τα τελευταία νέα, αποκλειστικά ρεπορταζ και ειδήσεις απο όλο τον κόσμο